Điểm tựa của người lầm lỗi tại cộng đồng dân cư

Mô hình hay hỗ trợ người lầm lỗi “tái sinh”

Anh Phạm Khắc Hùng (SN 1986), trú tại thôn 7, xã Hương Phố, tỉnh Hà Tĩnh là một người từng nghiện ma tuý nặng, không có nghề nghiệp ổn định. Cách đây 9 năm về trước, được sự quản lý, giáo dục của phòng Cảnh sát ĐTTP về Ma tuý Công an tỉnh Hà Tĩnh, anh Hùng đã nhận thức được tác hại của việc sử dụng ma tuý và đã tự giác tham gia cai nghiện.

Dứt ra khỏi “nàng tiên nâu” nhưng Phạm Khắc Hùng lại chật vật trong việc làm lại cuộc đời vì gia cảnh vô cùng khó khăn, thuộc diện hộ nghèo, anh chưa lập gia đình và đang sống chung với mẹ già, thường xuyên đau ốm.

Thấu hiểu hoàn cảnh đó, tháng 6/2022 Phòng Cảnh sát ĐTTP về Ma tuý đã tổ chức ra mắt mô hình "Hỗ trợ thanh niên có quá khứ liên quan đến ma tuý hoàn lương, vươn lên phát triển kinh tế", lựa chọn anh Phạm Khắc Hùng để nâng bước hoàn lương. Cùng với việc tổ chức sữa chữa, tân trang, kiên cố lại nhà ở hư hỏng, mô hình còn trao số tiền mặt 5 triệu đồng để mua giống cây trồng các loại và phân bón, thuốc trừ sâu phục vụ cho việc tăng gia sản xuất, phát triển kinh tế. Sự hỗ trợ này kéo dài trong suốt 3 năm.

Đến nay, anh Phạm Khắc Hùng đã có trang trại bưởi, mô hình vườn-ao-chuồng mang lại nguồn kinh tế vững chắc. Không chỉ nỗ lực phát triển kinh tế gia đình, anh Hùng còn tích cực tham gia Tổ bảo vệ ANTT tại cơ sở, trở thành một công dân gương mẫu, có ích cho cộng đồng. Trong năm 2025, Chi đoàn Phòng Cảnh sát ĐTTP về ma túy Công an Hà Tĩnh tiếp tục đồng hành cùng anh thông qua mô hình “Hỗ trợ thanh niên có quá khứ liên quan đến ma túy vươn lên phát triển kinh tế”.

Tại phường Bắc Hồng Lĩnh, mô hình “Phường kiểu mẫu về công tác thi hành án hình sự tại cộng đồng và tái hòa nhập cộng đồng” là mô hình điểm của toàn tỉnh Hà Tĩnh và cả nước, đã góp phần vào công tác quản lý, giáo dục được triển khai bài bản, nền nếp.

Trung tá Phạm Minh Tài, Phó Trưởng Công an phường Bắc Hồng Lĩnh chia sẻ, mô hình được xây dựng nhằm nâng cao hiệu quả quản lý, giáo dục, giúp đỡ người chấp hành án hình sự tại cộng đồng và người chấp hành xong án phạt tù, tạo điều kiện để họ ổn định cuộc sống, hoà nhập xã hội, góp phần giảm tỷ lệ tái phạm tội, giữ vững ANTT và xây dựng môi trường xã hội an toàn, lành mạnh.

Thông qua mô hình này, phát huy được vai trò trong sự phối hợp đồng bộ của các ban ngành, đoàn thể; công tác quản lý, giám sát, giáo dục người chấp hành án hiệu quả, không để xảy ra tái phạm. Đồng thời, hỗ trợ vay vốn, giới thiệu việc làm, qua đó đã phát huy được nhiều kết quả tích cực trong giữ gìn ANTT, phòng ngừa tội phạm.

Số liệu thống kê cho thấy, trên địa bàn tỉnh Hà Tĩnh hiện có hơn 1.200 người đang thi hành án hình sự tại cộng đồng và khoảng 1.700 người tái hòa nhập xã hội. Với vai trò là cơ quan thường trực, trong thời gian qua Phòng Cảnh sát Thi hành án hình sự và Hỗ trợ tư pháp Công an tỉnh Hà Tĩnh đã chủ động tham mưu, hướng dẫn công an các đơn vị, địa phương triển khai đồng bộ, hiệu quả công tác thi hành án hình sự tại cộng đồng.

Toàn tỉnh hiện có 14 mô hình hoạt động tốt, thể hiện sự sáng tạo của lực lượng công an cơ sở và tinh thần đồng hành của chính quyền, đoàn thể và người dân. Trong đó, một số mô hình được đánh giá là điển hình, đơn cử như tại phường Sông Trí, mô hình “Rửa xe giúp đỡ người chấp hành án hình sự” không chỉ giúp họ có việc làm, mà còn xóa bỏ mặc cảm, tạo động lực vươn lên. Hay như ở xã Đức Thọ, mô hình “Cựu CAND cảm hóa, giúp đỡ người thi hành án hình sự tại cộng đồng” đã trở thành điểm sáng, thể hiện nghĩa tình đồng đội, trách nhiệm xã hội và tinh thần nhân văn sâu sắc.

Điểm tựa cho người lầm lỗi trong cộng đồng dân cư

Trung tá Chu Hồ Anh Tuấn, Trưởng phòng Cảnh sát Thi hành án hình sự và Hỗ trợ tư pháp cho biết, để hỗ trợ, giúp đỡ người thi hành án tại cộng đồng chấp hành các quy định của pháp luật, đơn vị đã cùng với công an các xã, phường làm tốt nhiệm vụ, vừa quản lý chặt chẽ, vừa giúp đỡ người chấp hành án tái hòa nhập, sống có ích cho xã hội.

