Đối đầu ngoại giao Thụy Sĩ - Libya bị quốc tế hóa

Dù đã bùng phát từ hai năm qua, nhưng cuộc đối đầu ngoại giao Thụy Sĩ - Libya không những không được giải quyết, mà còn có những động thái gia tăng theo chiều hướng nghiêm trọng hơn. Những rắc rối và biện pháp trả đũa lẫn nhau không còn bó hẹp trong khuôn khổ quan hệ giữa hai nước, mà còn ảnh hưởng tới toàn bộ cộng đồng tại châu Âu.

Mới đây nhất, Tripoli đã ban hành lệnh cấm cấp thị thực cho công dân tất cả những nước thuộc Hiệp ước Schengen - một hình thức trả đũa trước việc Thụy Sĩ công bố một danh sách cấm nhập cảnh vào nước này, trong đó có tên của Tổng thống Muammar Gaddafi cùng khoảng 200 quan chức khác nhau của Libya. Ông Gaddafi còn kêu gọi về một cuộc "thánh chiến" chống lại quốc gia thuộc liên minh châu Âu này…

Quay trở lại với thời điểm bùng nổ xung đột ngoại giao, khi chính quyền Thụy Sĩ vào ngày 15/7/2008 đã bắt giữ cậu con trai Hannibal của thủ lĩnh Libya vì nghi ngờ ngược đãi người phục vụ. Vụ việc đã kịp thời được dàn xếp bên ngoài tòa án, nhưng mọi thông tin nhạy cảm đã không thể được giữ kín, khiến hình ảnh cậu con trai Gaddafi phải ngồi sau song sắt đã tràn ngập trên nhiều tờ báo lá cải. Libya đã yêu cầu Thụy Sĩ phải điều tra kỹ lưỡng về vụ rò rỉ thông tin cho các nhà báo.

Mọi chuyện sau đó cứ phát triển theo chiều hướng xấu đi do cả hai bên đều không chịu nhượng bộ. Ngay sau vụ bắt giữ Hannibal, Libya đã áp dụng một loạt lệnh trừng phạt chống lại các công ty Thụy Sĩ đang làm ăn tại quốc gia châu Phi này, cũng như hạn chế việc nhập cảnh của các công dân Thụy Sĩ.

Đối đầu ngoại giao Thụy Sĩ - Libya bị quốc tế hóa ảnh 1

Tổng thống Thuỵ Sĩ Hans - Rudolf - Merz.

Chưa hết, Tripoli còn cho tạm ngừng nguồn cung cấp dầu mỏ tới Thụy Sĩ. Trong một năm sau đó, các quan chức hai nước đã tạm thỏa thuận và ký kết được một văn bản nhằm bình thường hóa quan hệ. Đáng chú ý trong nỗ lực này là "chuyến đi bẽ bàng" (theo như bình luận của công chúng Thụy Sĩ) của Tổng thống Hans-Rudolf Mertz tới Tripoli, nơi ông này đã chính thức đưa ra lời xin lỗi về vụ bắt giữ Hannibal .

Hành động trên của Tổng thống Mertz đã phải đón nhận một làn sóng chỉ trích kịch liệt từ phía báo chí và công luận Thụy Sĩ, kèm theo đó còn có không ít yêu cầu đòi ông này phải từ chức. Đến mùa thu năm 2009, thỏa thuận tạm thời trên cũng chẳng còn giá trị, khi Tripoli bắt giữ hai thương gia Thụy Sĩ vì tội kinh doanh trái phép. Cả hai hiện vẫn đang bị giam lỏng tại Libya không biết trong vai trò bị cáo hay con tin chính trị.

Không chịu kém, Thụy Sĩ đưa ra danh sách gần 200 công dân Libya (trong đó có cả ông Gaddafi) bị cấm nhập cảnh vào nước này. Đổi lại, Libya chính thức tuyên bố về việc cấm người châu Âu nhập cảnh vào nước này từ ngày 15/2/2010, ngoại trừ trường hợp một số quốc gia không thuộc Hiệp ước Schengen và nước Anh (có quy chế đặc biệt).

