Tệ nạn ma túy và trồng cần sa là một trong những nguyên nhân chính gây ra tình trạng bạo lực và hoạt động của các băng đảng tội phạm.
Vấn nạn nhức nhối
Vào một buổi chiều ở công viên Retiro của Madrid, mặc dù có rất nhiều người chạy bộ, người đi xe đạp, người cao tuổi đi dạo, khách du lịch, xe cảnh sát địa phương nhưng vẫn hiện diện một số ít người buôn bán, sử dụng ma túy. Cảnh tượng đó diễn ra ngày này qua ngày khác.
Alejandro, một cư dân địa phương 44 tuổi cho biết: "Tôi đã thấy mọi người ở mọi lứa tuổi mua ma túy. Từ những cụ ông 65 đến 70 tuổi đến những người mặc vest trông như vừa rời văn phòng, người bán và người mua chào hỏi nhau, giống như họ biết nhau từ rất lâu".
Cách Alejandro chưa đầy 200m, tại khu vực xung quanh cổng vào Ibiza và Sainz de Baranda nằm trên đại lộ Menéndez Pelayo là một góc của những người buôn bán lâu năm, với hoạt động bán hàng hầu như luôn liên quan đến ma túy và cần sa.
Ngoài ra còn 3 địa điểm khác trong công viên để dễ dàng mua được ma túy hoặc cần sa, là Paseo de Méjico; khu vực xung quanh tượng đài Alfonso XII và đường hầm dẫn đến công viên từ đường Lagasca.
 |
| Cảnh sát đã thu giữ 461 cây cần sa tại khu phố Carmel, Barcelona vào tháng 7-2020. |
Ngoài buôn bán ma túy và cần sa, tội phạm chính trong công viên là trộm cắp. Những hôm đẹp trời, càng nhiều du khách thì càng nhiều vụ cướp. Những người đang chợp mắt hoặc những cặp đôi đa tình dễ trở thành con mồi cho những kẻ ma cô.
Cảnh sát Tây Ban Nha thừa nhận, dù đã diễn ra nhiều năm nhưng chưa thể truy quét và triệt xóa vì nhưng kẻ bán ma túy, cẩn sa rất tinh ranh. Chúng chỉ mang trên người lượng nhỏ nên chúng thủ tiêu bằng chứng bằng cách ném vào bụi cây, thùng rác, vòi và cống rãnh rất nhanh khiến cảnh sát không thể bắt quả tang.
Trong thời gian gần đây, tình trạng nghiện ma túy và buôn bán ma túy bất hợp pháp ở Tây Ban Nha phát triển mạnh. Đây là một trong những nguyên nhân dẫn tới tình trạng gia tăng bạo lực giữa những người trồng cần sa và các nhóm tội phạm, thậm chí chúng còn tấn công lực lượng bảo vệ pháp luật.
Trong một bài viết về sự bùng phát của cần sa và ma túy trên trang elpais.com gần đây, một cảnh sát Tây Ban Nha đã phát đi cảnh báo về sự nguy hiểm của việc trồng cần sa tràn lan ở Tây Ban Nha, đặc biệt là ở Catalonia, khu vực có số lượng ma túy tiêu khiển bị thu giữ lớn nhất: 12.398kg, tiếp theo là Andalusia với 9.565kg và vùng Valencia với 4.694kg.
Catalonia có vị trí chiến lược, là cửa ngõ vào châu Âu. Nơi tập trung nhiều "nhà môi giới cần sa", những người hoạt động như những người đầu tư cho "thị trường, lãnh thổ và mạng lưới tội phạm". Họ mua loại thuốc này ở Andalusia hoặc Valencia với giá 1.800euro một kg, đưa đến Catalonia và bán lại với giá 2.500 euro.
Một báo cáo của lực lượng cảnh sát khu vực Catalan đã cảnh báo về những nguy cơ của khu vực đang phát triển một "nền kinh tế ma tuý" từ việc tạo ra bản sắc và văn hóa cần sa, như ở khu vực Campo de Gibraltar phía Nam của Hà Lan và Tây Ban Nha.
Báo cáo dựa trên dữ liệu của cảnh sát cũng như các nghiên cứu của Tây Ban Nha và châu Âu, khẳng định chắc chắn rằng "Catalonia là tâm chấn của thị trường cần sa bất hợp pháp ở châu Âu".
Từ năm 2013 đến năm 2017, các vụ bắt giữ cây cần sa đã tăng 538% (từ 176.165 lên 1.124.674 cây), khiến Tây Ban Nha trở thành nhà sản xuất ma túy hàng đầu ở châu Âu. Tại Catalonia, cần sa từ lâu đã đứng đầu danh sách ma túy bị thu giữ. Trong sáu năm qua, cảnh sát đã phá vỡ 150 băng nhóm tội phạm buôn bán cần sa.
Cảnh sát Catalan cảnh báo rằng, nhu cầu cần sa tăng cao có thể khuyến khích các băng nhóm có tổ chức cố gắng kiểm soát thị trường. Tây Ban Nha là một trong những nơi có giá cần sa rẻ nhất ở châu Âu, ở mức 5,66USD/1gram ở Barcelona so với mức trung bình của châu Âu là 7 USD- 13 USD.
Với mức chênh lệch này đã xuất hiện tình trạng bạo lực. Đầu tháng 9, lực lượng Vệ binh dân sự ở Andalusia đã bị những kẻ trồng cần sa bắn trả khi họ phát hiện ra một cánh đồng cần sa bên ngoài một ngôi làng.
