Khổ vì… “có ý kiến khác”
Nằm trong trường hợp chậm THA do “có ý kiến khác” này, sáng 7/10, bà Huỳnh Thị Thanh Chi (ngụ quận Ninh Kiều, Cần Thơ) tìm đến VPTT Báo CAND, thở dài cho biết: Từ đơn khởi kiện của bà và bà Nguyễn Thị Cẩm Thu, gần 5 năm trước, ngày 26/11/2008, TAND quận Ninh Kiều có quyết định công nhận sự thỏa thuận của các đương sự. Theo đó, bà Võ Hoàng Minh Khoa (ngụ tại 96/5 Lý Tự Trọng, quận Ninh Kiều) phải trả cho bà Chi 3 tỷ đồng và bà Thu 2 tỷ đồng.
Để đảm bảo THA, cơ quan THA dân sự TP Cần Thơ kê biên căn nhà 105Bis, Nguyễn Văn Cừ, quận Ninh Kiều (gọi tắt là 105Bis) - tài sản mà bà Khoa dùng thế chấp ngân hàng vay 1,3 tỷ đồng. Theo yêu cầu của tòa, sau khi bán đấu giá căn nhà, ưu tiên thanh toán vốn và lãi cho ngân hàng; khoản còn lại, chia cho bà Chi và Thu theo tỷ lệ mà bà Khoa nợ từng người.
Chuyện trở nên phức tạp sau khi nhà 105Bis được bán đấu giá 2,428 tỷ đồng, một phần được trích trả cho ngân hàng. “Cục THA bất ngờ thông báo với chúng tôi rằng lãnh đạo TP chỉ đạo… miệng phải xem xét quyền lợi của bà Sáu - chủ căn nhà 105 Bis mặc dù trong vụ án dân sự giữa bà Khoa với bà Châu, TAND quận Ninh Kiều vào ngày 29/3/2010 không hề tuyên kê biên tài sản này. Tất nhiên, cả tôi và bà Thu không tán thành việc này” – bà Chi kể.
Trong thời gian chờ Tổng cục THADS phúc đáp văn bản xin ý kiến của Cục THA, bà Chi bỗng phát hiện căn nhà 105Bis được giải tỏa kê biên, nên khiếu nại. Một tuần sau đó, ngày 23/9/2010, Cục trưởng THADS TP Cần Thơ buộc phải ra quyết định thu hồi quyết định giải tỏa kê biên.
Ngày 21/10/2010 và 25/2/2011, Tổng cục THADS và Viện KSND tối cao lần lượt có văn bản, cùng bày tỏ quan điểm: Không thể dùng tiền bán căn nhà 105Bis để thi hành bản án dân sự của bà Sáu.
Những tưởng đến đây chuyện đã xuôi chèo nhưng bà Chi lại được thông báo là cần thêm thời gian để hòa giải với các bên có liên quan. Và phải một lần nữa – khi Tổng cục THADS có công văn yêu cầu Ban chỉ đạo THA TP Cần Thơ thực hiện theo đúng quy định của pháp luật, cụ thể là đến ngày 4-10 vừa qua, yêu cầu THA của bà Chi (và bà Thu) mới được thi hành, kết thúc thời gian gần 5 năm chờ đợi, tốn nhiều công sức, giấy mực…
“Chủ nợ” dài cổ chờ đợi
Trong một hội nghị cách nay gần 2 tuần, lãnh đạo Cục THADS TP Cần Thơ cho biết tính đến hết tháng 8/2013, đơn vị thụ lý đơn yêu cầu được THA của 39 ngân hàng, tổ chức tín dụng (gọi chung là TCTD) với giá trị tài sản 646 tỷ đồng. Ông Trần Quốc Lộc, Phó Cục trưởng cho biết, con số này chưa bao gồm khoản tiền lãi phát sinh, trên cơ sở 370 phán quyết (bản án, quyết định) của tòa án và đã trừ khoản tiền đã thu được (trên 19,362 tỷ đồng).
“Tuy chiếm 19% số việc và hơn 58% tổng số tiền phải THA đang được THA nhưng con số sẽ tiếp tục tăng trong thời gian tới vì tài sản bán đấu giá rất ít người mua, trong khi đó án trả nợ cho TCTD tiếp tục phát sinh, với giá trị phải THA rất lớn, có vụ số nợ lên trên 220 tỷ đồng” – ông Phạm Quốc Việt, Cục trưởng Cục THADS TP Cần Thơ băn khoăn.
Cục THADS TP Cần Thơ nhìn nhận một số nguyên nhân chủ quan khiến các phán quyết của Tòa án đã có hiệu lực chậm được THA như chậm kê biên, thẩm định giá, đưa ra bán đấu giá tài sản; một số chấp hành viên (CHV) ngại trách nhiệm và giải quyết khiếu nại, tố cáo nên mỗi lần giảm giá tài sản chỉ 2-3% (theo quy định không quá 10%); CHV thiếu tích cực giao tài sản để sớm chi trả tiền cho người được THA.
Mổ xẻ nguyên nhân khách quan, lãnh đạo Cục THADS TP Cần Thơ cho biết do ảnh hưởng của suy thoái kinh tế, bất động sản đưa ra bán đấu giá rất ít người mua, trong khi hầu hết trường hợp đưa tài sản ra bán đấu giá lần đầu đều cao hơn giá đang chuyển nhượng ngoài thị trường. Đáng lưu ý là một số tài sản đưa ra bán đấu giá như đất nuôi cá tra, trên đất có mồ mả,… thì người ta rất ngại mua. Với những tài sản dạng này, có trường hợp tài sản đã hạ giá đến lần thứ 13 vẫn chưa có người ngó đến, phải tiếp tục lập thủ tục hạ giá, bán đấu giá lại.
Lãnh đạo Cục THADS Cần Thơ kể có một trường hợp TCTD khi định giá để phát vay 35 tỷ đồng, tài sản của khách hàng được định giá đúng như ý của khách là 50 tỷ đồng. Thế nhưng tới khi kéo nhau ra tòa, tài sản trên bị tuyên phát mãi để THA, giá trị (theo đơn vị thẩm định giá độc lập) chỉ có 32 tỷ đồng.
Một nghịch lý khác cũng từng tồn tại. Một đại diện ngân hàng có chi nhánh tại Cần Thơ kể về cách làm lạ của một số đơn vị thẩm định giá độc lập: “Ban đầu, lúc khách hàng làm hồ sơ vay, họ định giá thiệt thấp để tránh rủi ro. Thế nhưng tới khi khách không còn khả năng trả vốn, phía ngân hàng có yêu thẩm định để bán tài sản, họ lại thẩm định giá tài sản trên giá trên mây để tránh bị kiện tụng”.
Theo một CHV, những nghịch lý vừa kể đều dẫn đến chung một hệ lụy là gây khó khăn, mất thời gian cho công đoạn THA
