Ngày 10/9, tại Cung Văn hóa Lao động Hữu nghị Việt Xô (Hà Nội), Hiệp hội PCCC và CNCH Việt Nam phối hợp với Cục Cảnh sát PCCC và CNCH (Bộ Công an) tổ chức diễn đàn đối thoại với hơn 160 doanh nghiệp, hiệp hội doanh nghiệp về công tác PCCC. Sự kiện nằm trong khuôn khổ Triển lãm Secutech Vietnam 2026.
Tham gia giải đáp tại diễn đàn có đại diện lãnh đạo Cục Cảnh sát PCCC và CNCH; lãnh đạo Viện Khoa học Công nghệ Xây dựng (Bộ Xây dựng); Phòng Cảnh sát PCCC và CNCH Công an TP Hà Nội và Hiệp hội PCCC và CNCH Việt Nam.
Diễn đàn đối thoại là dịp để cơ quan quản lý Nhà nước, cơ quan chuyên môn trực tiếp lắng nghe, hướng dẫn, giải đáp những vấn đề phát sinh từ thực tiễn hoạt động, đầu tư, kinh doanh của doanh nghiệp trong lĩnh vực PCCC và CNCH.
Tháo gỡ vướng mắc từ thực tiễn
Phát biểu khai mạc, ông Nguyễn Đỗ Tùng Cương, Chủ tịch Hiệp hội PCCC và CNCH Việt Nam cho biết, năm 2026 có ý nghĩa bản lề trong quá trình thực hiện đồng bộ các quy định mới về PCCC và CNCH.
Luật PCCC và CNCH số 55/2024/QH15 có hiệu lực từ ngày 1/7/2025, cùng với các nghị định, thông tư và quy chuẩn kỹ thuật liên quan, đã tạo khuôn khổ pháp lý mới cho công tác quản lý Nhà nước trong lĩnh vực này.
Tuy nhiên, qua thực tiễn triển khai từ đầu năm 2026 đến nay, doanh nghiệp, chủ đầu tư, đơn vị tư vấn thiết kế, nhà thầu thi công, tư vấn giám sát, nhà sản xuất, nhập khẩu và kinh doanh thiết bị, vật liệu PCCC vẫn còn gặp không ít khó khăn.
Vướng mắc tập trung ở thủ tục hành chính; sự giao thoa giữa pháp luật về PCCC và CNCH với pháp luật về xây dựng; việc áp dụng các tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật mới; thủ tục cấp phép lưu thông và quản lý chất lượng sản phẩm, phương tiện, thiết bị, vật liệu PCCC.
Trước yêu cầu từ thực tiễn, Bộ Công an và các cơ quan quản lý Nhà nước liên quan đã liên tục rà soát, điều chỉnh, bổ sung các quy định theo hướng tháo gỡ điểm nghẽn, tạo thuận lợi cho người dân và doanh nghiệp.
Ngày 18/5/2026, Bộ Công an ban hành Thông tư 62 quy định về phân cấp, cắt giảm và đơn giản hóa thủ tục hành chính thuộc phạm vi quản lý của Bộ Công an, trong đó có lĩnh vực PCCC và CNCH.
Một trong những nội dung đáng chú ý là phân cấp mạnh thẩm quyền thẩm định thiết kế PCCC đối với các dự án xây dựng về cấp tỉnh, thành phố, việc này nhằm giảm tải thủ tục, hạn chế ách tắc tiến độ các dự án đầu tư xây dựng. Tinh thần cải cách được xác định theo nguyên tắc “Bốn giảm”: Giảm đầu mối, giảm thời gian, giảm chi phí và giảm phiền hà cho cá nhân, tổ chức.
Cùng với đó, Bộ Xây dựng ban hành các thông tư, văn bản hướng dẫn; xây dựng, cập nhật, sửa đổi hệ thống tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về an toàn cháy đối với các loại hình công trình.
Đặc biệt, ngày 8/9/2026, Chính phủ ban hành Nghị định 347 sửa đổi, bổ sung một số điều của một số nghị định, trong đó có Nghị định số 105 và Nghị định số 106 của Chính phủ về PCCC và CNCH.
Nghị định 347 tiếp tục cải cách mạnh thủ tục hành chính, tập trung tháo gỡ những vướng mắc về phân định trách nhiệm, phối hợp giữa cơ quan Cảnh sát PCCC và CNCH với cơ quan chuyên môn về xây dựng; thủ tục nghiệm thu về PCCC đối với công trình; quản lý chất lượng đối với phương tiện, thiết bị, vật liệu lưu thông trên thị trường.
Điểm mới quan trọng là công tác quản lý PCCC được chuyển thêm một bước từ “xin phép/tiền kiểm” sang “kê khai - chịu trách nhiệm - hậu kiểm”.
