Hắn là Ly A Thếnh, SN 1975, dân tộc Mông, sinh ra và lớn lên tại Na Ư, huyện Điện Biên, tỉnh Điên Biên. Gia đình Thếnh có 8 anh chị em, hắn là con thứ ba. Từ xa xưa, cùng với tập quán trồng cây thuốc phiện, ma túy đã có tác động ghê gớm tới cuộc sống người dân địa phương. Do địa hình hiểm trở, núi non trùng điệp, tiếp giáp với biên giới Việt – Lào và khu vực “tam giác vàng”, người Mông ở Na Ư có thói quen sống rải rác trên các sườn đồi, có quan hệ thân thuộc với bộ tộc người Mông ở Lào. Từ xa xưa, dân tộc Mông có tập quán hút thuốc phiện, họ coi đó là văn hóa, là tính ngưỡng tâm linh trong đời sống tinh thần. Vì lẽ đó, thuốc phiện, ma túy đã ăn sâu vào tiềm thức người dân từ khi vừa sinh ra. Sau khi có chủ trương của Đảng, Nhà nước về loại bỏ cây hoa anh túc, thay vào đó là cây trồng, vật nuôi có giá trị kinh tế cao. Do bị tác động, lôi kéo từ kẻ xấu, trình độ dân trí thấp, cuộc sống khó khăn, thiếu thốn, bị cô lập với bên ngoài, đó là nguyên nhân căn bản dẫn tới tình trạng mua bán, vận chuyển trái phép các chất ma túy có dấu hiệu gia tăng mạnh mẽ trong những năm gần đây. Cũng bởi giá trị ma túy “siêu lợi nhuận”, nhiều người dân bất chấp pháp luật, vẫn ngang nhiên hoạt động, thậm chí lôi kéo người thân, bạn bè tham gia buôn bán, hình thành các đường dây ma túy lớn.
 |
| Ly A Thếnh, Ly A Chứ, Boun Miher Khamtong trước vành móng ngựa. |
Sinh ra trong hoàn cảnh đó, thực khó để một thanh niên mới lớn như Ly A Thếnh có thể trụ vững. Song thật ngạc nhiên, vốn hiểu biết về ma túy thật đáng nể, hắn nhanh chóng thành thạo “món nghề” buôn bán “cái chết trắng”, hơn hẳn các bậc đàn anh đi trước. Hắn đã lôi kéo được nhiều người thân, bạn bè thân tộc tham gia cùng hắn. Năm 2006, hắn cùng đồng bọn vận chuyển 2 bánh hêrôin thì bị lực lượng phòng chống ma túy tỉnh Điện Biên phát hiện. Trong khi đồng bọn bị bắt giữ thì với bản tính cáo già, Ly A Thếnh đã trốn thoát trong gang tấc. Cơ quan Cảnh sát điều tra ra lệnh truy nã toàn quốc. Sau khi biết tin cơ quan Công an đang ráo riết truy tìm, Ly A Thếnh đã bí mật chuyển toàn bộ gia đình sang bản Hung Ngua, Nasaithông, thủ đô Viêng Chăn, Lào sinh sống. Đồng thời, tiếp tục liên kết hình thành đường dây mua bán ma túy lớn vào Việt Nam. Để tránh bị phát hiện, hắn đăng ký hộ khẩu, giấy chứng minh nhân dân với tên Lee Chue Sor, SN 1974, quốc tịch Lào.
Quá trình sống tại Lào, hắn quen biết với Xẻng Kẹo, người Lào sống tại tỉnh Phong Sa Ly, là một trùm ma túy đích thực. Xẻng Kẹo cho biết đang tìm người vận chuyển ma túy với số lượng lớn vào tỉnh Lào Cai, Việt Nam tiêu thụ. Tuy nhiên, người đó phải từng sống tại Việt Nam, thông thuộc địa bàn. Vốn có nhiều kinh nghiệm trong việc mua bán, vận chuyển ma túy nên Ly A Thếnh đồng ý mà không hề do dự. Để việc mua bán thuận lợi, hắn đã gặp Ly A Chứ, SN 1980. Chứ là người gốc Sơn La, sau đó chuyển định cư tại huyện Mường Phương, thủ đô Viêng Chăn. Nhận thấy Chứ là người đáng tin cậy, Thếnh đã rủ Chứ đi vận chuyển ma túy, mỗi chuyến hắn trả cho Chứ 2.000 USD. Ngày 9/2/2012, Ly A Thếnh, Ly A Chứ cùng Boun Miher Khamtong, SN 1989 ở tỉnh Hủa Phăn, Lào (làm nhiệm vụ cảnh giới) nhập cảnh vào Việt Nam qua cửa khẩu Lóng Sập (Sơn La). Sau đó cả 3 đi ôtô bán tải BKS Lào, số hiệu 4357 lên tỉnh Lào Cai để khảo sát địa bàn, tuyến đường và thống nhất phương án giao hàng. Thế rồi, chỉ trong thời gian ngắn, Ly A Thếnh trực tiếp cầm đầu nhiều đường dây vận chuyển ma túy vào tỉnh Lào Cai, Việt Nam tiêu thụ.