Cũng trong đầu tháng 9, một nhóm cảnh sát đã bị bắn bằng súng bắn đạn hoa cải sau khi họ phát hiện ra một vườn trồng cần sa ở một ngôi làng nhỏ ở vùng núi Cádiz. 2 người đàn ông địa phương là hung thủ đã trốn thoát khỏi vòng vây của cảnh sát.
Trong 6 năm qua, cảnh sát đã phá vỡ 150 băng nhóm tội phạm buôn bán cần sa. Lợi nhuận thu được từ trồng cần sa được đầu tư vào bất động sản, và các mạng lưới phức tạp hơn đổ tiền của họ vào lĩnh vực khách sạn và các sản phẩm tài chính.
 |
| Hai kẻ buôn bán ma túy lặt vặt ở công viên Retiro của Madrid. |
Nỗ lực của Cảnh sát Tây Ban Nha
So với các nước trong khu vực, Tây Ban Nha được xem là đất nước đi đầu trong đấu tranh ngăn chặn ma túy và cần sa. Thời gian gần đây, dù bị ảnh hưởng nặng nề bởi dịch COVID-19 nhưng Cảnh sát Tây Ban Nha vẫn hoạt động mạnh và bắt giữ nhiều chuyến hàng buôn bán ma túy bất hợp pháp.
Dịch COVID-19 dẫn đến tình trạng thất nghiệp tăng nhanh. Việc này đã dẫn tới các vụ mua bán "ma túy nhẹ" tăng vọt ở Tây Ban Nha. Theo số liệu của Cảnh sát, trong số gần 20.000 vụ bắt giữ vì buôn bán ma túy ở nước này mỗi năm, hơn một nửa là liên quan đến cần sa và gần 70% số người bị bắt giữ là người Tây Ban Nha.
Đầu tháng 7-2020, cảnh sát mở "Chiến dịch Mocy", đã tiến hành 69 cuộc đột kích và 76 vụ bắt giữ ở các tỉnh Granada, Málaga, Cádiz và Valencia. Phần lớn những người bị cảnh sát bắt trong những ngôi nhà khiêm tốn hoặc nhà ở xã hội ở khu đô thị Pinos Puente, cách Granada 16km.
Theo Bộ Nội vụ Tây Ban Nha, từ năm 2013, lượng bán cây cần sa đã tăng gần 600% - từ 175.000 cây lên gần một triệu cây. Thu giữ 15.174kg trong năm 2014 lên 37.220kg cần sa vào năm 2018.
Cuối tháng 4-2020, cảnh sát Tây Ban Nha đã bắt giữ con tàu chở 4 tấn cocaine và 28 người; đây được xem là một vụ án ma túy lớn từng được phát hiện tại nước này. Theo cảnh sát, đường dây đứng sau vụ việc tổ chức buôn lậu ma túy lớn nhất ở vùng Galicia, phía Tây Bắc Tây Ban Nha. Vụ bắt giữ là kết quả của sự phối hợp giữa nhiều lực lượng chuyên trách phòng chống ma tuý của Mỹ, Anh, Colombia và Tây Ban Nha.
Khi cảnh sát đột kích lên tàu ở khu vực cách bờ biển khoảng 200 hải lý, đội thủy thủ có khoảng 15 người, gồm công dân Bangladesh và Nepal. Cùng lúc đó, cảnh sát đột kích 20 địa chỉ khác ở vùng Galicia, và bắt giữ thêm 13 nghi phạm. Nhiều tên trong nhóm này đã có "nghề" buôn ma túy từ trước. Khu vực ngoài khơi bờ biển Galicia vốn được xem là điểm nóng về tội phạm ma túy.
 |
| Hai trong số 79 người bị bắt tuần trước ở Pinos Puente (Granada). |
Cuối tháng 11-2019, Cảnh sát Tây Ban Nha đã bắt giữ hai người sau khi phát hiện một con tàu bán ngầm chở hơn 2 tấn cocaine bị mắc cạn gần bờ biển Galicia. Theo điều tra của cảnh sát, chiếc tàu bán ngầm này được các băng đảng buôn ma túy sử dụng nhằm qua mắt các lực lượng tuần duyên.
Các băng đảng ma túy không thể sử dụng các loại tàu ngầm thật sự vì chi phí đắt đỏ và công nghệ chế tạo chúng vốn không đơn giản. Tuy nhiên, lần bắt được chiếc tàu bán ngầm chở ma túy này là do may mắn vì nó bị mắc cạn, chứ nếu không cũng rất khó phát hiện.
Tháng 10-2019, lực lượng chống ma túy đã mở chiến dịch Vangelis và bắt giữ trùm ma túy Hacienda Nápoles của El Nata. Kết thúc chiến dịch, cảnh sát đã bắt giữ 75 thành viên băng đảng ở Tây Ban Nha và Ba Lan. Bằng nghề buôn bán cần sa, El Nata và đồng bọn đã tích lũy được tài sản, tài sản và tiền mặt lên tới 8 triệu euro.
Gia tài cho phép những kẻ buôn ma túy có một cuộc sống xa hoa và thừa thãi - điều này đặc biệt rõ ràng trong bản sao Hacienda Nápoles của El Nata. Cũng trong thời gian đó, cảnh sát đã thực hiện 24 cuộc đột kích vào các địa điểm ở tỉnh Granada, chẳng hạn như ngôi nhà nơi El Nata sống cùng vợ con và bản sao của Hacienda Nápoles.
Trong cuộc đột kích sau đó, các sĩ quan đã tìm thấy hai xe tải để vận chuyển ma túy, hơn nửa tấn cần sa được đóng gói và niêm phong trong bao, 2.690 cây cần sa, 187.400 euro tiền mặt và hai khẩu súng.
