Gắn kết chặt chẽ, hài hòa giữa tăng trưởng kinh tế với phát triển văn hóa - văn nghệ

Tại cuộc Hội thảo khoa học thực tiễn: "Mối quan hệ giữa tăng trưởng kinh tế với phát triển văn hóa và văn học, nghệ thuật trong thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa", tổ chức ngày 9, 10/12/2011 tại TP HCM, PV đã có cuộc trao đổi với PGS, TS Nguyễn Hồng Vinh, Chủ tịch Hội đồng lý luận, phê bình văn học, nghệ thuật Trung ương một số vấn đề quan trọng. Xin trân trọng giới thiệu cùng bạn đọc.

- Xin đồng chí cho biết những kết quả nổi bật của hội thảo?

- Hội thảo đã phân tích, lý giải làm rõ nội hàm của một trong 8 mối quan hệ cơ bản nêu trong Cương lĩnh và Chiến lược phát triển kinh tế - xã hội 2011  2020 của Đảng đó là cần giải quyết tốt mối quan hệ giữa kinh tế với phát triển văn hóa, thực hiện tiến bộ và công bằng xã hội. Trên cơ sở đó, hội thảo đã chỉ rõ, cả mặt tích cực và hạn chế; nêu rõ nguyên nhân, kiến nghị các giải pháp quan trọng, đặc biệt là giải pháp mang tính đột phá, nhằm tư vấn cho Đảng, Nhà nước bổ sung, hoàn thiện cơ sở lý luận - thực tiễn để tiếp tục hoạch định chủ trương, cơ chế, chính sách phù hợp, góp phần thúc đẩy kinh tế, văn hóa, văn học, nghệ thuật cùng phát triển. Những giải pháp, kiến nghị nêu ra tại hội thảo sẽ góp phần thiết thực vào quá trình toàn Đảng, toàn dân, toàn quân ta triển khai đưa Nghị quyết Đại hội XI của Đảng vào cuộc sống.

- Về thực trạng giải quyết mối quan hệ giữa phát triển kinh tế với phát triển văn hóa, hội thảo đánh giá những thành tựu và hạn chế nổi bật nào đáng chú ý?

- Có 7 ưu điểm và 6 yếu kém:

Chính trị - xã hội ổn định, nền kinh tế tăng trưởng liên tục cao và tương đối ổn định, do vậy,  đã tạo ra những điều kiện tốt cho văn hóa nghệ thuật phát triển. Chủ trương xây dựng nền văn hóa tiên tiến đậm đà bản sắc dân tộc được sự đồng tình và hưởng ứng rộng rãi trong Đảng và trong nhân dân, trong những người làm văn hóa, văn học, nghệ thuật cũng như trong toàn xã hội. Văn hóa tiếp tục được phát triển đúng hướng và đa dạng, từng bước hình thành những giá trị mới tốt đẹp về lối sống và nhân cách con người Việt Nam . Công tác bảo tồn, phát huy các di sản văn hóa, trong đó có văn hóa các dân tộc thiểu số, được quan tâm hơn. Giao lưu văn hóa trong nước và quốc tế được chú trọng, mở rộng  góp phần nâng cao dân trí và đời sống tinh thần của nhân dân.

Trong lĩnh vực văn học, nghệ thuật, các hoạt động sáng tạo có bước phát triển mới. Nhiều bộ môn nghệ thuật truyền thống được giữ gìn. Có thêm nhiều tác phẩm về các đề tài lịch sử, cách mạng, kháng chiến và đổi mới. Hoạt động lý luận, phê bình văn học, nghệ thuật đạt những kết quả tích cực bước đầu. Về mặt quản lý, Nhà nước đã có nhiều chủ trương và giải pháp tích cực để thể chế hóa quan điểm gắn kết tăng trưởng kinh tế với phát triển văn hóa, thực hiện tiến bộ và công bằng xã hội. Ngân sách nhà nước đầu tư cho các hoạt động văn hóa, xã hội từng bước được nâng lên.

Tuy nhiên, bên cạnh những thành tựu đó, vẫn tồn tại những hạn chế sau: Tăng trưởng kinh tế chưa đồng đều, chưa bền vững. Văn hóa phát triển chưa tương xứng với tăng trưởng kinh tế. Tư duy văn hóa chậm đổi mới so với tư duy kinh tế. Các lĩnh vực giáo dục, đào tạo, khoa học và công nghệ, văn hóa xã hội, môi trường sinh thái còn nhiều hạn chế, yếu kém, gây bức xúc xã hội. Môi trường văn hóa bị xâm hại, lai căng, thiếu lành mạnh, trái với thuần phong mỹ tục của dân tộc ta. Các tệ nạn xã hội, tội phạm và sự xâm nhập các sản phẩm và dịch vụ độc hại làm suy đồi đạo đức, nhất là trong thanh thiếu niên, rất đáng lo ngại. Nguy cơ của nạn bạo lực đã và đang diễn ra ở ngay trong nhà trường, đặc biệt đối với học sinh gái ở độ tuổi từ 14 - 15

- Vậy, hội thảo đã đề xuất các giải pháp gì thưa đồng chí?

