Hệ lụy của nghèo đói, bất ổn chính trị và bạo lực
Người di cư đến Mỹ từ Guatemala và nước láng giềng Honduras đã tăng lên mức cao nhất trong một thập kỷ trở lại đây. Nếu như trước đây, người di cư đến Mỹ chủ yếu là đàn ông trưởng thành thì nay gia tăng số lượng các gia đình Trung Mỹ xin yêu cầu tị nạn. Các chuyên gia cho rằng, nguyên nhân của sự gia tăng này là do tình trạng nghèo đói, bất ổn chính trị, bạo lực và biến đổi khí hậu ngày càng trầm trọng ở một số quốc gia.
Nỗ lực của Chính quyền dưới thời ông Donald Trump nhằm hạn chế tình trạng người nhập cư đã làm xuất hiện nhiều đường dây có tổ chức đưa người di cư đến Mỹ. Ông Simon, một chuyên gia nghiên cứu về tình trạng nhập cư tại Đại học San Carlos cho biết, mức giá để vận chuyển người di cư đi một mình tăng đáng kể, trong khi đó mức giá để đưa cả gia đình người di cư đến Mỹ lại "giảm nhiệt".
Daniel cũng cho biết, khách hàng là các gia đình di cư hiện chiếm thị phần lớn trong hoạt động kinh doanh của mình. Germán, 34 tuổi, chuyên môi giới khách hàng di cư cho những đường dây buôn người ở Huehuetenango, Guatemala nói rằng, chưa bao giờ, việc đưa các gia đình di cư đến Mỹ lại dễ dàng như thời điểm này.
Ngoài công việc môi giới người di cư, công việc chính của Germán là giáo viên tiểu học. Germán cho rằng, nguyên nhân của tình trạng di cư gia tăng ở Guatemala có nguyên nhân từ các vấn đề xã hội.
Gần 70% trẻ em dưới 5 tuổi ở nước này bị suy dinh dưỡng; 76% dân số sống dưới mức nghèo khổ. Tranh chấp đất đai, buôn bán ma túy và phân biệt đối xử đã ảnh hưởng xấu đến cuộc sống của người dân bản địa.
Agustín Marcos, 44 tuổi cho hay, gia đình ông sống bằng nghề nông nhưng giờ phải làm việc khác để kiếm sống. Hiện Agustín Marcos làm nhân viên trông xe ở Huehuetenango nhưng khoản tiền lương ít ỏi không đủ để trả tiền thuê nhà, ăn uống và học phí cho con. Chính vì vậy, gia đình ông đang xem xét di cư đến Mỹ.
"Một số người hàng xóm của chúng tôi đã rời đất nước và đến Mỹ vào tháng trước. Tôi đã từng đến Mỹ một lần vào năm 1999 nhưng lần này tôi dự định sẽ đưa cô con gái 17 tuổi đi cùng. Nếu tôi đi một mình, mức chi phí là 11.700 USD nhưng nếu đi với con gái, chi phí cho cả hai bố con chỉ còn 5.200 USD", ông Agustín Marcos nói.
 |
| Một người di cư từ Trung Mỹ leo lên hàng rào biên giới Mỹ-Mexico ở Playas de Tijuana, bang Baja California, Mexico vào ngày 29-12-2018. |
Có nhiều gói dịch vụ di chuyển để khách hàng lựa chọn
Những kẻ buôn người cho rằng, họ đang giúp đỡ cộng đồng và trong tình huống này, tất cả mọi người đều giành chiến thắng. "Người dân muốn rời đi, chúng tôi giúp họ và tôi tình cờ kiếm được tiền trong quá trình này", Daniel nói.
Daniel cho biết thêm, mức giá vận chuyển người độc thân đi từ Huehuetenango đến Mỹ đã tăng gấp đôi trong hai năm qua và hiện lên tới 10.400 USD/người do phải hối lộ nhiều hơn cho các quan chức và các nhóm tội phạm Mexico trên tuyến hành trình. Trong khi đó, giá cho một phụ huynh và trẻ em đi kèm ở mức khoảng 5.000 USD.
Lý giải về vấn đề này, Daniel cho biết, mức giá đi theo hộ gia đình thấp hơn vì người di cư thường được bố trí di chuyển bằng xe bus. Tại mỗi trạm kiểm soát trên hành trình, mỗi xe bus phải chi phí 2.600 USD.
Ngoài ra, ở bang biên giới Sonora, Mexico phải trả thêm 20.000 USD cho các nhóm tội phạm có tổ chức. Sau khi trừ tất cả các khoản chi phí, phần còn lại được chia cho sáu thành viên của nhóm và tài xế xe bus. Daniel kiếm được khoảng 650 USD/chuyến.
Giống như một đại lý du lịch, đường dây của Germán cung cấp nhiều gói dịch vụ để người di cư lựa chọn. Có nhiều mức giá khác nhau, tùy thuộc vào sự an toàn, thoải mái, tốc độ di chuyển và yêu cầu khách hàng muốn vượt biên trái phép hay yêu cầu tị nạn.
Gói cao cấp có giá 11.000 USD/người, bao gồm vé máy bay từ Guatemala đến thành phố Monterrey, Mexico, di chuyển qua sa mạc Chihuahuan và một chiếc ô tô riêng chờ đón ở Texas. Ngoài ra, còn có các gói dịch vụ mức giá 9.800 USD, 7.800 USD.