Theo kế hoạch, ngày 8/5/2012, Ly A Thếnh nhận của Xẻng Kẹo 10 bánh hêrôin, sau đó cùng Ly A Chứ, Boun Miher Khamtong vận chuyển đi tiêu thụ. Để tránh bị phát hiện, Ly A Thếnh giấu số ma túy trên vào 2 cửa xe ôtô bán tải BKS Lào. Sau khi chuẩn bị kỹ lưỡng, cả 3 nhập cảnh vào Việt Nam, qua cửa khẩu Lóng Sập (Sơn La) với hộ chiếu Lào. Đúng theo lộ trình, bọn chúng cùng nhau lên Lào Cai để giao ma túy cho người Mông tên Dống. Sau khi hoàn thành giao nhận hàng, cả 3 thuê khách sạn ở Cốc Lếu nghỉ, đến ngày 10/5/2012 thì quay trở lại Lào. Sau lần giao dịch thành công, Thếnh được Xẻng Kẹo trả công 5.000 USD, còn Chứ là 2.000 USD. Lóa mắt trước siêu lợi nhuận từ ma túy mang lại, Ly A Thếnh tiếp tục thực hiện thêm nhiều vụ vận chuyển ma túy với số lượng lần sau cao hơn lần trước.
Trong các ngày 23/5, 4/6 và 13/7/2012, Xẻng Kẹo tiếp tục thuê Ly A Thếnh và Ly A Chứ vận chuyển tổng số 94 bánh hêrôin lên tỉnh Lào Cai tiêu thụ. Giống như những lần trước đây, bọn chúng đều vận chuyển trót lọt và kiếm bội tiền. Bọn chúng đinh ninh đường dây vận chuyển ma túy được tiến hành chặt chẽ, bí mật, lực lượng Công an không thể phát hiện được. Sau những lần vận chuyển thành công, bọn chúng càng thêm kinh nghiệm và bí mật tiến hành những phi vụ làm ăn lớn hơn.
 |
| Tang vật là 60 bánh hêrôin. |
Ngày 4/8/2012, nhận lệnh của Xẻng Kẹo, Thếnh, Chứ và Boun Miher Khamtong được giao vận chuyển 60 bánh hêrôin giao cho đối tượng tên Chứ ở tỉnh Lào Cai. Đây là chuyến hàng có số lượng lớn bọn chúng tính toán hết sức thận trọng, từ việc giấu hàng đến thời điểm vận chuyển để tránh bị phát hiện. Bọn chúng đã giấu toàn bộ số ma túy vào trong bình nhiên liệu phụ của xe ôtô, sau đó vít bằng ốc thật chặt. Nếu quan sát bằng mắt thường không thể phát hiện được. Sau khi chuẩn bị kỹ lưỡng, bọn chúng nhập cảnh vào Việt Nam qua cửa khẩu Lóng Sập. Đến khoảng 13h30, đang di chuyển trên tuyến quốc lộ 6A, thuộc địa phận xã Quy Hậu, huyện Tân Lạc (Hòa Bình), bọn chúng đã bị tổ công tác liên ngành gồm Cục Phòng chống ma túy Bộ đội Biên phòng, Cục C47, PC47 Công an tỉnh và Công an huyện Tân Lạc phát hiện. Tuy nhiên, do số ma túy được cất giấu rất tinh vi nên phải mất nhiều thời gian, công sức và hỗ trợ của chó nghiệp vụ thì lực lượng chức năng mới phát hiện, thu giữ được tang vật.
Toàn bộ đường dây bị phát giác và đưa ra ánh sáng, đã nhận được sự đồng tình, ủng hộ của dư luận. Với vai trò chủ mưu và trực tiếp tổ chức đường dây trên, tên Ly A Thếnh nhận mức án cao nhất: tử hình, tên Ly A Chứ tù chung thân, Boun Miher Khamtong phải nhận mức án tù 24 tháng 23 ngày về hành vi không tố giác tội phạm. Vẫn biết mua bán ma túy là sẽ lĩnh án tử song nhiều đối tượng vẫn bấp chấp pháp luật, sẵn sàng đánh đổi cả tính mạng để kiếm đồng tiền bất chính. Đó là hồi chuông đáng báo động về lối sống thực dụng, xuống cấp về đạo đức của một bộ phận người dân hám lời mà liều mạng hiện nay.
