Dự Hội nghị, về phía Việt Nam có Ủy viên Bộ Chính trị, Bộ trưởng Ngoại giao Lê Hoài Trung; lãnh đạo một số bộ, ngành, địa phương có di sản thế giới và hồ sơ đề cử di sản, đại diện các cơ quan quản lý, viện nghiên cứu, ban quản lý di sản và cộng đồng tại Việt Nam.
Đại biểu quốc tế có Giám đốc Trung tâm Di sản thế giới UNESCO Lazare Eloundou Assomo; Chủ tịch Khóa họp lần thứ 49 Ủy ban Di sản thế giới Ihsan Mustafa Yurdakul; Trưởng Đại diện UNESCO tại Việt Nam Jonathan Wallace Baker; Đại sứ, đại diện các quốc gia thành viên Ủy ban Di sản thế giới, các cơ quan tư vấn, cơ quan quản lý di sản khu vực châu Á - Thái Bình Dương cùng nhiều chuyên gia, học giả quốc tế về di sản.
Phát biểu khai mạc Hội nghị, Bộ trưởng Ngoại giao Lê Hoài Trung khẳng định, Hội nghị diễn ra vào thời điểm đặc biệt có ý nghĩa, khi Việt Nam và UNESCO kỷ niệm 50 năm quan hệ; Đại hội đồng Liên hợp quốc khóa 80 vừa thông qua Nghị quyết tuyên bố giai đoạn 2027 - 2036 là Thập kỷ quốc tế về Văn hóa vì Phát triển bền vững, sáng kiến do Việt Nam khởi xướng cùng 103 nước đồng bảo trợ; và năm 2027, Công ước năm 1972 về bảo vệ di sản văn hóa và thiên nhiên thế giới sẽ tròn 55 năm.
Theo Bộ trưởng Lê Hoài Trung, khu vực châu Á - Thái Bình Dương vừa là một trong những cái nôi của văn minh nhân loại, vừa là trung tâm phát triển năng động, song di sản đang chịu sức ép ngày càng lớn từ đô thị hóa, phát triển hạ tầng và biến đổi khí hậu. Hội nghị hôm nay là dịp tốt để chúng ta cùng nhìn lại, chia sẻ, học hỏi lẫn nhau và cùng tìm ra những giải pháp chung cho những vấn đề chung.
Bộ trưởng Lê Hoài Trung cũng nhấn mạnh Việt Nam đã trở thành quốc gia đóng góp tích cực cho UNESCO và Công ước Di sản thế giới. Việt Nam sẵn sàng đóng góp nhiều hơn nữa cho sự nghiệp chung, với tư cách là bạn, là đối tác tin cậy, là thành viên tích cực, có trách nhiệm của cộng đồng quốc tế.
Hội nghị sẽ góp phần xây dựng Văn kiện Hà Nội về Di sản và Tính xác thực, đưa ra những hướng dẫn thực tiễn giúp các quốc gia nhận diện, đề cử, bảo tồn và quản lý di sản. Bộ trưởng Lê Hoài Trung khẳng định, với trách nhiệm nước chủ nhà, Chính phủ Việt Nam sẽ chỉ đạo các bộ, ngành, địa phương cụ thể hóa các khuyến nghị của Văn kiện Hà Nội trong thể chế, chính sách và thực tiễn quản lý di sản; tiếp tục ưu tiên nguồn lực cho bảo tồn, chuyển đổi số và đào tạo chuyên gia.
Phát biểu tại phiên khai mạc, Phó Bí thư Thành ủy Hà Nội Nguyễn Văn Phong cho biết, Hà Nội là nơi hội tụ một kho tàng di sản văn hóa đặc biệt phong phú và đa dạng, với hơn 6.000 di tích, hàng nghìn di sản văn hóa phi vật thể được kiểm kê, nhiều bảo vật quốc gia cùng các di sản được UNESCO ghi danh. Những giá trị đó vừa là niềm tự hào, vừa đặt lên thành phố trách nhiệm lớn lao trong gìn giữ, bảo vệ tính toàn vẹn, tính xác thực và bản sắc của di sản, đồng thời phát huy di sản trở thành nguồn lực cho giáo dục truyền thống, bồi đắp bản sắc văn hóa, phát triển kinh tế - xã hội và nâng cao chất lượng đời sống nhân dân.
