Điện ảnh Việt Nam: Ì ạch bởi tư duy bao cấp

Điện ảnh Việt Nam đang có sự thay đổi mạnh mẽ với việc các hãng phim Nhà nước hoàn tất việc cổ phần hóa (trừ Hãng phim Tài liệu và khoa học). Với việc cổ phần hóa, Hãng phim Truyện Việt Nam, Hãng phim Giải phóng và Hãng phim Hoạt hình Việt Nam đều đã kết thúc nhiệm vụ lịch sử của mình. Hãng phim Truyện Việt Nam

Lễ trao giải Cánh diều vàng tối 20-4-2016 cũng là lần cuối cùng các MC xướng tên Hãng phim truyện Việt Nam và Hãng phim Giải phóng -hai hãng phim lớn nhất đã làm lên lịch sử điện ảnh nước nhà với hàng ngàn bộ phim, trong đó, hàng trăm tác phẩm xuất sắc đã giành các giải thưởng quốc tế và quốc gia.

Từng sở hữu những tên tuổi đạo diễn như NSND Phạm Văn Nam, NSND Hải Ninh, NSND Trần Phương, NSND Huy Thành … các ngôi sao màn bạc danh giá như NSND Thế Anh, NSND Trà Giang, NSND Lâm Tới, Hãng phim Truyện Việt Nam đã làm nên những tác phẩm điện ảnh kinh điển như “Vợ chồng A Phủ”, “Chị Tư Hậu”, “Vĩ tuyến 17 ngày và đêm”, “Nổi gió”, “Em bé Hà Nội” vv…

Cảnh trong phim Trúng số - phim giành giải Cánh diều vàng 2015.
Cảnh trong phim Trúng số - phim giành giải Cánh diều vàng 2015.

Nhưng hơn 10 năm trước, Hãng đã bên bờ vực phá sản và ngày một khó khăn khi triền miên thua lỗ, dẫn đến thu nhập của người lao động giảm sút khi năm 2014, lương bình quân ở đây chỉ đạt 2,5 triệu đồng/người, chưa kể khoản lỗ tới 38,6 tỷ đồng và nợ 5,7 tỷ đồng tiền thuê đất.

Hãng phim Giải phóng với những bộ phim “Cánh đồng hoang”, “Mùa gió chướng” đã lay động trái tim hàng triệu khán giả, góp phần làm nên tên tuổi của đơn vị, thậm chí, đã có hơn 8 triệu lượt người xếp hàng để xem “Ván bài lật ngửa” vv…

Quá khứ vàng son của hai hãng phim trong nền điện ảnh là không thể phủ nhận. Nhưng khi rời “bầu sữa” bao cấp của Nhà nước, các Hãng phim Nhà nước hoặc “chết yểu” về tên tuổi, hoặc thoi thóp sống với những bộ phim chỉ làm “nhiệm vụ” tiêu tiền Nhà nước khi làm xong gần như “đắp chiếu” và không bán được vé.

Trong khi đó, với tuổi đời rất trẻ, lại không được ưu ái như các hãng phim Nhà nước, các hãng phim tư nhân đã nhanh chóng khẳng định vị trí với khán giả. Với cơ chế thông thoáng, nhanh nhạy, họ thu hút được đội ngũ sáng tạo, các đạo diễn gạo cội, các diễn viên ăn khách trong nước và quốc tế hợp tác.

Trong khi các hãng phim tư nhân vùn vụt phát triển, từ số lượng còn yếu thế, đến dần áp đảo trong các LHP Việt Nam và giải Cánh diều, thậm chí, bứt lên giành các giải thưởng lớn –điều trước đây có nằm mơ cũng không ai nghĩ tới khi bục vinh danh luôn thuộc về những “đứa con của cơ chế bao cấp”. Đặc biệt, nhiều phim tư nhân vừa giành được giải thưởng vừa bán được vé, trong khi hầu hết các phim Nhà nước dù có được tụng ca đủ lời, vẫn không thể ra rạp nổi. 

Cảnh trong “Tôi thấy hoa vàng trên cỏ xanh” – phim do Nhà nước đặt hàng hãng phim tư nhân thành công cả về doanh thu lẫn giải thưởng.
Cảnh trong “Tôi thấy hoa vàng trên cỏ xanh” – phim do Nhà nước đặt hàng hãng phim tư nhân thành công cả về doanh thu lẫn giải thưởng.

Rõ ràng, cơ chế quyết định đến chất lượng phim, đã đòi hỏi phải thay đổi. Việc cổ phần hóa được rục rịch đặt ra hơn 10 năm trước nay mới thành hiện thực là không hề sớm.

