Trong vài năm trở lại đây, Giải đua ngựa đã trở thành một nét sinh hoạt văn hóa độc đáo, một ngày hội không chỉ của người dân địa phương mà còn của nhiều du khách trong và ngoài tỉnh Lào Cai, thu hút sự tò mò của nhiều du khách nước ngoài. Năm nay, hàng vạn du khách đến chứng kiến và cổ vũ cho các “kị sĩ” vùng cao. Thị trấn Bắc Hà như một ngày hội với đủ loại sắc màu từ trang phục của đồng bào các dân tộc ở địa phương. Những du khách từ mọi miền đổ về đều tươi vui phấn khởi đến với "xứ sở" của mận Tam Hoa vào chính vụ. Phụ nữ dân tộc đều chọn cho mình những bộ váy đẹp nhất để đến với lễ hội một năm mới có một lần ở địa phương.
Tham dự giải đua ngựa “độc đáo” này có 54 vận động viên, đến từ khắp các bản làng vùng cao Lào Cai như Si Ma Cai, Bắc Hà.
Nét độc đáo của đua ngựa Bắc Hà là đua ngựa thồ, bởi những kị mã” trên đường đua hôm nay, trước đó là những chú ngựa thồ của nhà nông ở vùng cao. Ở đây, đồng bào dân tộc thiểu số nuôi ngựa nhằm làm “phương tiện” chuyên chở hàng hóa ra ruộng vườn hoặc lên nương rẫy ở trên cao, đồi núi dốc. Đôi khi, ngựa “cõng” người đến những nơi xa xôi, hẻo lánh, giao thông khó khăn mà ôtô hay xe máy không thể tới được.
Nét độc đáo nữa, “kị sĩ” là những nông dân đích thực, trước ngày thi đấu họ cày ruộng vườn, phát nương rẫy, trồng cấy ngô lúa, chăm sóc vườn mận Tam Hoa. Họ tham gia vòng đua trên sân, trước hàng ngàn người xem là từ niềm đam mê môn thể thao truyền thống của dân tộc mình, muốn thể hiện bản lĩnh và tài nghệ cưỡi ngựa của người dân vùng cao, đem đến cho người xem những cảm xúc đặc biệt khi chứng kiến những chú ngựa thồ phi những bước nước rút cuối cùng.
Những “kị sĩ của vùng cao Lào Cai cưỡi ngựa không có yên cương, không đồ bảo hộ như các cuộc thi đua ngựa chuyên nghiệp, nhưng tốc độ đạt tới 60- 70km/giờ, vòng cua hẹp nên ngựa và người đổ nghiêng nhưng không ngã, vươn về đích trong tiếng hò reo, cổ vũ vang động của người xem...