Việc tổ chức Hội nghị tại Thủ đô có ý nghĩa thiết thực trong bối cảnh Hà Nội đang đẩy mạnh bảo tồn, phát huy giá trị Khu Trung tâm Hoàng thành Thăng Long và triển khai Dự án bảo quản, tu bổ, phục hồi Điện Kính Thiên. Các trao đổi tại Hội nghị sẽ góp thêm cơ sở khoa học và kinh nghiệm quốc tế để hài hòa yêu cầu bảo tồn tính xác thực, gìn giữ ký ức lịch sử với việc tiếp nối và phát huy giá trị di sản trong đời sống đương đại.
Phát biểu trong phiên khai mạc, Chủ tịch Ủy ban Di sản thế giới lần thứ 49 Ihsan Mustafa Yurdakul đánh giá cao vai trò năng động, tích cực của nước chủ nhà Việt Nam với tư cách là Phó Chủ tịch Ủy ban Di sản thế giới. Ông khẳng định việc thúc đẩy đối thoại khu vực châu Á – Thái Bình Dương sẽ góp phần củng cố tính bao trùm và bền vững cho hệ thống Di sản Thế giới thông qua tôn trọng sự đa dạng văn hóa; đồng thời cam kết sẽ phối hợp chặt chẽ với Việt Nam thúc đẩy kết quả của Hội nghị này tại Khóa họp lần thứ 49 của Ủy ban Di sản thế giới được tổ chức tại Istanbul (Thổ Nhĩ Kỳ) năm 2027.
Thay mặt Tổng Giám đốc UNESCO, Giám đốc Trung tâm Di sản Thế giới Lazare Eloundou Assomo chân thành cảm ơn Chính phủ Việt Nam đã đăng cai tổ chức Hội nghị, chuẩn bị chu đáo với tinh thần trách nhiệm cao.
Giám đốc Lazare Eloundou Assomo khẳng định Việt Nam luôn là thành viên tích cực, có trách nhiệm của UNESCO, Ủy ban Di sản thế giới, là điển hình của bảo tồn và phát huy giá trị di sản gắn với phát triển bền vững kinh tế - xã hội, gắn với sinh kế của người dân.
Đánh giá cao công tác quản lý các di sản Hoàng thành Thăng Long, Tràng An, Hội An, Huế, Vịnh Hạ Long đến Quần thể Yên Tử…, Giám đốc Trung tâm Di sản thế giới cũng coi đây là bài học kinh nghiệm cho cộng đồng quốc tế, khi niềm tin, ký ức và thực hành sống hòa quyện chặt chẽ vào cảnh quan di sản. Ông tin rằng các khuyến nghị từ Văn kiện Hà Nội khẳng định nỗ lực của châu Á – Thái Bình Dương đóng góp vào tiến trình thảo luận chung, giúp Công ước Di sản thế giới ngày càng mạnh mẽ, bao trùm và phản ánh đúng đắn sự đa dạng di sản của nhân loại.
Dịp này, Giám đốc Lazare Eloundou Assomo nhiệt liệt chúc mừng Việt Nam đã thể hiện vai trò tiên phong và tầm nhìn toàn cầu qua việc khởi xướng sáng kiến Thập kỷ quốc tế về Văn hóa vì Phát triển bền vững (2027 – 2036) đã được Đại hội đồng Liên hợp quốc thông qua tại Kỳ họp Đại hội đồng vào 4/9/2026, cam kết cùng đồng hành trong triển khai hiệu quả Thập kỷ.
Hội nghị Đối thoại châu Á - Thái Bình Dương về Di sản và Tính xác thực diễn ra tại Hà Nội và Ninh Bình từ ngày 27/9 – 1/10. Sau phiên khai mạc, Hội nghị tiếp tục với các phiên toàn thể, trao đổi chuyên môn, hoạt động trưng bày và chương trình tại Khu Trung tâm Hoàng thành Thăng Long, trong đó có Lễ khởi công Dự án bảo quản, tu bổ, phục hồi Điện Kính Thiên. Phiên bế mạc diễn ra ngày 30/9, dự kiến thông qua Văn kiện Hà Nội về Di sản và Tính xác thực, phản ánh các quan điểm và ưu tiên của khu vực châu Á - Thái Bình Dương, góp phần vào tiến trình hoàn thiện nhận thức và thực hành về tính xác thực trong hệ thống Di sản thế giới.
Tại Ninh Bình, các đại biểu sẽ khảo sát Quần thể danh thắng Tràng An và khu vực Tam Chúc. Việc kết hợp thảo luận chính sách, trao đổi chuyên môn và khảo sát thực địa giúp Hội nghị gắn các vấn đề lý luận, chính sách với thực tiễn bảo tồn, quản lý và phát huy giá trị di sản tại Việt Nam và khu vực.