Ông Gaddafi còn công khai lên truyền hình kêu gọi về một "cuộc thánh chiến" chống lại Thụy Sĩ. Ngay sau tuyên bố trên, đã xuất hiện những "nạn nhân" đầu tiên - một nhóm công dân Hà Lan dù vừa xuống máy bay nhưng không thể bước chân ra khỏi sân bay Tripoli, cho dù quốc gia này chẳng liên quan gì đến chuyện "ân oán" giữa Thụy Sĩ và Libya.

Xét về lâu dài, hậu quả của quyết định trên chắc chắn sẽ còn nghiêm trọng hơn nhiều, nhất là đối với các nước trong Hiệp ước Schengen đang có mối quan hệ làm ăn với các quốc gia Bắc Phi. Một trong những nước bị ảnh hưởng nặng nề nhất là Italia (Libya từng là thuộc địa cũ của nước này), do dầu mỏ của Libya đang là nguồn tài nguyên chiến lược đối với tập đoàn năng lượng khổng lồ Eni của nước này.

Phía các cơ quan ngoại giao châu Âu ngay lập tức đã có phản ứng trước thông tin bất lợi trên. Ngày 16/2, Ủy ban châu Âu có tuyên bố bày tỏ thái độ "lấy làm tiếc" trước quyết định của Tripoli , tuy nhiên không nêu đích danh ai là người có lỗi trong chuyện này. Nhưng quan chức đại diện của Italia và Malta lại không ngại chuyện "vạch mặt chỉ tên".

Theo họ, hậu quả người dân các nước trong khuôn khổ  Hiệp ước Schengen đang phải hứng chịu không chỉ thuộc về Libya mà cả Thụy Sĩ. Bộ trưởng Ngoại giao Italia tuyên bố: "Thụy Sĩ không cần phải sử dụng Hiệp ước Schengen để gây áp lực. Còn có nhiều phương pháp khác để giải quyết bất đồng với Libya ".

Còn trong một lá thư riêng gửi cho người đồng nghiệp Didier Burkhalter tại Thụy Sĩ, Bộ trưởng Nội vụ Malta Carmelo Mifsud Bonnici đã gọi lệnh cấm các công dân Libya nhập cảnh vào Thụy Sĩ và những hậu quả của nó đã "vi phạm tinh thần của Hiệp ước Schengen".

Dù Thụy Sĩ mới gia nhập Hiệp ước Schengen vào cuối năm 2008, nhưng chính vì chuyện này mà cả châu Âu đang phải "vạ lây". Nếu như hục hặc về ngoại giao Libya - Thụy Sĩ xảy ra từ  5 năm trước, dư luận bên ngoài có lẽ cũng không quá quan tâm đến chuyện riêng này.

Nhưng giờ đây, danh sách 188 cá nhân từ Libya bị cấm nhập cảnh vào Thụy Sĩ - quốc gia nằm trong "không gian Schengen" có một đường biên giới chung đối với toàn khu vực - chắc chắn phải là chuyện liên quan tới tất cả các nước thành viên. Để trả đũa, Libya không phải là không có cơ sở khi áp dụng các biện pháp hạn chế chống lại tất cả các nước trong Hiệp ước Schengen.

Trước nguy cơ leo thang căng thẳng trên, các bên đã bắt đầu có những nỗ lực nhằm cải thiện tình hình. Từ ngày 18/2, hai Bộ trưởng Ngoại giao Thụy Sĩ và Libya đã có dịp cùng ngồi vào bàn thương lượng tại Madrid (Tây Ban Nha) để hy vọng có thể tìm ra lối thoát.

