Vụ án liên quan đến hành vi móc nối, hợp thức hóa hồ sơ tàu cá và đưa ngư dân sang vùng biển nước ngoài khai thác hải sản trái phép, gióng lên hồi chuông cảnh báo về những hệ lụy từ hoạt động khai thác hải sản bất hợp pháp (IUU).
Theo cáo trạng, Trần Văn Phong là chủ tàu cá ST-92556-TS hoạt động nghề câu mực trên biển đã nảy sinh ý định đưa tàu sang vùng biển Malaysia khai thác nhằm thu lợi. Thông qua mối quan hệ quen biết với Thu Thảo đang sinh sống tại Malaysia, các đối tượng bàn bạc việc thuê hồ sơ tàu cá Malaysia để “hợp thức hóa” cho tàu cá Việt Nam hoạt động trái phép tại vùng biển nước ngoài.
Sau đó, Phong và Lê Thanh Thảo đã chuyển tiền cho Thu Thảo thuê hồ sơ tàu cá Malaysia mang số hiệu PAF 4872 và làm visa lao động cho các thuyền viên. Đồng thời, các đối tượng còn tuyển người, tổ chức đưa ngư dân sang Malaysia để phục vụ việc khai thác hải sản trái phép. Để qua mặt cơ quan chức năng, các đối tượng tháo thiết bị giám sát hành trình (VMS), sơn lại cabin tàu, xóa số đăng ký ST-92556-TS và thay bằng số hiệu PAF 4872, treo cờ Malaysia nhằm ngụy trang tàu cá hoạt động trái phép trên biển. Tuy nhiên, trên đường đang di chuyển thì bị cơ quan chức năng phát hiện, kiểm tra và xử lý theo quy định pháp luật.
Tại phiên tòa, HĐXX nhận định hành vi của các bị cáo là nguy hiểm cho xã hội, xâm phạm nghiêm trọng đến trật tự quản lý xuất nhập cảnh, đồng thời ảnh hưởng tiêu cực đến công tác phòng, chống IUU. Đặc biệt, hành vi đưa tàu cá và ngư dân sang vùng biển nước ngoài khai thác trái phép còn tác động đến nỗ lực tháo gỡ cảnh báo “thẻ vàng” của Ủy ban châu Âu (EC) đối với ngành thủy sản Việt Nam.
Hội đồng xét xử tuyên phạt bị cáo Huỳnh Thị Thu Thảo 2 năm 6 tháng tù và bị cáo Lê Thanh Thảo 1 năm 6 tháng tù cùng về tội “Tổ chức cho người khác xuất cảnh trái phép”. Đối với Trần Văn Phong và Hồ Bảo Chung đã bị xét xử và bản án đã có hiệu lực pháp luật nên không xem xét lại.
Tại Cà Mau, Công an tỉnh tăng cường phối hợp với các cơ quan chức năng và lực lượng chấp pháp trên biển để kịp thời điều tra, thu thập tài liệu, chứng cứ, đề xuất xử lý nghiêm các hành vi môi giới, tổ chức cho người khác xuất cảnh trái phép để khai thác thủy sản vùng biển nước ngoài; vận chuyển hàng hóa trái phép qua biên giới… Từ đầu năm 2025 đến nay, Công an tỉnh Cà Mau đã phối hợp điều tra, xác minh thông tin 17 tàu cá, trong đó xác định 13 tàu vi phạm khai thác IUU; tiếp nhận, điều tra, xác minh 15 vụ án, 23 bị can liên quan quy định về IUU...
Qua vụ các vụ án cho thấy, vì lợi ích trước mắt, một số chủ tàu và ngư dân đã bất chấp quy định pháp luật, nghe theo sự lôi kéo của các đối tượng môi giới để thực hiện hành vi vi phạm. Hậu quả không chỉ dừng lại ở việc bị xử lý hình sự mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến uy tín, lợi ích chung của ngành thủy sản Việt Nam và sinh kế lâu dài của ngư dân chân chính.
Thực tế cho thấy, nhiều trường hợp khi sang vùng biển nước ngoài khai thác trái phép đã bị lực lượng chức năng nước sở tại bắt giữ, xử phạt, tịch thu phương tiện, thậm chí bị cưỡng bức lao động hoặc mất toàn bộ tài sản, giấy tờ cá nhân. Đây là những hệ lụy nghiêm trọng mà người dân cần nhận thức rõ để không bị dụ dỗ, lôi kéo tham gia các hoạt động vi phạm pháp luật.
Thông qua các vụ án, cơ quan chức năng khuyến cáo các chủ tàu, thuyền trưởng và ngư dân cần nâng cao ý thức chấp hành pháp luật trong hoạt động khai thác thủy sản; tuyệt đối không tháo thiết bị giám sát hành trình, không đưa tàu cá sang vùng biển nước ngoài khai thác trái phép và không tiếp tay cho các hành vi tổ chức xuất cảnh trái phép dưới bất kỳ hình thức nào. Mọi hành vi đưa tàu cá, ngư dân sang vùng biển nước ngoài khai thác hải sản trái phép đều sẽ bị xử lý nghiêm theo quy định của pháp luật. Mỗi ngư dân cần nâng cao tinh thần trách nhiệm, chung tay cùng các cấp, các ngành góp phần chống khai thác IUU, bảo vệ nguồn lợi thủy sản và xây dựng nghề cá phát triển bền vững...
