Trạm Kiểm dịch thực vật cửa khẩu Tân Thanh (Lạng Sơn) cho biết, trong năm 2015, đã có 785 lô tương đương 11.000 tấn dưa vàng được nhập về Việt Nam qua cửa khẩu Tân Thanh. Trong đó, lượng dưa về nhiều nhất vào các tháng 8, 9 và 10, thời điểm chính vụ mùa dưa lưới bên Trung Quốc.
Vào những tháng cao điểm, mỗi ngày, có khoảng 90 tấn dưa lưới được nhập về Việt Nam qua cửa khẩu Tân Thanh. Trong khi đó, cả năm 2014 đã nhập 7.200 tấn qua cửa khẩu này. Sang năm 2016, số lượng dưa nhập khẩu có giảm đi chút ít so với cùng kỳ năm ngoái, tuy nhiên mức giảm không đáng kể.
Trên địa bàn Hà Nội, mặt hàng dưa lưới, dưa vàng hiện được bán khá phổ biến. Khảo sát tại một số chợ dân sinh trên địa bàn Hà Nội cho thấy, hiện dưa lưới vàng (loại quả thon dài) có giá 40.000 đồng/kg.
Còn thời điểm chính vụ, giá dưa chỉ 20.000-25.000 đồng/kg. Khi hỏi về nguồn gốc dưa, các thương lái đều trả lời, đây là loại dưa Kim Cô Nương, dưa hoàng kim được trồng nhiều ở các tỉnh Nam Trung Bộ, Nam Bộ nước ta, tuyệt nhiên không ai thừa nhận là dưa Trung Quốc. Thậm chí, dưa vàng Trung Quốc còn được dán mác dưa Nhật, New Zealand…
 |
| Dưa lưới, dưa vàng TQ “đội lốt” hàng Việt có mặt ở khắp nơi. |
Tuy nhiên, theo một số tiểu thương buôn bán trái cây tại chợ đầu mối Long Biên, chợ đầu mối Đền Lừ, Dịch Vọng Hậu (Hà Nội) thì chiếm đến 90% lượng dưa lưới, dưa vàng bán tại các chợ dân sinh, bán rong là hàng Trung Quốc.
Chị Đặng Thu An, một tiểu thương buôn bán trái cây lâu năm ở chợ Long Biên cho biết: “Hàng về đến chợ Long Biên luôn được giữ nguyên nhãn mác, bao gói rõ ràng. Hàng Trung Quốc là hàng Trung Quốc, hàng Mỹ là hàng Mỹ không có chuyện đánh tráo khái niệm, lập lờ. Tuy nhiên, khi chúng tôi xuất bán lẻ cho các tiểu thương đưa về buôn bán tại các chợ, hoặc bán rong thì họ lập lờ, bỏ hết nhãn mác Trung Quốc để “gắn mác” hàng Việt cho dễ tiêu thụ”.
Theo tìm hiểu, do đặc điểm thổ nhưỡng cũng như khí hậu nên loại dưa vàng, dưa lưới ở Việt Nam không được trồng nhiều, đại trà như dưa hấu nên lượng cung ra thị trường khá khiêm tốn.
Đáng nói, phần lớn lượng dưa trồng trong nước đều được các nhà hàng, siêu thị uy tín thu gom hết, lượng bán lẻ ra thị trường rất ít, đặc biệt là các hàng trái cây bán rong thì càng không có dưa vàng Việt Nam.
Các chuyên gia trong ngành trồng trọt khuyến nghị, để phân biệt dưa vàng Trung Quốc và dưa vàng Việt Nam, người tiêu dùng có thể căn cứ vào đặc điểm của quả dưa. Dưa lưới vàng Việt Nam rất khác với dưa lưới vàng Trung Quốc.
Cụ thể như, dưa lưới vàng Việt Nam quả thường nhỏ, tròn, trọng lượng trung bình chỉ khoảng 1 kg/quả, to nhất cũng chỉ 1,5kg/quả. Trong khi đó, dưa lưới vàng Trung Quốc thường có hình dáng thon dài (giống dưa hấu hắc mỹ nhân của Việt Nam).
Vào thời kỳ chính vụ, dưa lưới vàng Trung Quốc thường nặng 3-4kg/quả, có quả nặng tới 4,5kg. Nếu không phải chính vụ, như thời điểm hiện tại thì dưa lưới Trung Quốc chỉ nặng 2-2,5kg/quả. Về vỏ dưa, giống dưa lưới vàng có nguồn gốc từ Tân Cương, Trung Quốc có các vết lưới màu trắng đan xen với nhau, hiện rõ trên vỏ dưa.
Đối với dưa Việt Nam, khi chín lưới chằng chịt hơn. Đặc biệt, nếu để dưa vàng trong tủ lạnh, sau một thời gian, vỏ dưa Trung Quốc có chứa thuốc bảo quản thực vật sẽ héo dần đi, bị thâm đen, thậm chí có chỗ bị thối, vỏ mềm dần ra.
Lưu ý, người tiêu dùng không nên dựa vào độ ngọt của quả dưa mà kết luận về nguồn gốc. Bởi, độ ngọt của quả dưa phụ thuộc và thời tiết, tùy từng thời điểm sẽ có vị ngọt, nhạt khác nhau. Nhiều thời điểm, dưa vàng Trung Quốc còn ngọt hơn dưa vàng Việt Nam và ngược lại.
