Đáng chú ý là cộng đồng thế giới cũng bắt đầu đưa ra những cảnh báo mới về Trung Quốc trong đó đặc biệt lưu ý rằng, Trung Quốc với tư cách thành viên Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc (LHQ), lẽ ra phải tôn trọng các điều đã ký về quy định Công ước quốc tế của LHQ về Luật Biển năm 1982 (UNCLOS), song họ đã cố tình chà đạp lên tất cả. Mặt khác, cũng chính Trung Quốc là nước liên tục đưa ra những lập luận xảo ngôn, đánh tráo các khái niệm, lừa dối công luận trong những vụ việc tại Biển Đông.
Cẩn thận với chiến lược “đánh tráo nhận thức”
Cắt nghĩa về những hành động gần đây của Trung Quốc và phản ứng của dư luận quốc tế xung quanh việc Trung Quốc hạ đặt trái phép giàn khoan Hải Dương 981 trong vùng đặc quyền kinh tế và thềm lục địa Việt Nam, hãng thông tấn NTD.TV cho rằng, những lý giải của Bắc Kinh đều vô lý và không thể chấp nhận được. Đáng chú ý là dù nhận thức được những sai trái của mình, nhưng theo bình luận của NTD.TV, Trung Quốc vẫn tiến hành các hoạt động thăm dò, khai thác, cho tàu tấn công tàu Việt Nam để nhằm mục đích là buộc Việt Nam phải phục tùng. Chính bởi vậy nên khi vấp phải sự phản kháng mạnh mẽ của Việt Nam, Trung Quốc đã rơi vào thế bị động, không ngờ là bị dư luận lên án. Để khẳng định vị trí của mình trong khu vực, Bắc Kinh đã chơi “bài liều” khi tiếp tục các hành động phạm pháp trên Biển Đông.
Mặt khác, theo chuyên gia H.Kazianis thuộc Viện chính sách Trung Quốc của Đại học Nottingham (Anh), song song với việc tiếp tục thực thi kế hoạch của mình, Bắc Kinh còn thực hiện cả một chiến dịch truyền thông với mục đích “đánh tráo nhận thực”. Để làm rõ âm mưu này của Trung Quốc, chuyên gia H.Kazianis đã có một bài phân tích khá sâu sắc trên tờ National Interest. Bài viết nhấn mạnh: “Trung Quốc đã cho xuất bản tấm bản đồ quốc gia khổ dọc chính thức đầu tiên của mình, chiếm trọn phần lớn diện tích Biển Đông, với diện tích phần đất liền và biển, đảo được thể hiện bằng nhau trong một động thái mới nhất nhằm khẳng định yêu sách chủ quyền. Những tấm bản đồ chính thức trước đây là khổ ngang và chú trọng vào phần diện tích đất liền còn phần diện tích biển và các đảo ở Biển Đông thường được thể hiện với tỷ lệ nhỏ hơn, trong một ô vuông ở góc dưới của bản đồ. Tấm bản đồ mới cho thấy, các đảo và vùng biển tuyên bố chủ quyền ở Biển Đông được thể hiện theo tỷ lệ tương đương với các khu vực đại lục trong một bản đồ hoàn chỉnh. Trung Quốc tuyên bố, tất cả các đảo và vùng nước lân cận được bao quanh bởi "đường lưỡi bò" là thuộc chủ quyền của nước này”.
Đối với Trung Quốc, một chiến lược như thế không có gì là mới, không những nhằm dần thay đổi số liệu về diện tích đất liền và biển, đảo mà còn để chuyển biến nhận thức đối với các yêu sách chủ quyền lãnh thổ khác nhau. Việc hành động như thể có chủ quyền đối với khu vực nào đó là một chặng đường dài nhằm lái câu chuyện theo quan điểm có lợi cho Trung Quốc”. Đồng thời, chuyên gia H.Kazianis cũng cảnh báo: “Đối với Trung Quốc, việc thẳng tay chiếm hữu có thể châm ngòi chiến tranh. Vì vậy, giành ưu thế trên những mặt trận ít có nguy cơ gây ra xung đột hơn như giàn khoan, bản đồ, sử dụng phương tiện phi quân sự và ban hành các quy định, giúp Trung Quốc tiến từng bước đến việc chiếm hữu ở một mặt trận có thể là quan trọng bậc nhất-chính là nhận thức.