- Xuất phát từ thực trạng tình hình và những đặc điểm nêu trên, - Hội thảo đã tập trung đề xuất một số giải pháp chủ yếu và cấp bách sau đây: Tiếp tục giáo dục, quán triệt sâu sắc trong cán bộ, đảng viên, nhân dân về vai trò, vị trí quan trọng của văn hóa, văn học, nghệ thuật trong quá trình tạo ra sự phát triển nhanh và bền vững của đất nước.

Theo tinh thần đó, cần đặt lên hàng đầu nhiệm vụ quán triệt tư tưởng chỉ đạo của Bác Hồ Văn hóa phải sửa đổi được tham nhũng, lười biếng, phù hoa, xa xỉ; "Văn hóa phải soi đường cho quốc dân đi; trên cơ sở đó phải hết sức coi trọng xây dựng lý tưởng độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội; xây dựng tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống và đời sống văn hóa lành mạnh trong các tổ chức Đảng, Nhà nước, Mặt trận Tổ quốc, các đoàn thể quần chúng, các đơn vị, cộng đồng xã hội.

Đi đôi với triển khai chiến lược phát triển kinh tế - xã hội (2011  2020), đặc biệt là quá trình tái cấu trúc nền kinh tế, cần rà soát chặt chẽ quy hoạch, kế hoạch phát triển văn hóa, văn học, nghệ thuật ở cả Trung ương và từng địa phương. Tăng cường sự lãnh đạo, chỉ đạo của Đảng, sự quản lý của Nhà nước hoạt động văn hóa, văn học, nghệ thuật, trong đó cần đề ra giải pháp khắc phục nhanh một thiếu sót lớn nêu trong Nghị quyết 23 của Bộ Chính trị về văn học, nghệ thuật là một số cấp ủy, cơ quan chưa coi trọng và thiếu hiểu biết đầy đủ vai trò, tính chất đặc thù của văn học, nghệ thuật, chậm thể chế hóa quan điểm, đường lối của Đảng.

Gắn kết chặt chẽ hơn nữa phong trào văn hóa, văn học, nghệ thuật với các phong trào thi đua yêu nước trong toàn xã hội, tạo nên sức mạnh tổng hợp thúc đẩy kinh tế - xã hội phát triển nhanh, bền vững; Mở rộng và hết sức coi trọng nâng cao chất lượng đối ngoại trong lĩnh vực văn hóa, văn học, nghệ thuật; Khơi dậy lòng tự hào, ý thức sáng tạo của đội ngũ làm văn hóa, văn học, nghệ thuật.

Đề cao trách nhiệm công dân, trách nhiệm xã hội và trách nhiệm nghệ sĩ - chiến sĩ; Phát huy cao độ vai trò trách nhiệm của Hội đồng Lý luận, phê bình văn học, nghệ thuật Trung ương trong việc thực hiện nhiệm vụ quan trọng đã được Ban Bí thư khóa XI phê chuẩn là: Xây dựng chương trình quốc gia nhằm thực hiện nhiệm vụ lớn được ghi trong Nghị quyết Đại hội XI là từng bước xây dựng hoàn chỉnh hệ thống lý luận văn nghệ Việt Nam.

- Xin cảm ơn đồng chí!

PV

Các tin khác

“Sáng mãi tên Người” – chương trình nghệ thuật giàu cảm xúc về Chủ tịch Hồ Chí Minh

“Sáng mãi tên Người” – chương trình nghệ thuật giàu cảm xúc về Chủ tịch Hồ Chí Minh

Tối 19/5, chương trình nghệ thuật chính luận “Sáng mãi tên Người” đã diễn ra tại Trung tâm Nghệ thuật Âu Cơ, Hà Nội. Đây là sự kiện do Bộ Văn hoá, Thể thao và Du lịch chủ trì, Báo Văn hóa phối hợp với các đơn vị liên quan tổ chức nhân dịp kỷ niệm 136 năm Ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh (19/5/1890 – 19/5/2026).

Phạt nặng, xử lý hình sự để lập lại trật tự trong thực thi bản quyền

Phạt nặng, xử lý hình sự để lập lại trật tự trong thực thi bản quyền

Những ngày này, thông tin một loạt “ông lớn” bị khởi tố vì xâm phạm bản quyền vẫn là chủ đề “nóng” trên rất nhiều diễn đàn. Hàng loạt nghệ sĩ nổi tiếng cũng lên tiếng, bày tỏ sự bức xúc vì bị xâm phạm bản quyền thời gian qua. Không ít người bày tỏ kỳ vọng, biện pháp xử lý hình sự sẽ đủ sức răn đe để ngăn chặn vi phạm bản quyền.