Các bên liên quan hy vọng, dưới áp lực của các nước liên quan trong Hiệp ước Schengen, tất cả những biện pháp trừng phạt của cả hai bên sẽ được gỡ bỏ trong thời gian tới. Chưa thể nói gì về kết quả đàm phán, nhưng theo các nhà quan sát, Libya đang có được một lợi thế rõ ràng hơn.

Trong khi đó, Thụy Sĩ đang lâm phải thế khó do phải hứng chịu sức ép ngày càng tăng từ các nước trong không gian Schengen. Công luận đang hy vọng Thụy Sĩ - quốc gia vốn nổi tiếng về quan điểm trung lập và chính sách khôn khéo để tránh được nhiều cuộc chiến trong quá khứ - sẽ tìm ra lối thoát cho cuộc khủng hoảng ngoại giao tai hại trên

Hiệp ước Schengen - Một châu Âu không biên giới

Hiệp ước Schengen được ký kết vào ngày 14/6/1985 tại thị trấn Schengen (Luxemburg) với các đối tác ban đầu là Bỉ, Hà Lan, Luxemburg, Đức và Pháp. Sau đó danh sách các nước tham gia hiệp ước này đã mở rộng thành 25 thành viên.

Theo tinh thần của hiệp ước, các nước tham gia sẽ không áp dụng các biện pháp kiểm soát về thuế quan và thị thực giữa các đường biên giới nội bộ trong khối. Còn khách du lịch đi lại trong "không gian Schengen" chỉ cần có một thị thực chung cho tất cả các nước.

Hồng Sơn (tổng hợp)

Các tin khác

Núi thách thức chờ đợi tân thủ tướng trẻ nhất lịch sử Nepal

Núi thách thức chờ đợi tân thủ tướng trẻ nhất lịch sử Nepal

Chiến thắng áp đảo trong cuộc bầu cử quốc hội đưa Balendra Shah - cựu rapper 35 tuổi - tiến gần tới vị trí thủ tướng trẻ nhất lịch sử Nepal. Nhưng, phía sau làn sóng ủng hộ mạnh mẽ là những kỳ vọng khổng lồ và cả một núi thách thức quản trị phức tạp, đặt ra bài toán không dễ giải đối với một chính khách chưa trải qua nhiều kinh nghiệm.

Bầu cử địa phương tại Pháp 2026, “nhiệt kế” cho cuộc đua vào Điện Elysee

Bầu cử địa phương tại Pháp 2026, “nhiệt kế” cho cuộc đua vào Điện Elysee

Giữa bối cảnh nước Pháp tiến gần đến cuộc bầu cử tổng thống năm 2027, các cuộc bầu cử địa phương diễn ra ngày 15 và 22/3 đang trở thành “chiếc nhiệt kế” rất quan trọng. Từ những làng quê nhỏ đến các thành phố lớn, lá phiếu của cử tri lần này không chỉ chọn ra các thị trưởng mà còn “cập nhật” tâm trạng chính trị của xã hội Pháp trước cuộc bầu cử lớn hơn vào năm sau.

Siết chặt biên giới, đảm bảo an toàn bầu cử

Siết chặt biên giới, đảm bảo an toàn bầu cử

Với đặc thù là tỉnh biên giới, để đảm bảo an ninh, an toàn cho bầu cử, Công an tỉnh Tây Ninh đã triển khai cao điểm siết chặt quản lý lưu trú và quản lý xuất nhập cảnh tại các cửa khẩu. Qua phối hợp tuần tra, kiểm soát, lực lượng chức năng kịp thời phát hiện, xử lý hàng trăm đối tượng vi phạm pháp luật, ngăn chặn hàng trăm trường hợp không đủ điều kiện nhập cảnh vào trong nước, bắt giữ hàng chục đối tượng có tiền án giao cho Công an các địa phương xử lý theo pháp luật…

Hợp tác cùng hành động trước thách thức an ninh phi truyền thống sẽ định hình tương lai ASEAN

Hợp tác cùng hành động trước thách thức an ninh phi truyền thống sẽ định hình tương lai ASEAN

Năm 2025 khép lại, tình hình an ninh Đông Nam Á có những chuyển biến đáng lo ngại buộc các nhà lãnh đạo cảnh sát khu vực phải nâng cao hợp tác để vừa giải quyết triệt để các thách thức an ninh phi truyền thống mới nảy sinh, vừa bảo đảm tính tự chủ chiến lược của từng quốc gia trong bối cảnh mới đầy biến động.