Theo Lãnh đạo Phòng Cảnh sát Thi hành án hình sự và Hỗ trợ tư pháp, xác định công tác quản lý, giám sát người thi hành án hình sự tại cộng đồng không thể chỉ dừng lại ở hồ sơ, sổ sách, mà phải “đi từng ngõ, gõ từng nhà, gặp từng người”, trực tiếp nắm bắt tâm tư, nguyện vọng, giúp đỡ họ ổn định cuộc sống. Ngoài ra, tăng cường việc ứng dụng khoa học - công nghệ phục vụ công tác quản lý giúp vừa tăng lượng tương tác với người chấp hành án, vừa giúp theo dõi, quản lý chặt chẽ và kịp thời phòng ngừa, ngăn chặn các trường hợp có nguy cơ tái phạm.

Bên cạnh việc những người đang chấp hành án hoặc chấp hành xong bản án trở về tại cộng đồng luôn được công an phường, xã và lực lượng đảm bảo ANTT tại cơ sở, cũng như tổ chức đoàn thể, chính quyền địa phương thường xuyên đồng hành, hướng dẫn, nhắc nhở thực hiện đúng các quy định; tạo điều kiện để tham gia công việc và sinh hoạt cộng đồng, tại Hà Tĩnh những người này còn được mở lối hoàn lương bằng việc được vay vốn ngân hàng để phát triển kinh tế.

Số liệu của Ngân hàng CSXH tỉnh Hà Tĩnh cho thấy, thời gian qua, Ngân hàng CSXH đã phối hợp với chính quyền địa phương các cấp, các ngành, đơn vị liên quan tiến hành các thủ tục, đẩy mạnh cho vay đối với người chấp hành xong án phạt tù trên địa bàn theo đúng quy định. Theo đó, dư nợ chương trình đến nay đạt gần 4.000 triệu đồng với gần 100 khách hàng thụ hưởng. Tất cả những người được vay vốn để phát triển kinh tế đều sử dụng đúng mục đích, mang lại hiệu quả, lợi ích kinh tế cao.

Trở về xã hội sau hơn 10 năm chấp hành án phạt tù, anh Đặng Văn Dũng (SN 1980), trú tại xã Cẩm Xuyên may mắn được Ngân hàng CSXH tỉnh Hà Tĩnh cho vay vốn đầu tư mở cửa hàng ăn uống. Hơn 2 năm qua, cửa hàng của gia đình anh Dũng luôn tấp nập khách vào ra, thu nhập hằng ngày đủ để trang trải cuộc sống và lo cho các con ăn học.

Tương tự, tháng 3/2022, anh Nguyễn Tướng (SN 1987) ở phường Nam Hồng Lĩnh chấp hành xong án phạt tù 4 năm về tội “mua bán trái phép chất ma túy”. Trở về địa phương với hai bàn tay trắng, anh Tướng được gia đình, chính quyền địa phương động viên, giúp đỡ nên đã mạnh dạn làm các thủ tục vay 80 triệu đồng từ Ngân hàng CSXH để mua xe ô tô tải. Hơn 3 năm qua, từ đồng vốn ban đầu, đến nay không những trả hết nợ ngân hàng, anh Tướng còn tích lũy được kinh tế, tu chí làm ăn, quyết tâm làm lại cuộc đời, xây dựng gia đình ấm no, hạnh phúc. 

Từ đầu năm đến nay, Công an tỉnh Hà Tĩnh đã quản lý, giám sát trên  1.200 đối tượng thi hành án hình sự tại cộng đồng, thực hiện triệu tập, điểm danh, kiểm diện định kỳ và đột xuất đúng quy định. Nhiều đơn vị đã ứng dụng CNTT trong công tác điểm danh bằng hình ảnh có gắn định vị, giúp tiết kiệm thời gian, nhân lực và nâng cao hiệu quả quản lý, giám sát.

Công an các xã, phường đã chủ động triển khai nhiều mô hình hỗ trợ thiết thực, hiệu quả, góp phần hạn chế tái phạm, giữ vững ổn định ANTT tại cơ sở. Đồng thời, tham mưu triển khai thực hiện hiệu quả Quyết định số 22 của Thủ tướng Chính phủ về tín dụng cho người chấp hành xong án phạt tù, tạo điều kiện giúp họ hòa nhập cộng đồng.

Đại tá Nguyễn Phi Hải, Phó Giám đốc Công an tỉnh cho biết, để nâng cao hơn nữa hiệu quả thi hành án hình sự tại cộng đồng, tạo cơ hội cho người phạm tội được sửa chữa lỗi lầm trong chính môi trường xã hội mà họ sinh sống, Công an Hà Tĩnh tiếp tục huy động sức mạnh tổng hợp của cả hệ thống chính trị, phát huy vai trò của các tổ chức đoàn thể như Đoàn Thanh niên, Hội Phụ nữ, Hội Cựu chiến binh, Tổ liên gia tự quản… qua đó góp phần giữ vững ANTT trên địa bàn.

Cùng với đó, Công an tỉnh Hà Tĩnh cũng đang định hướng khảo sát, xây dựng và nhân rộng các mô hình hỗ trợ tái hòa nhập hiệu quả, nhân rộng những cách làm hay, mô hình điển hình. Từ đó, nâng cao hiệu quả công tác giáo dục, giúp đỡ người chấp hành xong án phạt tù tái hòa nhập cộng đồng.