Nhiều hoạt động ý nghĩa kỷ niệm Ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh

Nhiều hoạt động ý nghĩa kỷ niệm Ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh

Nhân Kỷ niệm 136 năm Ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh (19/5/1890 - 19/5/2026), 115 năm Ngày Bác Hồ ra đi tìm đường cứu nước (5/6/1911 - 5/6/2026) và 50 năm Thành phố Sài Gòn - Gia Định chính thức vinh dự mang tên Chủ tịch Hồ Chí Minh, tại TP Hồ Chí Minh diễn ra nhiều hoạt động văn hóa, nghệ thuật, triển lãm ý nghĩa.

Khai mạc Cuộc thi tài năng diễn viên cải lương toàn quốc năm 2026

Khai mạc Cuộc thi tài năng diễn viên cải lương toàn quốc năm 2026

Tối 17/5, tại Nhà hát TP Hồ Chí Minh đã diễn ra Lễ khai mạc Cuộc thi tài năng diễn viên cải lương toàn quốc năm 2026. Chương trình do Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch phối hợp với Sở Văn hóa và Thể thao TP Hồ Chí Minh, Hội Nghệ sĩ Sân khấu Việt Nam cùng các đơn vị liên quan tổ chức.

Khởi dựng vở kịch đặc biệt về lực lượng An ninh nhân dân

Khởi dựng vở kịch đặc biệt về lực lượng An ninh nhân dân

Hội tụ những gương mặt “thương hiệu” của Nhà hát Kịch CAND, vở kịch nói “Cờ tàn” (tên gọi khác là “Dòng sông khuất”) chính thức khởi công vào ngày 18/5. Đây cũng là tác phẩm đặc biệt về được Nhà hát Kịch CAND đầu tư dàn dựng nhân dịp kỷ niệm 80 năm Ngày truyền thống lực lượng An ninh nhân dân.

Công an Hà Nội: Hành trình đến ngôi vương

Công an Hà Nội: Hành trình đến ngôi vương

Chức vô địch của CLB Công an Hà Nội (CAHN) tại V.League mùa 2025/26 không chỉ gây ấn tượng bởi việc đăng quang sớm 3 vòng đấu, mà còn bởi cách thầy trò HLV Mano Polking chinh phục ngôi vương bằng bản lĩnh, sự ổn định và tinh thần tập thể của một đội bóng lớn.

Các VĐV hào hứng vào cuộc đua.

Hình ảnh đẹp về Hải Phòng qua các hoạt động văn hóa, thể thao nổi bật

Ngày 17/5, tại đảo Vũ Yên (TP Hải Phòng) đã diễn ra giải chạy “Hải Phòng Legacy Marathon 2026 - Dấu chân thành phố Cảng”, hoạt động nằm trong chuỗi các sự kiện chào mừng kỷ niệm 71 năm Ngày Giải phóng Hải Phòng (13/5/1955 – 13/5/2026) và 136 năm Ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh (19/5/1890-19/5/2026).

Sôi nổi Giải Pickleball lực lượng Cảnh sát kinh tế năm 2026

Sôi nổi Giải Pickleball lực lượng Cảnh sát kinh tế năm 2026

Giải đấu năm nay quy tụ hơn 80 vận động viên tranh tài ở hai nội dung đôi nam và đôi nam - nữ. Các trận đấu diễn ra sôi nổi, hấp dẫn với tinh thần đoàn kết, trung thực, cao thượng, cống hiến nhiều pha bóng đẹp mắt cho khán giả.

Tái bản tác phẩm “Lịch sử nước ta” của Bác Hồ

Tái bản tác phẩm “Lịch sử nước ta” của Bác Hồ

Cuốn sách “Lịch sử nước ta” với 208 câu thơ lục bát giản dị của Chủ tịch Hồ Chí Minh được Nhà xuất bản Chính trị Quốc gia Sự thật tái bản với diện mạo mới, cùng hệ thống tranh minh họa sinh động, nhiều trang tô màu, giúp bạn đọc nhỏ tuổi vừa đọc, vừa khám phá lịch sử bằng trí tưởng tượng của riêng mình.

U17 Việt Nam dừng bước tại tứ kết châu Á, HLV Cristiano Roland động viên học trò hướng tới World Cup

U17 Việt Nam dừng bước tại tứ kết châu Á, HLV Cristiano Roland động viên học trò hướng tới World Cup



Sáng 17/5 theo giờ Việt Nam, đội tuyển U17 Việt Nam đã khép lại hành trình tại Vòng chung kết U17 châu Á 2026 sau thất bại 0-3 trước U17 Australia ở trận tứ kết. Dù không thể tiến sâu hơn, thầy trò HLV Cristiano Roland vẫn tạo nên cột mốc lịch sử khi lần đầu tiên giành quyền tham dự FIFA U17 World Cup 2026.

