"Tuy hiện giờ chúng tôi chưa thể công bố danh tính các cá nhân cũng như những công ty vỏ bọc, bởi sẽ cản trở việc mở rộng công cuộc điều tra - ông Pavel Borkovec phát ngôn viên của OLAF cho biết - Mức độ bao trùm của mạng lưới xuyên quốc gia này hết sức rối rắm, không khác gì phương thức tẩy rửa tiền của bọn tội phạm tài chính qua các công ty bình phong đóng vai trò như những nhà thầu phụ".
Cuộc tổng điều tra được tiến hành đồng thời tại một loạt quốc gia như Anh, Pháp, Hy Lạp, Áo, Thụy Điển, Slovenia, Ba Lan… Riêng tại Italia, theo tiết lộ từ ông P. Borkovec, thì một số điều phối viên khoa học đã cố tình thổi phồng các chi phí thanh toán, bao gồm cả những dự án không hoạt động. Cụ thể hơn ở thành phố Milan, đô thị đứng hàng thứ 5 trong khối EU, một số kẻ liên quan đến đường dây lừa đảo tài chính qua các công trình khoa học đã bị bắt giữ chờ ngày hầu tòa.
Trước thực trạng đáng hổ thẹn xảy ra trong giới trí thức hàng đầu, ông José Manuel Barroso Chủ tịch Ủy ban châu Âu (EC), cũng là cơ quan hành pháp cao nhất trong cấu trúc tổ chức của EU, đã quyết định tạm ngưng triển khai 4 dự án hỗn hợp xuyên châu Âu trong lĩnh vực phát triển công nghệ thông tin, cũng như loại khỏi danh sách chuyên gia nghiên cứu hơn 30 người bị tình nghi thuộc 20 dự án khoa học đã được cấp kinh phí.
"Tuy hiện giờ chúng tôi chưa nắm được bất cứ thông tin chi tiết nào về mạng lưới gian lận qua các công trình nghiên cứu - David Bublil, người phát ngôn của Cao ủy EU về Chính sách thuế và Liên minh hải quan Algirdas Semeta nói với báo giới tại Brussels - Nhưng không loại trừ nhiều dự án được thiết lập hòng lừa đảo EC và qua mặt các cơ quan thanh tra".
Để hợp thức hóa một dự án nào đó, trước hết phải có đơn xin cấp kinh phí nhân danh một cơ sở nghiên cứu cụ thể, hoặc một công ty đang hoạt động trong lĩnh vực khoa học; còn trong thực tế thậm chí các cơ quan vừa nêu không hề hay biết tên mình có trong danh sách tham gia dự án (!).
Giới chuyên viên EU am hiểu cho rằng những "mẹo vặt" trong các trường hợp cá biệt như khai vống hóa đơn, hoặc bớt xén không thực hiện đủ theo yêu cầu đề ra là điều không thể tránh khỏi trong các dự án hợp tác nghiên cứu với quy mô lớn. Bọn tội phạm đã lợi dụng các kẽ hở trong luật lệ của EU nhằm trục lợi, nhất là những yếu điểm trong thủ tục cấp phép phê duyệt dự án quá dễ dàng. Hiện nay, các bộ phận nghiệp vụ liên quan đến việc cấp kinh phí nghiên cứu khoa học, cũng như các phòng ban thuộc Tổng cục Thông tin và Truyền thông đều được tập huấn cách theo dõi hòng kiểm soát các phương thức gian lận phổ biến và cập nhật các quy tắc thẩm định trị giá của dự án.
Được biết OLAF là một văn phòng điều tra độc lập trực thuộc EC, với 500 nhân viên trong biên chế thường trực, trong đó có hơn 160 người là những nhà điều tra chuyên nghiệp. Bước đầu, OLAF đã thu hồi được 10 triệu trong số 50 triệu euro cố ý biển thủ qua các dự án khoa học chỉ tồn tại trên giấy. Số tiền còn lại buộc cơ quan tư pháp phải can thiệp, đưa các nghi can ra tòa với những bản án thích đáng mới hy vọng có thể lấy lại được
