Kỷ niệm 52 năm chiến thắng Ấp Bắc (2/1/1963 – 2/1/2015):

Đổi thay trên quê hương Ấp Bắc Anh hùng

Từ ngã ba con lộ nhỏ trước UBND xã Tân Phú (huyện Cai Lậy, Tiền Giang) rẽ vào Khu di tích lịch sử Ấp Bắc oanh liệt một thời khoảng 800m là cánh đồng lúa xanh trải dài mát mặt. Thấp thoáng là những biểu tượng mang hình xe tăng, xe thiết giáp, máy bay trực thăng bốc cháy nằm rải rác trên cánh đồng.

Bên phải khu di tích là tượng đài ba chiến sĩ gang thép sừng sững cao vút giữa nền trời xanh, mây trắng một chiều cuối năm. Tượng đài này do nhà điêu khắc Nguyễn Hải thực hiện vào năm 1998, nhân kỷ niệm 35 năm Chiến thắng Ấp Bắc.

Ngay trước tượng đài, có một ngôi cổ mộ màu trắng còn in dấu chi chít những vết đạn, pháo là nơi ba chiến sĩ gang thép bám trụ chiến đấu trước lúc hy sinh.

Ông Sáu Huẩn (Thượng tá Lê Hùng Huẩn), nguyên Trung đội trưởng Trung đội 3, Đại đội 1, Tiểu đoàn 261 (Khu 8) là nhân chứng sống trong trận Ấp Bắc kể: Sáng sớm 2/1/1963, địch mở cuộc càn lấy tên là “Đức Thắng 1/1963” gồm Sư đoàn 7 và Chiến đoàn Bảo an thuộc Tiểu khu Định Tường với 2.000 quân, đoàn xe M.113, hàng chục máy bay trực thăng, máy bay vận tải, trực thăng vũ trang, máy bay ném bom... mở cuộc càn quét tại xã Tân Phú (Cai Lậy) để bao vây tiêu diệt bộ đội địa phương đang trú quân tại đây.

Đến khoảng 9h30 địch cho 15 chiếc trực thăng đổ bộ xuống cánh đồng Ấp Bắc. Khi chưa kịp hạ cánh thì đồng loạt trên khắp trận địa súng nổ vang khiến cho 2 chiếc H.21 lật nhào tại chỗ. Bộ đội ta còn hạ thêm 1 chiếc HU1A khiến địch tán loạn tháo chạy.

Khoảng 11h30, xe bọc thép M.113 của Mỹ cùng 2 tiểu đoàn thuộc Sư đoàn 7 ngụy bắt đầu tiến công vào trận địa. Chiến đấu ác liệt kéo dài đến 18h tối, đã có 3 xe M.113 bị phá hỏng bởi thủ pháo, phóng lựu. Sau đó, địch tiếp tục tăng quân tiến công nhiều đợt nữa nhưng quân ta vẫn giữ vững trận địa, đẩy lùi từng đợt tấn công.

Bia lịch sử còn ghi: “Chiến thắng Ấp Bắc đã đánh bại các chiến thuật: bủa lưới, phóng lao, trực thăng vận và thiết xa vận mà đế quốc Mỹ cho là tân kỳ, đã nói lên đầy đủ ý chí quật cường của dân tộc Việt Nam, sức mạnh vô địch của chiến tranh nhân dân, đồng thời là tiếng chuông báo hiệu sự sụp đổ của chế độ Ngô Đình Diệm cùng với chiến lược chiến tranh đặc biệt của đế quốc Mỹ”. Tiểu đoàn 261 được Chính phủ Cuba trao tặng Huy hiệu Tiểu đoàn Rigon. Cuba cũng lấy tên một làng để đặt tên là Ấp Bắc.

Trong đền thờ khu di tích là ba ngôi mộ của Anh hùng LLVTND Nguyễn Văn Đừng, đồng chí Đỗ Văn Trạch và đồng chí Hùng. Trong trận Ấp Bắc, dưới sự chỉ huy của Đại đội trưởng Bảy Đen, đại liên ta được lệnh nổ súng vào đội hình địch làm chết, bị thương khá đông, số còn lại chạy tán loạn. Địch tiếp tục tăng quân tấn công. Đến 13h30, tiểu đoàn BB và xe M113 của địch mở đợt tiến công mới, tình hình khá gay go.