Nước Đức trước cơ hội có nữ Tổng thống đầu tiên trong lịch sử

Nước Đức trước cơ hội có nữ Tổng thống đầu tiên trong lịch sử

Nhiệm kỳ của Tổng thống Frank-Walter Steinmeier đang dần đi đến những trang cuối, mở ra một cuộc đua không chỉ đơn thuần là tìm người kế nhiệm vị trí nguyên thủ quốc gia Đức. Trong bối cảnh xã hội phân cực và chính trường nhiều biến động, những lời kêu gọi về một nữ Tổng thống đầu tiên trong lịch sử đang trở nên mạnh mẽ hơn bao giờ hết, hứa hẹn một sự thay đổi mang tính biểu tượng tại Đức.

Mexico: El Mencho và an ninh cho World Cup

Mexico: El Mencho và an ninh cho World Cup

Cái chết của trùm ma túy khét tiếng El Mencho đẩy bang Jalisco rơi vào tình trạng hỗn loạn, kéo theo những lo ngại ngày càng lớn về công tác đảm bảo an ninh cho World Cup 2026 - giải đấu mà Mexico trong vai trò quốc gia đồng chủ nhà.

Nhật Bản: “Canh bạc” của bà Takaichi

Nhật Bản: “Canh bạc” của bà Takaichi

Cuộc bầu cử ở Nhật Bản diễn ra vào ngày 8/2, hơn nửa tháng sau khi Thủ tướng Sanae Takaichi giải tán Quốc hội (ngày 23/1). Hầu hết các phân tích đều tập trung vào bối cảnh đây là lần đầu tiên trong 60 năm, Hạ viện Nhật Bản bị giải tán đúng vào ngày khai mạc kỳ họp thường kỳ của Quốc hội và thực hiện chiến dịch tranh cử ngắn ngủi bất thường chỉ vỏn vẹn có 16 ngày.

Thái Lan trước cơ hội chuyển mình

Thái Lan trước cơ hội chuyển mình

Trong bối cảnh nền kinh tế gặp khó khăn và tình trạng tham nhũng, cử tri Thái Lan coi cuộc bầu cử ngày 8/2 là cơ hội để vực dậy đất nước. Đó là chính sách nhằm thắp sáng thời kỳ hoàng kim của việc phát triển cơ sở hạ tầng và đưa Thái Lan trở thành trung tâm thương mại - đầu tư của Đông Nam Á trong nhiều thập kỷ tới.

Chống tham nhũng tại Albania: “Bộ trưởng ảo” và nghịch lý thật

Chống tham nhũng tại Albania: “Bộ trưởng ảo” và nghịch lý thật

Việc chính phủ Albania ra mắt “bộ trưởng ảo” Diella nhằm mục đích minh bạch hóa bộ máy hành chính đang đối mặt với những nghi ngại lớn sau khi các quan chức đứng đầu cơ quan phát triển hệ thống này bị điều tra vì sai phạm kinh tế. Sự việc không chỉ đặt ra thách thức cho mục tiêu gia nhập EU của Albania mà còn mở ra suy ngẫm về những giới hạn của công nghệ trong quản trị quốc gia.