Về vấn đề này, bài báo mang tên “Tham vọng của Trung Quốc về lãnh thổ” đăng tải trên tờ Economic Times của nhà báo Ấn Độ Dipanjan Roy Chaudhury cũng chỉ rõ rằng, bản đồ mở rộng của Trung Quốc bao gồm “đường chín đoạn” ở Biển Đông là một bước leo thang mới nhằm hợp pháp hóa và độc chiếm Biển Đông. Nhà báo Dipanjan Roy Chaudhury viết: “Hành động bất hợp pháp của Trung Quốc đã phá tính nguyên trạng tại Biển Đông, đe dọa hòa bình, an ninh, ổn định, an toàn và tự do hàng hải trong khu vực. Việc Trung Quốc hạ đặt giàn khoan Hải Dương 981 ở phía Tây “đường chín đoạn” và liên tiếp tập trận tại điểm cực Nam của “đường chín đoạn” đã thể hiện rõ mục đích của Trung Quốc từng bước thực hiện âm mưu “đường lưỡi bò”. Còn cựu Thứ trưởng Ngoại giao Ấn Độ Pinak Ranjan Chakraborty thì nhận định, quyết định của Trung Quốc hạ đặt giàn khoan Hải Dương 981 trong thềm lục địa và vùng đặc quyền kinh tế của Việt Nam là động cơ chính trị chứ không chỉ nhằm khoan dầu. Ông Pinak Ranjan Chakraborty nói: “Đây là một bước mở đầu được tính toán kỹ để thử phản ứng của Việt
Vì thế, theo Tướng Daniel Schaeffer, chuyên gia của Bộ Quốc phòng Pháp chuyên nghiên cứu về Biển Đông, việc vạch định đường cơ sở rồi tuyên bố chủ quyền của Trung Quốc thông qua quần đảo Hoàng Sa (thực tế là thuộc chủ quyền Việt Nam) cũng như việc Trung Quốc cố tình chiếm toàn bộ bãi cạn Scraborough và bãi Macclesfield cho thấy “đường chín đoạn” mà Trung Quốc tuyên bố thiết lập trên Biển Đông là hành vi xâm phạm lãnh thổ của các quốc gia khác. Tướng Daniel Schaeffer nói: “Các nước trong khu vực nên hướng sự chú ý đến yêu sách “đường chín đoạn” của Trung Quốc. Chỉ khi “đường chín đoạn” này không tồn tại thì mới có thể bàn đến vấn đề chủ quyền các hòn đảo.
Đoàn kết là sức mạnh
Rõ ràng, những hành động của Trung Quốc trên Biển Đông trong thời gian qua là không bình thường, bởi nó đi ngược lại các thỏa thuận của công ước quốc tế và những điều mà chính Trung Quốc đã đặt bút ký và cam kết. Trong cuộc gặp gỡ với Đại sứ Việt Nam tại Phần Lan Bùi Văn Khoa, Chủ tịch Ủy ban đối ngoại Quốc hội Phần Lan Timo Juhani Soini cũng đánh giá hành động hạ đặt giàn khoan của Trung Quốc không đơn giản bộc phát, mà nằm trong tính toán, lộ trình chiến lược lâu dài, tương tự như một số sự việc tranh chấp biên giới lãnh thổ giữa Trung Quốc và các nước láng giềng như Phillipines, Malaysia, Nhật Bản…
Chia sẻ những khó khăn của một nước có láng giềng là một nước lớn, ông Timo Juhani Soini cho rằng, mục tiêu đằng sau của Trung Quốc là kiểm soát khai thác dầu mỏ, quản lý giao thương hàng hải, tàu thuyền qua khu vực và chiếm ưu thế địa chính trị. Do đó, Chủ tịch Uỷ ban đối ngoại Quốc hội Phần Lan đã ghi nhận đề nghị của Việt Nam xung quanh vấn đề Biển Đông và mong các bên kiềm chế, tránh để căng thẳng leo thang, tìm kiếm giải pháp hòa bình phù hợp với luật pháp quốc tế, UNCLOS và hứa nghiên cứu các tài liệu để hiểu rõ hơn về tình hình Biển Đông.
Trong khi đó, phát biểu tại Viện nghiên cứu quốc tế về các vấn đề chiến lược Fullerton Lectuare, Ngoại trưởng Singapore K.Shanmugam nhận định, có rất nhiều mập mờ về tuyên bố chủ quyền của Trung Quốc Biển Đông và Singapore mong muốn tranh chấp ở Biển Đông phải được giải quyết theo cách không để các tàu đối đầu nhau và không để xảy ra nổ súng. Bộ Quy tắc ứng xử của các bên ở Biển Đông (COC) là giải pháp tốt nhất mà
Tờ Wall Street Journal thì dẫn lời của Bộ trưởng Truyền thông Australia Malcolm Turnbull rằng việc Trung Quốc phô diễn sức mạnh ở Biển Đông đã gây bất an trong khu vực, khiến các láng giềng châu Á buộc phải liên minh chặt chẽ hơn. Ông Malcolm Turnbull nhấn mạnh, hậu quả của chính sách sử dụng sức mạnh cơ bắp đó là các nước láng giềng của Trung Quốc đang ngày càng xích lại gần Mỹ hơn. Bộ trưởng Truyền thông Australia cũng cảnh báo, nếu căng thẳng trên biển Đông bùng nổ thành xung đột thì tất cả các bên đều sẽ bị ảnh hưởng nhưng Trung Quốc sẽ phải chịu thiệt hại nặng nề hơn