Tất cả những điều này càng cho thấy, tư duy bao cấp không còn phù hợp. Sự can thiệp, tham gia của các hãng phim tư nhân, đại diện của một tư duy điện ảnh mới chắc chắn sẽ tác động để cùng làm thay đổi điện ảnh Việt Nam. Từ đó, từng bước phát triển song hành trên 2 chân: Vừa có tính nghệ thuật, vừa đạt được doanh thu.

Thực tế, với doanh số gần 100 tỷ, bộ phim “Tôi thấy hoa vàng trên cỏ xanh” do Nhà nước đặt hàng tư nhân đã xác nhận quan điểm “không thể có phim vừa làm nhiệm vụ tuyên truyền, vừa bán được vé” chỉ là bao biện. Vấn đề là chúng ta có người tài để làm được điều “2 trong 1” hay không mà thôi!

Thanh Hằng

Các tin khác

Nhà hát Kịch CAND “trình làng” 4 tác phẩm kịch ngắn

Nhà hát Kịch CAND “trình làng” 4 tác phẩm kịch ngắn

4 tác phẩm kịch ngắn: “Ngôi sao may mắn”; “30 phút sinh tử”; “Lớp học trên bản thung sa”; “Đằng sau sự hi sinh” được Nhà hát Kịch CAND biểu diễn tại Nhà hát Hồ Gươm vào tối 16/5. Đây cũng là thành quả sau quá trình tập huấn mới nhất của nhà hát nhằm nâng cao chất lượng chuyên môn của các nghệ sĩ, diễn viên trong đơn vị.

Ra mắt CNA Creative Arts: Tiên phong định hình ngành công nghiệp Nhạc kịch Việt Nam

Ra mắt CNA Creative Arts: Tiên phong định hình ngành công nghiệp Nhạc kịch Việt Nam

Ngày 15/5, CNA Creative Arts chính thức ra mắt nhằm đáp ứng xu hướng thưởng thức nghệ thuật chất lượng cao và hưởng ứng chiến lược phát triển công nghiệp văn hóa quốc gia theo Nghị quyết 80/NQ-TW của Bộ Chính trị. Sự kiện đánh dấu bước đi tiên phong trong việc kiến tạo một hệ sinh thái sản xuất, đào tạo và phát triển nhạc kịch chuyên nghiệp mang đậm bản sắc Việt Nam.

Dương Nỗ - Hành trình tháng Năm

Dương Nỗ - Hành trình tháng Năm

Đó là chủ đề của lễ hội làng Dương Nỗ (phường Dương Nỗ, TP Huế) do Sở Văn hóa và Thể thao (VH-TT) TP Huế tổ chức chào mừng nhân kỷ niệm 136 năm Ngày sinh của Chủ tịch Hồ Chí Minh (19/5/1890 - 19/5/2026) và Festival mùa Hạ Huế năm 2026.

“True Concert -Tình Đất” kể chuyện thiên nhiên bằng âm nhạc và cảm xúc

“True Concert -Tình Đất” kể chuyện thiên nhiên bằng âm nhạc và cảm xúc

Với chủ đề “Đất”, “True Concert 2026 - Tình Đất” diễn ra tối 14/5/2026 tại Nhà hát Hồ Gươm (Hà Nội), để lại nhiều dư âm về một đêm diễn được đầu tư chỉn chu, dàn dựng công phu. Bằng âm nhạc, ê kíp đã kể cho khán giả câu chuyện về sự sống, thiên nhiên và mối gắn bó bền chặt giữa con người với cội nguồn.

Sôi động Gala “Tổ quốc bình yên – Hải Phòng rực sáng”

Sôi động Gala “Tổ quốc bình yên – Hải Phòng rực sáng”

Tối 14/5, tại TP Hải Phòng, Công an TP Hải Phòng tổ chức Gala nghệ thuật – chính luận mang chủ đề “Tổ quốc bình yên – Hải Phòng rực sáng”. Đây là điểm nhấn trong chuỗi hoạt động kỷ niệm 71 năm Ngày Giải phóng Hải Phòng, phát động hưởng ứng cuộc thi sáng tạo video clip “Tổ quốc bình yên” do Bộ Công an triển khai.

Chiến dịch truyền thông “Tôi yêu Tổ quốc tôi" 2026 kỳ vọng đạt 700 triệu lượt tiếp cận

Chiến dịch truyền thông “Tôi yêu Tổ quốc tôi" 2026 kỳ vọng đạt 700 triệu lượt tiếp cận

Thông qua Hành trình và Chiến dịch truyền thông “Tôi yêu Tổ quốc tôi”, Hội Liên hiệp Thanh niên Việt Nam mong muốn tiếp tục lan tỏa mạnh mẽ hình ảnh thanh niên Việt Nam yêu nước, đoàn kết, bản lĩnh, sáng tạo, tiên phong cống hiến; đồng thời khơi dậy khát vọng xây dựng đất nước phồn vinh, hạnh phúc. 

