Đã gần 40 năm trôi qua, nhưng đối với Đại tá - Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Nguyễn Xuân Giang - nguyên Phó Trưởng ban An ninh điệp báo, Công an Bình Trị Thiên, nguyên Trưởng phòng Công an tỉnh Quảng Bình thì những năm tháng chiến đấu ngoài chiến trường là những ký ức không thể nào quên. Ông đã từng tham gia 105 trận đánh ngoài chiến trường, được Đảng và Nhà nước trao tặng 13 tấm Huân huy chương các loại từ Huân chương Chiến công hạng Nhất, Huân chương Quân công, Huân chương Giải phóng.
Ông đã lập nên nhiều chiến công vang dội khiến kẻ thù phải khiếp sợ, nâng cao uy tín cho lực lượng an ninh trong đó có chiến công tiêu diệt được tên Quận trưởng quận Hải Lăng ác ôn khét tiếng vào 8h ngày 8/6/1966 ngay tại phòng làm việc của y... Sau đó, Đại tá Nguyễn Xuân Giang lấy cặp tài liệu của tên này ra trước sân bắn chỉ thiên làm bộ yêu cầu lính chính quyền Sài Gòn truy bắt tên ám sát rồi lợi dụng tình hình náo loạn để rút lui êm thấm.
Sau trận đánh đó, vào 23h đêm ngày 5/4/1967, ông lại tiếp tục phối hợp với các đơn vị K10, K14 Bộ đội Quảng Trị tiến hành đột nhập vào nhà lao Quảng Trị tiêu diệt 3 tên cảnh sát vũ trang chính quyền Sài Gòn, mở trại giam đưa 260 cán bộ du kích bị giam giữ ra tới vùng Giải phóng của ta an toàn.
Trong giai đoạn cách mạng ác liệt nhất từ năm 1968 - 1973, Đại tá Nguyễn Xuân Giang còn xây dựng được nhiều cơ sở bí mật trong nội thị và trong lực lượng cảnh sát, bảo an chính quyền Sài Gòn, phục vụ cho công tác bảo vệ Đảng, Chính quyền Cách mạng.
Sau khi Đặc khu Quảng Đà được Giải phóng, tháng 3/1975, đồng chí Trần Đông, Nguyên Ủy viên Trung ương Đảng, nguyên Thứ trưởng Bộ Công an đã được Ban Bí thư Trung ương Đảng ký quyết định cử làm Trưởng đoàn công tác Bộ Công an vào chi viện, giúp an ninh đặc khu Quảng Đà. Tại đây, với kinh nghiệm trong công tác quản lý, đồng chí Trần Đông đã xây dựng được đội ngũ cán bộ cơ sở vững chắc, xây dựng thế trận lòng dân, tạo sự tin tưởng của nhân dân vào chính quyền non trẻ mới thành lập. 33 năm công tác trong lực lượng CAND, với nhiều nhiệm vụ và vị trí khác nhau, ông đã có những đóng góp quan trọng trong những chiến công chung của ngành Công an.
Đại tá Bùi Hữu Hới - nguyên Phó Giám đốc CATP Hải Phòng bùi ngùi nhớ lại những năm tháng không thể nào quên đi theo tiếng gọi thiêng liêng "Tất cả vì miền
Thiếu tướng Lê Ngọc Nam, Phó Tổng cục trưởng Tổng cục XDLL và Thiếu tướng Trần Bá Thiều, Giám đốc CATP Hải Phòng tặng hoa và quà cho các đại biểu dự buổi giao lưu (Ảnh: PV).
Cũng trên con đường có ý nghĩa lịch sử ấy, cựu cán bộ cách mạng Trương Đình Duyên - nguyên cán bộ quản lý học viên, trường Đại học Cảnh sát (nay là Học viện CSND) đã từng cõng, thồ, bốc vác không biết bao nhiêu hàng vận chuyển từ trạm này sang trạm khác, từ kho này sang kho kia. Nhớ lại ngày đó, ông vẫn chẳng thể tin nổi mình còn có thể sống sót đến hôm nay. Có bận bị sốt rét đến 41 độ, mặt tái người run cầm cập nhưng không dám báo cáo lại vì sợ làm ảnh hưởng đến tinh thần chiến đấu chung của anh em chiến sỹ.
Rồi có lần ông cùng 7 chiến sỹ phải chống chọi với cả một đại đội tăng cường của Mỹ gồm hơn 120 tên suốt từ sáng đến chiều mới thoát khỏi vòng vây của địch. Trận đánh đã phá tan sở chỉ huy của địch, song cũng đã làm một chiến sỹ hy sinh, hai người khác bị thương, còn ông thì mang vết thương nặng ở đầu và tay. Song những vết thương về thể xác đó không đau đớn bằng việc sau này ông biết được rằng mình còn bị nhiễm chất độc da cam sau trận rải thảm chất độc hóa học của không quân Mỹ trên đường mòn Hồ Chí Minh những năm 1965.
Côn Đảo - nhà tù nổi tiếng về sự hà khắc và kiểm soát gắt gao được mệnh danh là "địa ngục trần gian". Không ai có thể hình dung nổi, trong ngục tối chốn lao đầy ấy, những tờ tạp chí, nội san đã ra đời, phát hành rộng khắp trong nội bộ những tù nhân ở nhà tù Côn Đảo. Đó là tờ "Sinh hoạt", "Rèn luyện", "Niềm tin", "Đoàn kết", "Vươn lên", và sau này phát triển thành tờ nội san "Xây dựng" tờ báo chính thống của Lao 6B - nhà lao dành cho những tù nhân chính trị kiên cường và bất khuất.
Những tờ báo có một không hai này đã đi vào lịch sử như một nét đặc thù trong quá trình đấu tranh của một lực lượng tù nhân chính trị ở Côn Đảo. Đây cũng chính là bằng chứng mãnh liệt nhất cho việc các chiến sỹ tù Côn Đảo đã tranh đấu thành công và giành được quyền tự quản ngay giữa chốn địa ngục trần gian. Theo hồi ức của Thiếu tướng Châu Văn Mẫn và một số đồng đội tất cả có 12 số báo "Xây dựng" được phát hành tại Lao 6B.
Giữa nơi địa ngục trần gian, những tờ báo thấm đẫm mồ hồi - thậm chí là cả máu, được anh em tù chính trị trân trọng đón nhận; nó đã giúp họ vượt qua nỗi đau về thể xác và tinh thần, có thêm niềm tin vào ngày toàn thắng và nâng cao tri thức để phục vụ sự nghiệp kiến thiết đất nước sau này.
Những người chiến sỹ Công an Cách mạng năm ấy đã có dịp gặp lại nhau, ôn lại một thời bom rơi lửa đạn hào hùng trong đêm giao lưu "Vang mãi bản hùng ca bất tử". Lịch sử như sống lại với những người chiến sỹ Công an đã quên mình chiến đấu vì Tổ quốc
