"Thật là bầu bạn, thật là anh em"
Giữa những ngày nắng tràn quần đảo Indonesia, theo Chủ tịch nước Trương Tấn Sang sau 4 giờ bay từ Hà Nội đến Thủ đô Jakarta của Indonesia, chúng tôi nhớ đến câu thơ của Chủ tịch Hồ Chí Minh "Nước xa mà lòng không xa / Thật là bầu bạn, thật là anh em".
Đó là lời thơ kết thúc của Chủ tịch Hồ Chí Minh trong bài phát biểu chào đón Tổng thống Indonesia Sukarno, trong chuyến thăm chính thức Việt Nam cuối tháng 6/1959. Chính tại buổi chiêu đãi trọng thể của Tổng thống S.Yudhoyono trong diễn văn đáp từ, Chủ tịch Trương Tấn Sang đã xúc động nhắc lại những câu thơ đó như một lời tri ân những người đã đặt viên gạch đầu tiên xây đắp nên tình hữu nghị thắm thiết, sáng trong giữa hai nước.
Như lịch sử vốn có, gần sáu thập kỷ qua, kể từ ngày hai nước thiết lập quan hệ ngoại giao, dù trải qua thăng trầm nhưng mối quan hệ hữu nghị Việt Nam - Indonesia vẫn được duy trì giữ nguyên vẻ đẹp trong sáng, tình nghĩa. Đã có nhiều chuyến thăm lẫn nhau của nguyên thủ và lãnh đạo hai nước. Năm 2003, Việt Nam và Indonesia đã ra "Tuyên bố về khuôn khổ hợp tác hữu nghị và toàn diện bước vào thế kỷ XXI". Trong các buổi hội đàm với Tổng thống S.Yudhoyono, hội kiến Chủ tịch Hạ viện M.Alie, phát biểu tại buổi tọa đàm, nói chuyện với cán bộ, nhân viên các cơ quan đại diện Việt Nam tại Indonesia, dự buổi tọa đàm giữa các doanh nghiệp hai nước, Chủ tịch Trương Tấn Sang đã khẳng định quan hệ hữu nghị hợp tác đã không ngừng mở rộng cả về chính trị, kinh tế - thương mại - đầu tư mà cả về an ninh, quốc phòng và các lĩnh vực khác.
Tại buổi gặp gỡ báo chí, sau cuộc hội đàm với ngài Tổng thống S.Yudhoyono được tổ chức tại phòng Quốc thư Phủ Tổng thống Indonesia, Chủ tịch Trương Tấn Sang vui mừng thông báo: Hai nước đã quyết định nâng tầm hợp tác lên đối tác chiến lược. Đó là bước phát triển mới về chất, tạo xung lực mới trong quan hệ hữu nghị, hợp tác giữa hai nước. Hai bên đồng thuận cao trong các văn kiện mới được ký kết và quyết tâm đi vào hành động, thực chất. Nêu rõ tầm quan trọng của việc gìn giữ hòa bình, ổn định và an ninh hàng hải trên biển Đông, Chủ tịch Trương Tấn Sang cũng nêu rõ cam kết của hai nhà lãnh đạo thực hiện theo Tuyên bố về ứng xử của các bên ở biển Đông (DOC) về bảo đảm giải quyết tranh chấp bằng biện pháp hòa bình, tuân thủ luật pháp quốc tế, trong đó có công ước của Liên hợp quốc về Luật Biển năm 1982. Hai nhà lãnh đạo cũng bày tỏ sự ủng hộ mạnh mẽ đối với tuyên bố 6 điểm của ASEAN về biển Đông và hoan nghênh việc khởi động trao đổi về Bộ quy tắc ứng xử về biển Đông (COC) giữa ASEAN và Trung Quốc...
Thủ đô Jakarta với gần 10 triệu dân, suốt ngày tấp nập xe cộ nhưng quan sát trên đường khi đi theo hoạt động của Chủ tịch nước Trương Tấn Sang, ở đâu chúng tôi cũng thấy rõ những ánh mắt đầy thiện cảm, quý mến. Ông Đỗ Anh Dũng, một người đã nhiều năm sinh sống ở Indonesia cho biết: Người dân ở đây rất quý trọng người Việt Nam. Các tờ báo kể cả báo tư nhân ở Thủ đô Jakarta đều phản ánh và có thái độ thiện cảm, ca ngợi chuyến thăm Indonesia của Chủ tịch nước Trương Tấn Sang và Đoàn cấp cao Việt Nam.