Tượng đài tại khu di tích Chiến thắng Ấp Bắc.

Tượng đài tại khu di tích Chiến thắng Ấp Bắc.

Lúc này, Tiểu đội trưởng Nguyễn Văn Đừng, cùng hai chiến sĩ Đỗ Văn Trạch và Hùng đã nấp ở ngôi mộ cổ cầm cự, không cho địch tiến vào trận địa rồi bất ngờ nhảy lên xe M.113 ném thủ pháo tiêu diệt.

Khi 3 đồng chí quay về công sự thì bị địch chặn đánh và đã hy sinh anh dũng. Nhân dân và bộ đội đặt tên là Tổ gang thép Nguyễn Văn Đừng, Ba chiến sĩ gang thép. Anh hùng Nguyễn Văn Đừng sinh năm 1938, quê xã Phong Mỹ, huyện Cao Lãnh, tỉnh Đồng Tháp, khi hy sinh là Tiểu đội trưởng, Đại đội 1, Tiểu đoàn chủ lực 261 Khu Trung Nam Bộ.

Đồng chí Nguyễn Văn Xây - Bí thư Đảng ủy xã Tân Phú tự hào cho biết: Phát huy truyền thống quê hương Ấp Bắc Anh hùng, trong chiến tranh, quân và dân Tân Phú không nề hà khó khăn, gian khổ, bám trụ kiên cường, chiến đấu dũng cảm, lập được nhiều chiến công nên năm 1994, Đảng bộ và nhân dân xã Tân Phú đã được Đảng và Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng Vũ trang nhân dân.

Sau ngày giải phóng, Tân Phú bắt tay vào khắc phục hậu quả chiến tranh, từng bước cải tạo và xây dựng cuộc sống mới, khai hoang, phục hóa, áp dụng các tiến bộ KHKT vào sản xuất, kinh doanh, đảm bảo hệ thống thủy lợi, kênh mương nội đồng, từng bước xây dựng, phát triển các công trình điện - đường - trường - trạm đáp ứng nhu cầu sinh hoạt cho nhân dân. Nổi bật là phong trào “Toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc”, “Xây dựng nếp sống văn hóa, xây dựng khu dân cư tiên tiến”… Năm 2012, Tân Phú được công nhận là xã Văn hóa.

Về Tân Phú hôm nay, những đổi thay diệu kỳ đang diễn ra từng giờ, từng ngày. Hố bom xưa trên cánh đồng vẫn còn cùng với cánh đồng biểu tượng xe tăng, máy bay bị bắn cháy như những chứng nhân lịch sử luôn nhắc các thế hệ đời sau về chiến công anh dũng, khốc liệt  của quân dân Ấp Bắc một thời không xa.

Những vượt lên trên tất cả là màu xanh của lúa, của dưa hấu và màu vàng bội thu của cuộc sống xây dựng nông thôn mới hôm nay. Không ai quên chiến tranh, lịch sử kể cả các em học sinh.

Chú Trần Văn Luân ở ấp Tân Thới phấn khởi: “Nhiều gia đình đã tự nguyện hiến đất để làm đường giao thông nông thôn, đóng góp công sức, tiền của để xây cầu cống và các công trình phúc lợi công cộng. Cuộc sống của người dân khấm khá hơn nhiều”.

Tân Phú có truyền thống đoàn kết, tương thân tương ái, ý chí tự lực, tự cường trong lao động sản xuất, học tập, ý thức chấp hành pháp luật tốt, tích cực tham gia các phong trào.

Do đó, 10 chỉ tiêu thi đua của tỉnh đề ra đều đạt và vượt. Thu nhập bình quân đầu người đạt 16 triệu đồng/người/năm, tình hình an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội luôn được giữ vững. Phong trào Toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc luôn được phát động, tệ nạn xã hội giảm, phạm pháp hình sự và trọng án không xảy ra.