Cơn bão ICE: Làn sóng phẫn nộ làm lung lay đảng Cộng hòa

Cơn bão ICE: Làn sóng phẫn nộ làm lung lay đảng Cộng hòa

Trong những ngày đầu năm 2026, nước Mỹ chứng kiến một làn sóng phản kháng chưa từng có nhắm vào Cơ quan Di trú và Hải quan (ICE). Cái chết của người mẹ 3 con ở Minneapolis đã trở thành ngòi nổ kéo theo các cuộc biểu tình khắp cả nước và đẩy đảng Cộng hòa của Tổng thống Donald Trump vào thế nguy hiểm chỉ vài tháng trước cuộc bầu cử giữa kỳ quan trọng.

Thủ tướng Friedrich Merz và hành trình đưa nước Đức “vượt dốc”

Thủ tướng Friedrich Merz và hành trình đưa nước Đức “vượt dốc”

Trong bối cảnh một châu Âu chao đảo, nước Đức dưới thời Thủ tướng Friedrich Merz đã thoát khỏi hình ảnh "lưỡng lự" trong chính sách đối ngoại, khẳng định vị thế trụ cột không thể thiếu của EU và NATO. Tuy nhiên, phía sau ánh hào quang của những thành công trên trường quốc tế, một cuộc khủng hoảng nội tại đang âm ỉ đe dọa chính phủ của ông khi những cuộc bầu cử đang tới gần.

Ôtô Trung Quốc bon bon xuất ngoại

Ôtô Trung Quốc bon bon xuất ngoại

Trung Quốc hiện là quốc gia xuất khẩu ô tô nhiều nhất thế giới tính theo đầu xe. Các hãng xe hơi Trung Quốc đang phải chịu sức ép cạnh tranh khủng khiếp trên thị trường nội địa. Nhiều nhà sản xuất xe vì vậy coi thị trường nước ngoài như chiếc “van xả” giúp giảm bớt áp lực.

Cuộc sống hiện tại của gia đình ông Bashar Al-Assad

Cuộc sống hiện tại của gia đình ông Bashar Al-Assad

Trước khi làm Tổng thống Syria, ông Bashar Al-Assad từng là một bác sĩ. Khi làm Tổng thống Syria, ông thường được gọi là “Bác sĩ” hơn là “Tổng thống”. Sau khi từ bỏ ghế Tổng thống Syria và sống lưu vong ở Moscow, ông được cho là đang quay lại với nghề y, tham gia các lớp học nhãn khoa.

Peru: Các cựu Tổng thống liên tục bị kết án

Peru: Các cựu Tổng thống liên tục bị kết án

Đất nước Peru ở Nam Mỹ đang lập một kỷ lục hiếm có trong lịch sử chính trị thế giới đương đại, với việc có đến 7 đời tổng thống trong 7 năm , và đặc biệt là đã bỏ tù đến 6 cựu nguyên thủ quốc gia trong vòng 20 năm qua.

Brazil: Ông Bolsonaro bắt đầu thụ án

Brazil: Ông Bolsonaro bắt đầu thụ án

Cựu Tổng thống Brazil Jair Bolsonaro phải bắt đầu thụ án 27 năm tù vì tội âm mưu đảo chính bất thành, thẩm phán Tòa án Tối cao Alexandre de Moraes ra phán quyết hôm 25/11.

Chiến thắng ở Bihar, đòn bẩy chính trị cho Thủ tướng Modi

Chiến thắng ở Bihar, đòn bẩy chính trị cho Thủ tướng Modi

Chiến thắng áp đảo của Liên minh Dân chủ Quốc gia (NDA) do đảng Nhân dân Ấn Độ (BJP) lãnh đạo tại bang Bihar là đòn bẩy quan trọng cho Thủ tướng Narendra Modi. Kết quả này không chỉ phản ánh sự đồng thuận của cử tri với các chính sách an sinh và phát triển địa phương mà còn mở ra dư địa chính trị để New Delhi cân bằng lợi ích trong quan hệ thương mại với Mỹ và giữ thế chủ động trước căng thẳng kéo dài với Pakistan.