Triển lãm “80 năm Bác Hồ ra lời kêu gọi toàn quốc kháng chiến”

Triển lãm “80 năm Bác Hồ ra lời kêu gọi toàn quốc kháng chiến”

Triển lãm “80 năm Ngày Bác Hồ ra Lời kêu gọi Toàn quốc kháng chiến” là hoạt động chính trị, văn hóa nhằm tưởng nhớ và tôn vinh giá trị lịch sử trường tồn của Lời kêu gọi Toàn quốc kháng chiến của Chủ tịch Hồ Chí Minh; khẳng định tầm vóc tư tưởng, bản lĩnh và trí tuệ của Đảng và dân tộc Việt Nam trong thời khắc lịch sử đặc biệt của đất nước.

Gần 100 nghệ sĩ đến từ Belarus chinh phục khán giả tại Thủ đô Hà Nội

Gần 100 nghệ sĩ đến từ Belarus chinh phục khán giả tại Thủ đô Hà Nội

Những kiệt tác ballet, opera của thế giới cùng nhiều tác phẩm mang đậm bản sắc văn hoá Đông Âu được gần 100 nghệ sĩ hàng đầu đến từ Nhà hát Opera và Ballet quốc gia Belarus biểu diễn trong chương trình “Bella Belarus: Opera và Ballet - Bella Belarus: Những kiệt tác Opera và Ballet”, tại Nhà hát Hồ Gươm, vào ngày 7 – 8/5.

Hợp luyện Gala “Tổ quốc bình yên"

Hợp luyện Gala “Tổ quốc bình yên"

Chiều tối nay (1/5), khi dòng người đổ về trung tâm TP Đà Nẵng hòa mình vào không khí lễ hội, Công viên bờ Đông cầu Rồng lại “nóng” lên bởi nhịp hợp luyện khẩn trương cho Gala “Tổ quốc bình yên”.

Giám đốc sản xuất phim “Tận hiến” tiết lộ hành trình “chạm vào ký ức” của Tình báo CAND

Giám đốc sản xuất phim “Tận hiến” tiết lộ hành trình “chạm vào ký ức” của Tình báo CAND

Ngày 3/5, “Tận hiến” - phim về Tình báo CAND trên đất Lào giai đoạn 1957 – 1977 do Điện ảnh CAND, Cục Truyền thông CAND sản xuất sẽ phát sóng trên kênh VTV3. “Tận hiến” được gửi gắm nhiều kỳ vọng khi khai thác “vùng đất” còn nhiều bí ẩn với số đông công chúng. Trung tá Vũ Liêm, Phó Giám đốc Điện ảnh CAND, Giám đốc sản xuất “Tận hiến” tiết lộ khá nhiều câu chuyện thú vị về bộ phim này.

Vườn thú Hà Nội đông vui trong kỳ nghỉ lễ

Vườn thú Hà Nội đông vui trong kỳ nghỉ lễ

Trong dịp nghỉ lễ 30/4 và 1/5, Vườn thú Hà Nội - Công viên Thủ Lệ (Công ty TNHH MTV Vườn thú Hà Nội) nằm trên địa bàn phường Giảng Võ vẫn luôn là địa chỉ thu hút đông đảo du khách, nhiều gia đình và đặc biệt là các em nhỏ. Đối với trẻ em có chiều cao dưới 80cm được miễn phí vé vào tham quan.

Hàng nghìn du khách kéo về nhà thờ đổ ở Ninh Bình để check-in

Hàng nghìn du khách kéo về nhà thờ đổ ở Ninh Bình để check-in

Dù bị xuống cấp, bỏ không nhiều năm nhưng nhà thờ đổ ở xã Hải Tiến, tỉnh Ninh Bình (xã Hải Lý, huyện Hải Hậu, tỉnh Nam Định cũ) nằm sát bờ biển vẫn toát lên vẻ đẹp hoang sơ, bởi lối kiến trúc độc đáo. Ngay trong sáng 30/4, hàng nghìn du khách đã kéo về check-in, hoà mình vào thiên nhiên biển cả…

Khai mạc Gala “Tổ quốc bình yên”: Lan tỏa bản lĩnh, hun đúc “thế trận lòng dân” trong kỷ nguyên mới

Khai mạc Gala “Tổ quốc bình yên”: Lan tỏa bản lĩnh, hun đúc “thế trận lòng dân” trong kỷ nguyên mới

Tối nay 29/4, tại Trung tâm Triển lãm APEC (Đà Nẵng), Bộ Công an phối hợp UBND TP Đà Nẵng long trọng tổ chức Lễ khai mạc Gala “Tổ quốc bình yên”. Đây là sự kiện văn hóa, chính trị quy mô quốc gia, mở màn chuỗi hoạt động kỷ niệm 51 năm Giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước và hướng tới 80 năm Ngày truyền thống lực lượng An ninh nhân dân (12/7/1946 – 12/7/2026).