Căng thẳng lên tới đỉnh điểm khi cảnh sát phải phong tỏa bên ngoài tòa nhà Quốc hội, dập tắt các cuộc biểu tình và ẩu đả giữa hai nhóm đối tượng: gái mại dâm phản đối dự luật và các tổ chức dân sự đang tích cực kêu gọi ủng hộ chính quyền.
Liệu một quốc gia đã thừa nhận mại dâm là một nghề chính thức như Pháp có thể diệt trừ tệ nạn này bằng phương pháp phạt những người mua dâm (thay vì phạt gái bán dâm), hay đây chỉ là "tiền đề trên giấy" đầy tham vọng và sẽ nhanh chóng rơi vào quên lãng?
Tuyên ngôn đầy khiêu khích
Không khí trong hội trường Quốc hội Pháp ngày hôm đó rất trầm lắng vì chỉ có khoảng 30 nghị sĩ ở lại để giơ tay biểu quyết đồng tình thông qua việc xem xét văn bản dự luật, vốn đã có được chữ ký đồng thuận từ trước của 120 nghị sĩ. Những chính khách ủng hộ dự luật này gọi đó là công cụ chống lại nạn bóc lột tình dục, với các điều khoản do hai nữ nghị sĩ đảng Xã hội cầm quyền là Maud Olivier và Catherine Coutelle cùng với nghị sĩ đảng UMP Guy Geoffroy khởi xướng.
Dự luật gồm hơn 20 điều, hầu hết nhằm mục đích phá vỡ mạng lưới môi giới nước ngoài và giúp đỡ những người hành nghề mại dâm muốn thoát khỏi nghề bị lên án này. Lần đầu tiên tại Pháp, luật quy định trả tiền mua dâm là hành vi phạm tội, bỏ hình phạt tù đối với người mua dâm, và thay thế bằng hình phạt tài chính tăng dần, kèm theo việc giúp đỡ các nạn nhân của bọn buôn người và nô lệ tình dục thoát khỏi nghề mại dâm... Mức phạt "hành chính" rơi vào khoảng 2.000USD và sẽ tăng lên hơn 5.000USD nếu tái phạm, đi kèm với các biện pháp giáo dục và răn đe khác.
Theo Báo Le Figaro, chính quyền Pháp dự kiến sẽ tổ chức một đợt cao điểm "đào tạo nâng cao nhận thức" để giúp người dân chống lại hành vi mua dâm, với các lớp học đặc biệt dành cho các quý ông. Ý kiến này có vẻ thuận theo các thăm dò dư luận đã công bố: đa số dân Pháp hiện tại nhìn nhận việc đẩy lùi nạn mua dâm là điều cần thiết, nhưng chủ yếu phải thông qua con đường giáo dục.
Nối gót thành công của Thụy Điển, áp dụng luật phạt khách mua dâm từ năm 1999 và giảm được phân nửa số lượng gái đứng đường trong vòng 10 năm, dự luật của Pháp mong muốn sẽ triệt phá các đường dây bóc lột lao động tình dục đang hoạt động rầm rộ hiện nay. Các nghị sĩ cũng biểu quyết thêm một số biện pháp hỗ trợ xã hội qua việc phân bổ ngân sách 30 triệu USD/năm để giúp gái mại dâm từ bỏ "con đường đen tối".
Ngoài ra, những người nước ngoài bán dâm ở Pháp, chiếm 90% số gái mại dâm, có thể được "thưởng" gia hạn giấy lưu trú thêm 6 tháng nếu quyết định bỏ nghề và được một tổ chức xã hội bảo trợ. "Pháp không phải là nước tiếp đón gái mại dâm. Vấn đề ở đây là ngăn chặn nghề dắt gái đang hoạt động rầm rộ, và giảm thiểu số lượng khách mua dâm", Bộ trưởng về Quyền phụ nữ NajatVallaud Belkacem nhấn mạnh.
Bà Belkacem cũng tin tưởng rằng dự luật này sẽ giúp Pháp ngăn chặn mạng lưới dắt gái và buôn người, cũng như đe dọa khách mua dâm sử dụng bạo lực với gái mại dâm.
Chia rẽ và tranh cãi
Cách đây chừng 2 năm, một dự luật tương tự từng được Quốc hội Pháp thông qua, với sự ủng hộ của cả cánh tả và cánh hữu. Tuy nhiên, việc thực thi đã thất bại, đồng nghĩa với quyết định hủy bỏ dự luật từ giới lập pháp. Sự kiện ngày 30/11 vừa qua được coi là một sự kiện "lặp lại" của Pháp, và nhanh chóng rơi vào vòng xoáy tranh cãi.
Dự luật gây bão dư luận vì điều khoản "tấn công" vào khách mua dâm bị cho là hình thức phân biệt đối xử vì người mua dâm chủ yếu là đàn ông, trong khi luật của Pháp lại cấm phân biệt giới tính. Dự luật cũng bị phản đối gay gắt khi xâm phạm quyền tự do cá nhân, bởi mại dâm được công nhận là nghề hợp pháp ở Pháp, tức cho "bày bán" nhưng bắt người mua.