Nhà hát Kịch CAND “trình làng” 4 tác phẩm kịch ngắn

Nhà hát Kịch CAND “trình làng” 4 tác phẩm kịch ngắn

4 tác phẩm kịch ngắn: “Ngôi sao may mắn”; “30 phút sinh tử”; “Lớp học trên bản thung sa”; “Đằng sau sự hi sinh” được Nhà hát Kịch CAND biểu diễn tại Nhà hát Hồ Gươm vào tối 16/5. Đây cũng là thành quả sau quá trình tập huấn mới nhất của nhà hát nhằm nâng cao chất lượng chuyên môn của các nghệ sĩ, diễn viên trong đơn vị.

Miền an nhiên giữa đại ngàn Tây Nguyên

Miền an nhiên giữa đại ngàn Tây Nguyên

Giữa những triền đồi lộng gió của vùng đất Đơn Dương, nơi mây trắng lững lờ trôi qua những cánh rừng thông xanh thẳm, Samten Hills Dalat hiện lên là một miền an yên giữa đại ngàn Tây Nguyên. Không ồn ào, không xô bồ như nhiều điểm du lịch khác của xứ lạnh, nơi đây mang đến cho du khách cảm giác như đang bước vào một thế giới khác, tĩnh tại, linh thiêng và đầy chất thơ.

Đạo diễn gạo cội của điện ảnh Hồng Kông làm Trưởng Ban Giám khảo DANAFF IV

Đạo diễn gạo cội của điện ảnh Hồng Kông làm Trưởng Ban Giám khảo DANAFF IV

Đạo diễn Đỗ Kỳ Phong (Johnnie To) - nhà làm phim gạo cội và là người góp công lớn trong việc bảo tồn bản sắc điện ảnh xứ Cảng Thơm, đưa dòng phim thể loại của khu vực này hiện diện tại các liên hoan phim lớn trên thế giới như Cannes, Venice hay Berlin - sẽ làm Chủ tịch Ban giám khảo hạng mục Phim Châu Á dự thi tại Liên hoan phim Châu Á Đà Nẵng lần IV (DANAFF IV).

Ra mắt CNA Creative Arts: Tiên phong định hình ngành công nghiệp Nhạc kịch Việt Nam

Ra mắt CNA Creative Arts: Tiên phong định hình ngành công nghiệp Nhạc kịch Việt Nam

Ngày 15/5, CNA Creative Arts chính thức ra mắt nhằm đáp ứng xu hướng thưởng thức nghệ thuật chất lượng cao và hưởng ứng chiến lược phát triển công nghiệp văn hóa quốc gia theo Nghị quyết 80/NQ-TW của Bộ Chính trị. Sự kiện đánh dấu bước đi tiên phong trong việc kiến tạo một hệ sinh thái sản xuất, đào tạo và phát triển nhạc kịch chuyên nghiệp mang đậm bản sắc Việt Nam.

Từ U17 World Cup đến giấc mơ World Cup 2034

Từ U17 World Cup đến giấc mơ World Cup 2034

Chiến tích giành vé dự FIFA U17 World Cup 2026 mang đến niềm tự hào lớn cho bóng đá Việt Nam, nhưng phía sau cảm xúc ấy còn là một bài toán dài hạn cho tương lai. Từ một thế hệ cầu thủ trẻ giàu tiềm năng đến mục tiêu World Cup 2034 sẽ là hành trình kéo dài gần một thập kỷ, nơi tài năng chỉ mới là điểm khởi đầu. Điều quan trọng hơn cả là tạo ra một môi trường đủ tốt để những “viên ngọc thô” được trưởng thành, được thi đấu và đủ bản lĩnh tồn tại ở đỉnh cao bóng đá chuyên nghiệp.

Khu trải nghiệm Lumora Hải Phòng: Giữ lại tuổi thơ giữa những khoảng xanh

Khu trải nghiệm Lumora Hải Phòng: Giữ lại tuổi thơ giữa những khoảng xanh

Giữa nhịp sống đô thị ngày càng chật chội và sự phụ thuộc ngày một lớn vào thiết bị điện tử, nhiều gia đình ở Hải Phòng đang tìm đến những không gian trải nghiệm xanh để con trẻ được vận động, khám phá thiên nhiên. Ở Lumora, những đứa trẻ lội bùn bắt cá, tự tay hái rau, chạy chân trần trên cỏ, người lớn tìm lại cảm giác thư thái sau guồng quay công việc.