Khu di tích Chiến thắng Ấp Bắc là một quần thể rộng lớn với hai phân khu chức năng, gồm tượng đài chiến sĩ gang thép, nhà mộ, 3 hồ sen lớn, nhà trưng bày xe tăng, máy bay, công viên, nhà trưng bày hiện vật, phía dưới nhà trưng bày là hồ sen, bên trái là quảng trường và công viên, phía sau là những mô hình được phục chế tái hiện lại như cảnh dân quân tải thương, nấu cơm, trảng xê, hầm bí mật.

Xa xa ngoài cánh đồng rộng lớn là những biểu tượng máy bay, xe tăng địch bị bốc cháy. Hằng năm vào ngày 2/1 Dương lịch, Đảng bộ, chính quyền và nhân dân địa phương long trọng tổ chức lễ kỷ niệm tại khu di tích này.

Tượng đài tại khu di tích Chiến thắng Ấp Bắc. 
Hoàng Châu

Các tin khác

HLV Polking lo ngại cho Đình Bắc

HLV Polking lo ngại cho Đình Bắc

HLV Mano Polking bày tỏ lo ngại tiền đạo Nguyễn Đình Bắc có thể đối mặt với nguy cơ "quá tải" và chấn thương khi liên tục thi đấu với cường độ cao. Nhà cầm quân của CLB Bóng đá Công an Hà Nội (CAHN) khẳng định sẽ cân nhắc kỹ thể trạng các cầu thủ trước cuộc tiếp đón Johor Darul Ta'zim (Malaysia) tại Shopee Cup 2026/27.

Nhà hát Hồ Gươm quảng bá văn hoá Việt, mở rộng hợp tác quốc tế

Nhà hát Hồ Gươm quảng bá văn hoá Việt, mở rộng hợp tác quốc tế

Thực hiện chủ trương của lãnh đạo Bộ Công an về đẩy mạnh đối ngoại văn hóa, Nhà hát Hồ Gươm đã tích cực quảng bá nghệ thuật Việt Nam, kết nối đối tác và thúc đẩy hợp tác quốc tế tại Diễn đàn Nghệ thuật Biểu diễn Bắc Kinh 2026. Đây cũng là hoạt động nhiều ý nghĩa của lực lượng CAND trong hưởng ứng Ngày Văn hoá Việt Nam năm 2026.

Đưa điện ảnh Peru và Colombia đến gần hơn với khán giả Việt Nam

Đưa điện ảnh Peru và Colombia đến gần hơn với khán giả Việt Nam

Chương trình phim Peru – Colombia lần thứ II diễn ra từ ngày 17 đến 18/11 tại Trung tâm Chiếu phim Quốc gia (Hà Nội) giới thiệu hai tác phẩm điện ảnh tiêu biểu của Mỹ Latinh, đưa khán giả Việt Nam đến gần hơn với đời sống, văn hóa và con người Peru, Colombia.

16 tỉnh, thành phố tham gia diễn đàn điện ảnh tại Hải Phòng

16 tỉnh, thành phố tham gia diễn đàn điện ảnh tại Hải Phòng

Với sự tham gia của 16 tỉnh, thành phố, đông đảo chuyên gia, người làm điện ảnh trong nước và quốc tế, Diễn đàn điện ảnh “Hải Phòng - Cửa ngõ điện ảnh” tạo không gian trao đổi tại Hải Phòng, mở rộng kết nối giữa các địa phương, tạo điều kiện để chia sẻ kinh nghiệm, nguồn lực, bối cảnh, nhu cầu phát triển điện ảnh, qua đó tăng khả năng liên kết và bổ trợ lẫn nhau.

Khiêu vũ thể thao Công an nhân dân nhận "cơn mưa vàng"

Khiêu vũ thể thao Công an nhân dân nhận "cơn mưa vàng"

Tính đến 16h ngày 17/11, các vận động viên Công an nhân dân (CAND) đã giành tổng cộng 13 huy chương, gồm 7 Huy chương Vàng, 4 Huy chương Bạc và 2 Huy chương Đồng tại môn Khiêu vũ thể thao, Đại hội Thể thao toàn quốc lần thứ X - 2026.