Giảm thủ tục nhưng không giảm an toàn
Phát biểu chỉ đạo diễn đàn, Thiếu tướng Dương Đức Hải, Cục trưởng Cục Cảnh sát PCCC và CNCH, Bộ Công an nêu rõ, đối với doanh nghiệp, an toàn PCCC không chỉ là nghĩa vụ pháp lý mà còn là điều kiện để duy trì sản xuất, kinh doanh, bảo vệ con người, tài sản và uy tín thương hiệu.
“Đầu tư cho an toàn phòng cháy, chữa cháy chính là đầu tư cho sự phát triển bền vững của doanh nghiệp”, Thiếu tướng Dương Đức Hải nêu rõ.
Bộ Công an đã cắt giảm 27/36 thủ tục hành chính trong lĩnh vực PCCC và CNCH; trong 6 tháng đầu năm 2026 tiếp tục cắt giảm 3 thủ tục liên quan đến nghiệm thu và phục hồi hoạt động phòng cháy chữa cháy. Quyết định số 4118/QĐ-BCA-C07 ngày 29/6/2026 của Bộ trưởng Bộ Công an đã công bố, chuẩn hóa hồ sơ, thẩm quyền, thời hạn và phương thức giải quyết các thủ tục hành chính mới.
Theo Cục trưởng Cục Cảnh sát PCCC và CNCH, yêu cầu đặt ra hiện nay không chỉ là giảm hồ sơ, rút ngắn thời gian giải quyết thủ tục, mà quan trọng hơn là đổi mới phương thức quản lý, chuyển từ kiểm soát chủ yếu bằng thủ tục sang quản lý dựa trên rủi ro và trách nhiệm của từng chủ thể. Cơ quan quản lý tập trung hoàn thiện thể chế, hướng dẫn và hậu kiểm có trọng tâm. Chủ đầu tư, chủ cơ sở, đơn vị tư vấn, thi công phải chủ động tuân thủ và chịu trách nhiệm trong suốt quá trình hoạt động.
Thủ tục hành chính phải lấy người dân, doanh nghiệp làm trung tâm phục vụ; được công khai, thực hiện mạnh trên môi trường điện tử. Cơ quan quản lý cũng khai thác dữ liệu để không yêu cầu người dân, doanh nghiệp cung cấp lại thông tin mà Nhà nước đã có.
Thiếu tướng Dương Đức Hải khẳng định, cắt giảm thủ tục hành chính không đồng nghĩa với nới lỏng yêu cầu an toàn; giảm tiền kiểm không có nghĩa là giảm trách nhiệm quản lý. Ngược lại, khi giảm tiền kiểm, trách nhiệm của từng chủ thể và yêu cầu tự kiểm soát rủi ro phải cao hơn. Công tác hậu kiểm phải đúng trọng tâm, dựa trên dữ liệu, qua đó giảm chi phí tuân thủ không cần thiết nhưng vẫn bảo đảm an toàn thực chất.
Quan điểm của Cục Cảnh sát PCCC và CNCH là đồng hành với doanh nghiệp nhưng không hạ thấp tiêu chuẩn an toàn, không hợp thức hóa vi phạm, quản lý chặt chẽ cũng không đồng nghĩa với đặt thêm thủ tục, giấy tờ ngoài quy định.
Tại diễn đàn, các đại biểu tập trung trao đổi 5 nhóm vấn đề gồm: Quản lý thiết bị, phương tiện PCCC và vật liệu, cấu kiện ngăn cháy; quy định PCCC và CNCH trong quản lý dự án đầu tư xây dựng; các quy định pháp luật chung về PCCC và CNCH; quy chuẩn Việt Nam, tiêu chuẩn Việt Nam và việc áp dụng tiêu chuẩn; định hướng phát triển doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực PCCC và CNCH...
Trong đó, doanh nghiệp quan tâm nhiều nhất đến các vấn đề, đó là cấp giấy phép lưu thông đối với vật liệu, cấu kiện ngăn cháy và phương tiện PCCC; cơ chế hậu kiểm sau khi bãi bỏ thủ tục kiểm tra công tác nghiệm thu; việc thừa nhận kết quả thử nghiệm, chứng nhận theo tiêu chuẩn quốc tế.
Các câu hỏi doanh nghiệp đặt ra đã được đại diện các cơ quan quản lý và cơ quan chuyên môn trực tiếp trao đổi, hướng dẫn, giải đáp. Đối với những nội dung chưa thể giải đáp ngay hoặc cần tiếp tục nghiên cứu, các cơ quan tham gia diễn đàn sẽ ghi nhận, tổng hợp để kiến nghị, đề xuất cấp có thẩm quyền xem xét, giải quyết theo quy định.
Thông qua đối thoại trực tiếp, các cơ quan quản lý hướng tới mục tiêu tháo gỡ kịp thời những điểm nghẽn về thủ tục, tạo thuận lợi cho hoạt động sản xuất, kinh doanh, bảo đảm tiến độ các công trình, dự án đầu tư xây dựng, đồng thời giữ vững yêu cầu an toàn PCCC và CNCH.