Đối tác chiến lược sẽ đi vào thực chất, hiệu quả
Thúc đẩy sự hợp tác xứng tầm với đối tác chiến lược giữa hai nước đi vào thực chất trong mọi lĩnh vực là điều quan tâm của Chủ tịch nước Trương Tấn Sang trong chuyến thăm Indonesia lần này. Chủ tịch nước đã nhấn mạnh khả năng thực tế to lớn và sáng sủa đó. Indonesia với phần diện tích đất liền rộng hơn 1,9 triệu km2 đứng hàng thứ 15 thế giới. Dân số 245 triệu người, đông dân thứ 4 thế giới. GDP năm 2012 đạt gần 895 tỷ USD, với thu nhập bình quân đầu người khoảng 3.500 USD. Trong kinh tế rất nhiều lĩnh vực có thể hợp tác đầu tư giữa hai nước. Tuy vậy, trên thực tế những năm qua việc hợp tác kinh tế - thương mại - đầu tư còn ở mức khiêm tốn. Tại buổi tọa đàm với doanh nghiệp hai nước, Chủ tịch nước Trương Tấn Sang đã chăm chú lắng nghe tiếng nói của nhiều doanh nghiệp. Mọi người đều cho rằng hai nước có nhiều điểm tương đồng và tiềm năng kinh tế để hợp tác, đầu tư. Nhiều doanh nghiệp của Indonesia đầu tư vào Việt Nam trong sản xuất ximăng, bất động sản có hiệu quả, tạo ra niềm tin trong hợp tác làm ăn. Hợp tác, liên doanh đánh bắt cá xa bờ mở ra triển vọng lớn để thu hút đầu tư và phát triển nguồn lực sản xuất...
Trao đổi với chúng tôi, ông Nguyễn Cẩm Tú, Thứ trưởng Bộ Công Thương cho biết: Hai nước sẽ cùng nhau thông tin, thăm dò khai thác năng lượng và tài nguyên khoáng sản để đưa tinh thần đối tác chiến lược vào hành động cụ thể. Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn nói rõ Bản ghi nhớ về hợp tác hàng hóa nông sản (cấp Chính phủ) vừa được đại diện hai nước ký kết là một thỏa thuận mới tăng cường xuất khẩu hàng hóa của hai nước và sẽ thúc đẩy, mở rộng đầu tư liên doanh, liên kết trong lĩnh vực này. Nghề cá của hai nước đều phát triển, có triển vọng liên doanh trong đánh bắt cá, vì vậy sẽ cùng nhau giải quyết tốt các vấn đề phát sinh, không để xảy ra vi phạm luật pháp quốc tế và của mỗi nước, nhằm tăng cường hợp tác, giảm thiểu thiệt hại.
Chủ tịch Trương Tấn Sang và Tổng thống S.Yudhoyono đã chứng kiến lễ ký kết về Hiệp định tương trợ tư pháp và Hiệp định dẫn độ tội phạm giữa Việt Nam và Indonesia. Ông Nguyễn Ngọc Anh, Vụ trưởng Vụ Pháp chế - Bộ Công an cho biết: Với mong muốn nâng cao hiệu quả hợp tác giữa hai nước trong việc phòng, chống tội phạm, trên cơ sở tôn trọng chủ quyền, bình đẳng và lấy của nhau, Việt Nam và Indonesia đã ký Hiệp định về dẫn độ tội phạm. Nội dung Hiệp định phù hợp với luật pháp, các nguyên tắc và quy định hiện hành có liên quan của pháp luật Việt Nam, đồng thời cũng kế thừa một số quy định tương tự của các Hiệp định dẫn độ mà Việt Nam đã ký kết với một số nước. Hiệp định này bảo đảm phù hợp với các điều ước quốc tế về dẫn độ tội phạm mà Việt Nam là một nước thành viên. Hiệp định mới này gồm lời nói đầu và 20 điều cụ thể...
Thông qua Bản tuyên bố chung của hai nhà nước gồm 17 nội dung và các văn kiện được ký kết, chuyến thăm Indonesia của Chủ tịch nước Trương Tấn Sang và phu nhân cùng Đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam đã thắt chặt quan hệ gần gũi, tin cậy để hai nước trở thành đối tác chiến lược sẽ đi vào thực chất, hiệu quả.
Thông điệp từ "ngôi nhà chung" ASEAN
Trong chuyến thăm Indonesia, Chủ tịch Trương Tấn Sang đã dành thời gian thăm Ban Thư ký ASEAN. Tại cuộc gặp gỡ với ngài Tổng thư ký Lê Lương Minh, các vị đại sứ, đại diện thường trực các nước ASEAN ở Jakarta, Chủ tịch Trương Tấn Sang đã có bài phát biểu quan trọng, như một thông điệp của Việt Nam gửi đến ASEAN từ chính ngôi nhà ấm áp và gần gũi này. Chủ tịch đã khẳng định vai trò, vị thế của ASEAN và nêu cao vai trò, trách nhiệm của Việt Nam luôn vun đắp cho một ASEAN đoàn kết, đồng thuận, dựa trên mẫu số chung hài hòa với lợi ích của các nước thành viên cùng phấn đấu vì hòa bình, ổn định và hợp tác cùng phát triển. Với tình cảm chân thành và trách nhiệm, Chủ tịch Trương Tấn Sang cũng đã sẻ chia đậm nét một số ý kiến về định hướng quan trọng sắp tới của ASEAN và khẳng định Việt Nam nhất quán, tiếp tục chung tay đóng góp một cách có trách nhiệm để cùng các nước bạn bè trong ASEAN thực hiện thành công mục tiêu xây dựng cộng đồng ASEAN hòa bình và thịnh vượng