Phiên xử kết thúc nhưng phải rất lâu sau đó, gần nửa giờ đồng hồ ngồi bất động trong phòng xử, bà và mẹ của Mẫn mới lê nổi từng bước chân ra về.
Giết cha ruột
Phiên tòa xét xử Mẫn được TAND TP HCM mở vào ngày 16/7. Đứng trước vành móng ngựa, suốt phiên xử Mẫn luôn cúi gằm mặt. Đôi lần được chủ tọa nhắc nhở, Mẫn ngẩng mặt lên được một lát rồi lại cúi xuống, tránh ánh mắt nghiêm nghị của cả Hội đồng xét xử chăm chú nhìn mình.
Theo nội dung vụ án, mỗi khi say rượu là ông Phan Thế Tuyên (cha bị cáo) chửi mắng, đánh đập vợ con và đập phá đồ đạc trong nhà. Chiều 9/11/2009, Mẫn đi học về (Mẫn là sinh viên Trường Cao đẳng Kinh tế nghiệp vụ Phú Lâm, quận 6) thì thấy ông Tuyên say rượu nằm ngủ dưới nền nhà phòng khách.
Nhớ lại chuyện 2 ngày trước bị cha đánh, Mẫn nảy sinh ý định giết chết cha nên đi xe máy đến một tiệm điện cách nhà khoảng 500 mét mua một ổ cắm điện (có dây và phích cắm). Về đến nhà, Mẫn tuốt vỏ dây điện, xoắn dây đồng thành cục tròn rồi cắm dây điện vào phích cắm, sau đó hai tay cầm đầu dây điện chích vào người ông Tuyên cho đến chết.
Sau khi gây án, Mẫn cầm ổ cắm chạy ra trước nhà định ném xuống dòng kênh thì thấy mẹ chở em gái đi học vừa về tới. Lúc này Mẫn liền nói: "Mẹ đừng báo Công an nha mẹ". Vẫn chưa hiểu chuyện gì xảy ra, mẹ Mẫn hỏi lại: "Có chuyện gì mà đừng báo Công an?" thì Mẫn trả lời: "Con vừa chích điện cha". Nghe đến đây, em gái Mẫn xuống xe vừa chạy vào nhà vừa khóc. Mẹ Mẫn bật khóc rồi nói: "Sao con làm vậy? ổng là cha con mà". Nghe thấy thế, Mẫn im lặng. Lúc này mẹ Mẫn chạy vào ngồi xuống lay chồng và gọi: "Ông ơi, ông ơi!".
Quay sang Mẫn, bà vừa khóc vừa nói: "Sao mày làm vậy Hận (tên ở nhà của Mẫn)? Mày biết ổng là cha mày mà". Sau một lúc Mẫn bàn: “Bây giờ mình làm đám tang cho cha đi mẹ, mẹ đừng báo Công an". Mẹ Mẫn nói: "Công an sẽ thấy những dấu vết này và điều tra ra thôi. Mày sẽ bị ở tù chung thân, hoặc tử hình".
Sau đó, vì quá rối trí, mẹ Mẫn kêu con gái ra chở bà nội, còn Mẫn qua chợ Lê Minh Xuân chở cô ruột vào nhà. Sau đó, mọi người tiến hành hô hấp nhân tạo rồi đưa nạn nhân đi cấp cứu nhưng người này đã chết. Ngày hôm sau, Mẫn bị Công an bắt giữ.
"Thủ phạm"là nạn nhân của nạn bạo hành gia đình
Trả lời Hội đồng xét xử, Mẫn rất lễ phép, trước khi trả lời câu hỏi luôn kính thưa, dạ thưa quý tòa:
Cáo trạng nêu hành vi của bị cáo có đúng không?
- Thưa quý tòa đúng.
Trong sinh hoạt hằng ngày cha bị cáo đối xử với bị cáo như thế nào?
- Kính thưa quý tòa, cha bị cáo thường xuyên say xỉn, đập phá đồ đạc và đánh đập mẹ, anh em bị cáo.
- Công việc hằng ngày của cha bị cáo là gì?
- Dạ, thưa cha bị cáo là tài xế nhưng vì say xỉn nên thường xuyên ở nhà.
- Bị cáo học ngành gì?
- Thưa bị cáo là sinh viên năm 2 ngành sửa chữa ôtô.
- Trình độ và ngành học của bị cáo chứng tỏ bị cáo nhận thức rất rõ việc mình làm. Bị cáo chích điện cha mình bao nhiêu lần?
Cúi gằm mặt, cố tránh ánh mắt của vị chủ tọa, Mẫn khai:
- Dạ, bị cáo không nhớ.
- Có thật là không nhớ không? Vì diễn biến vụ án cho thấy bị cáo thực hiện hành vi hết sức bình tĩnh chứng tỏ bị cáo đã chuẩn bị trước. Bị cáo nảy sinh ý định giết cha mình khi nào?
- Thưa, hôm đó đi học về thấy cha nằm đó, bao uất ức vì bị cha đánh 2 ngày trước đã khiến bị cáo gây nên tội.
- Về mặt đạo đức trong xã hội, đạo lý gia đình người Việt
- Thưa tòa, bị cáo đã sai.
- Hành vi của bị cáo không chỉ là sai mà là có tội, vi phạm pháp luật. Không những thế, về mặt đạo lý không ai có thể chấp nhận được. Hôm nay ra tòa, bị cáo có suy nghĩ gì?
- Thưa, bị cáo chỉ thấy thương cho mẹ...