Đà Nẵng lan tỏa sức mạnh đại đoàn kết từ giá trị văn hóa

Đà Nẵng lan tỏa sức mạnh đại đoàn kết từ giá trị văn hóa

Từ ngày 18 đến 24/11 tới, TP Đà Nẵng tổ chức Tuần Văn hóa – Đại đoàn kết dân tộc năm 2026 với chủ đề “Tinh hoa văn hóa – Sức mạnh đại đoàn kết”. Hàng loạt hoạt động văn hóa, nghệ thuật, thể thao và trải nghiệm di sản được triển khai rộng khắp thành phố, tạo không gian giao lưu, gắn kết cộng đồng, đồng thời góp phần tôn vinh, bảo tồn và phát huy bản sắc văn hóa các dân tộc.

Travel Awards 2026 tôn vinh những dấu ấn tiên phong du lịch Việt

Travel Awards 2026 tôn vinh những dấu ấn tiên phong du lịch Việt

Ngày 17/11, Báo VnExpress và Công ty Cổ phần Dịch vụ trực tuyến FPT (FPT Online) chính thức công bố Giải thưởng Du lịch – Travel Awards 2026. Đây là mùa đầu tiên của chương trình nhằm tìm kiếm, ghi nhận và tôn vinh những dấu ấn nổi bật trong sự phát triển của du lịch Việt Nam.

Lễ hội Đèn lồng quốc tế thắp sáng sắc màu di sản Hội An

Lễ hội Đèn lồng quốc tế thắp sáng sắc màu di sản Hội An

Lễ hội Đèn lồng quốc tế Hội An 2026 quy tụ 12 thành phố trong nước và quốc tế, với hơn 30 cụm đèn lồng nghệ thuật được chế tác từ những chất liệu độc đáo, hứa hẹn trở thành điểm nhấn văn hóa, nghệ thuật hấp dẫn, thu hút đông đảo du khách trong nước và quốc tế đến với đô thị di sản.

Hà Nội hội tụ sắc màu văn hóa trong ngày hội lớn

Hà Nội hội tụ sắc màu văn hóa trong ngày hội lớn

Từ diễu hành di sản, trình diễn nghệ thuật, giới thiệu làng nghề đến những trải nghiệm văn hóa ứng dụng công nghệ hiện đại, Ngày Văn hóa Việt Nam tại Hà Nội năm 2026 hứa hẹn tạo nên một không gian văn hóa đa sắc màu, nơi những giá trị truyền thống được tôn vinh, tiếp nối và lan tỏa trong nhịp sống đương đại.

Liên hoan Phim châu Âu 2026: 25 năm kết nối văn hóa qua màn ảnh rộng

Liên hoan Phim châu Âu 2026: 25 năm kết nối văn hóa qua màn ảnh rộng

Liên hoan phim châu Âu (EUFF) chính thức trở lại với phiên bản đặc biệt đánh dấu cột mốc 25 năm tổ chức tại Việt Nam. Diễn ra từ 19/11 đến 7/12/2026 tại Hà Nội, TP Hồ Chí Minh và Đà Nẵng, cũng như qua một tuyển chọn trực tuyến, EUFF 2026 sẽ là một bữa tiệc điện ảnh châu Âu thực sự với 18 ngày liên tục trình chiếu 34 bộ phim với đa dạng phong cách và sắc thái điện ảnh.

Khai mạc Tuần chiếu phim cách mạng trong Công an nhân dân

Khai mạc Tuần chiếu phim cách mạng trong Công an nhân dân

Tối 16/11, Tuần chiếu phim cách mạng trong CAND năm 2026 đã chính thức khai mạc tại trụ sở Bộ Tư lệnh Cảnh vệ, Hà Nội, mở đầu cho chuỗi hoạt động của tuổi trẻ toàn lực lượng Công an nhân dân (CAND) hưởng ứng Ngày Văn hoá Việt Nam.