Những rạn nứt và mâu thuẫn nội bộ cũng bắt đầu từ đây. Nhật Báo Le Monde có bài "Mại dâm: Việc trừng phạt khách hàng gây chia rẽ các chính đảng". Tương tự, trang bìa tờ báo cánh tả đăng ảnh cận cảnh một đôi chân phụ nữ mang giày gót nhọn với tựa đề "Mại dâm, cuộc tranh luận xưa nhất thế giới" và đặt câu hỏi: "Trừng phạt khách mua dâm? Dự luật được đưa ra trước Quốc hội gây chia rẽ tất cả các đảng".
Việc chuyển hành vi phạm tội từ gái mại dâm sang những người mua dâm là sự thay đổi đạo đức và xã hội rất lớn. Dù dự luật này sẽ được đưa ra tranh luận trước Quốc hội nhưng hiện nay vấn đề này đang nóng hơn bao giờ hết khi 1/3 số nghị sĩ trong phe đối lập tuyên bố sẽ phản đối.
Một cuộc thăm dò của Kênh Truyền hình BFMTV cho thấy, có khoảng 68% dân Pháp phản đối dự luật, nghĩa là cứ 3 người thì có 2 người không đồng tình việc phạt khách mua dâm. Trong đó, cánh đàn ông lên tiếng chống luật nhiều hơn phụ nữ. Trước đó, một nhóm nam giới đã ký một bản kiến nghị được công bố trên Báo Le Figaro. Nhóm tự xưng là "Lợn bẩn" do nhà văn Frederic Beigbeder dẫn đầu cáo buộc các nghị sĩ xâm phạm đời sống riêng tư và… cố gắng để "làm mất đi khát vọng và niềm vui" của họ.
Kiến nghị ngay lập tức nhận được sự quan tâm và hưởng ứng của công chúng. Một nhóm khác tự xưng là "Bò bẩn", gồm 343 nam giới, cũng đã ký kiến nghị phản đối dự luật. Tuy nhiên, theo đảng Xã hội, kiến nghị của các nhóm nam giới trên là "tai tiếng, phản động... và chống lại các mục tiêu thực sự của những người bảo vệ nạn mại dâm".
Đại diện đảng Xã hội bác bỏ quan điểm của những cá nhân này, cho rằng mua dâm theo thỏa thuận "đồng ý và thanh toán sòng phẳng" là quyền tự do của họ, và nêu rõ đây là cái cớ nực cười nhất khiến nạn mại dâm trở nên ngày càng khó kiểm soát tại Pháp.
Theo Báo Le Figaro, dự luật tuy nhận được sự ủng hộ của đảng Xã hội và các hiệp hội nữ quyền nhưng một số nghị sĩ bảo thủ và bên đảng Môi trường tuyên bố phản đối quyết liệt. Các nhóm ủng hộ gái mại dâm và nữ quyền đang ra sức kêu gọi biểu tình phản đối dự luật. Theo họ, việc trừng phạt khách hàng sẽ khiến gái mại dâm rơi vào tình trạng nguy hiểm hơn vì không thể... đảm bảo cuộc sống.
Cùng chung quan điểm, nghị sĩ Sergio Coronado cho rằng đưa gái mại dâm tránh xa ánh đèn đường đồng nghĩa với việc đẩy họ vào bóng đen tối tăm và không thể kiểm soát được, khiến các hoạt động chăn dắt gái mại dâm có thể hoạt động chuyên nghiệp và tinh vi hơn để đối phó với cơ quan chức năng.
Người của Hiệp hội Bảo vệ gái mại dâm cho rằng, việc trừng phạt khách hàng là hành động "đạp đổ nồi cơm" của gái mại dâm và sẽ làm tình trạng trở nên tồi tệ hơn. Theo đó, dự luật mới này chỉ có thể làm giảm hoạt động mại dâm đường phố chứ không có hiệu quả đối với hoạt động mại dâm trên mạng.
Trừng phạt cầu để giảm cung, đó là mục tiêu của dự luật, một cách ngăn cấm việc buôn bán thân xác. Tuy nhiên, không phải người bán dâm nào cũng là nạn nhân của bạo lực, và không thể quy cho tất cả là quan hệ cưỡng ép. Luật pháp cần làm tất cả để truy lùng bọn ma cô và giúp đỡ cho các nạn nhân bị buộc phải bán thân. Nhưng khi nhắm vào khách mua dâm để trừng phạt, những người bán dâm có thể sẽ phải rút vào bí mật và chịu nhiều rủi ro hơn.
Rõ ràng, với sự phản đối như vậy và các tranh cãi chưa chấm dứt, việc xóa bỏ tệ nạn mại dâm - một mục tiêu mà Chính phủ Pháp tuyên bố sẽ thực hiện - xem ra khó có thể thành công