Tiếp câu hỏi của tòa, đại diện Viện kiểm sát hỏi:
- Thường bao lâu cha bị cáo say xỉn, đập phá đồ đạc trong nhà?
- Dạ thưa, hầu như ngày nào cha bị cáo cũng say, hết đập phá tủ lạnh, xe cộ, cửa kiếng, đánh mẹ, anh em bị cáo. Cửa kiếng thay mới hai, ba ngày sau lại bị cha đập tiếp.
Những lần bị cha đánh, bị cáo có đánh lại không?
- Thưa, chưa lần nào.
- Giờ bị cáo nhận thức hành vi của mình như thế nào?
Cả khán phòng chùng xuống khi nghe Mẫn trả lời:
- Tội lỗi bị cáo gây ra là rất lớn vì bị cáo đã ra tay giết chết cha mình.
Cả gia đình bị cáo ngồi thẫn thờ sau phiên xử.
Đại diện cho gia đình bị hại, bà nội bị cáo trình bày: Con tôi thật quá quắt, lấy vợ hai mươi năm rồi nhưng tính tình của nó không thay đổi. Vợ nó đi làm cực khổ nuôi con ăn học, lo cho gia đình, còn nó tối ngày chỉ biết nhậu nhẹt, say xỉn về đánh đập vợ con. Thấy con dâu tui sống với chồng quá khổ, tôi khuyên nó bỏ chồng mà nó không nghe, cứ nín nhịn chồng. Nó chịu đựng thằng đó hai mươi năm nay. Thằng con tui mà còn sống là con tui còn khổ… Cháu tôi tuổi trẻ bồng bột nên mới hành động như thế. Xin tòa cứu xét, chứ hằng ngày nó hiền lắm”. Chưa nói hết câu, bà nội của Mẫn đã khóc như mưa…
"Xin tòa hãy giảm án cho con tôi!" - Đứng trước tòa, mẹ Mẫn chỉ nói được bấy nhiêu đó, rồi nghẹn giọng.
"Chính hành vi bạo lực của chồng bà với bà và các con đã gieo vào lòng bị cáo những ý nghĩ xấu. Luật pháp có quy định về những hành vi bạo hành gia đình, đáng lý ra khi chồng có những hành vi không đúng với mình và các con, bà phải trình báo với chính quyền địa phương hoặc đoàn thể nơi cư trú để có hướng giải quyết. Đằng này bà lại nín nhịn từ năm này qua năm khác để con cái bức xúc rồi đưa đến hậu quả ngày hôm nay…", vị Hội thẩm phân tích.
Trước khi bước vào phần tranh luận, giữ quyền công tố tại tòa, đại diện Viện Kiểm sát đề nghị Hội đồng xét xử tuyên mức án cao nhất đối với bị cáo. Theo ông, với trình độ như thế lẽ ra bị cáo phải biết hiếu thảo với cha mẹ, biết xây dựng gia đình, làm tròn bổn phận của một người con và lẽ ra phải có những xử sự tích cực hơn.
Nếu như bị cáo không giải quyết được thì còn có pháp luật… Đằng này bị cáo lại ra tay giết chết cha mình một cách có chủ định, có ý thức. Nhằm che giấu hành vi phạm tội của mình, bị cáo còn phi tang vật chứng. Nếu như mẹ và em gái bị cáo không về kịp sẽ rất khó cho cơ quan điều tra vụ án. Giết người đã là tội ác mà bị cáo lại phạm tội giết chết cha ruột của mình thì "trời không thể dung, đất không thể tha" vì hành vi của bị cáo là trái với pháp luật, đạo lý làm người, đạo lý người Việt Nam. Mức án đề nghị là tương xứng với hành vi bị cáo gây ra.
Bào chữa cho bị cáo, luật sư đề nghị tòa xem xét, nguyên nhân vụ án sâu xa là do bị cáo thường xuyên bị người cha bạo hành. Với đạo lý làm người thì hành vi của bị cáo là đáng lên án nhưng trong vụ án này cha bị cáo cũng có một phần lỗi. Mẹ bị cáo cũng là nguyên nhân gián tiếp đưa bị cáo đến việc phạm tội vì suốt bao nhiêu năm bị chồng hành hung vẫn nín nhịn vì sợ mất mặt với xóm làng. Ngày bị cáo phạm tội là sự "tức nước vỡ bờ" sao bao nhiêu năm nín nhịn. Người sinh ra nạn nhân cũng có đơn bãi nại vì vậy mức án tù có thời hạn cũng đủ sức giáo dục, răn đe cho bị cáo.
"Xin tòa tha tội chết cho con tôi". "Xin tòa thương tình nếu cháu tôi chết thì mẹ nó cũng không thể nào sống nổi". Đứng trước tòa, hai người đàn bà nước mắt đầm đìa van xin Hội đồng xét xử…
Tuy nhiên, nhận định vụ án mang tính chất đặc biệt nghiêm trọng, hành vi của bị cáo là bất chấp pháp luật, bất chấp dư luận xã hội, không còn tính người khi ra tay giết chết cha ruột của mình, Hội đồng xét xử đã bác lời bào chữa của luật sư, chấp nhận đề nghị của Viện Kiểm sát tuyên đề nghị mức án cao nhất (tử hình) đối với bị cáo Phan Minh Mẫn.
Tội ác nào rồi cũng phải trả giá nhưng trong vụ án này thật xót xa khi nạn nhân và bị cáo là những người thân trong gia đình, đau xót hơn khi nạn nhân chính là cha ruột bị cáo và bị cáo cũng từng là "nạn nhân" của người cha trong một thời gian dài đằng đẵng nhưng không được ai bảo vệ…
