Đi tìm giải pháp hòa bình cho vấn đề Ukraine

Tổng thống Venezuela Nicolas Maduro ngày 25/2 bày tỏ rằng, tình hình ở Ukraine trở nên trầm trọng hơn. Về vấn đề này, Caracas kêu gọi tìm kiếm một giải pháp ngoại giao thông qua đối thoại giữa các bên liên quan đến xung đột nhằm tránh leo thang và bảo toàn tính mạng của người dân cũng như hòa bình và ổn định trong khu vực.

Cũng giống như Tổng thống Venezuela, Thủ tướng Malaysia Ismail Sabri Yaakob bày tỏ hy vọng sớm đạt được một giải pháp hòa bình tốt nhất có thể giữa các bên xung đột liên quan vấn đề Ukraine.

Về phần mình, Ngoại trưởng Mexico Marcelo Ebrard cho biết quốc gia này bác bỏ việc sử dụng vũ lực và kêu gọi ngừng bắn ngay lập tức để cho phép tìm ra một giải pháp ngoại giao. Trước đó, Tổng thống Mexico Andrés Manuel López Obrador cũng khẳng định lập trường không can thiệp vào xung đột ở Ukraine, ủng hộ hòa bình, đối thoại và kêu gọi các nước hành động có trách nhiệm.

Trong khi đó, Tổng thống Nga Vladimir Putin đã thực hiện một loạt các cuộc điện đàm để làm rõ tình hình với các nhà lãnh đạo quốc tế khác. Tại cuộc điện đàm với người đồng cấp Iran Seyyed Ebrahim Raisi, nhà lãnh đạo Nga đã thông báo về những diễn biến tình hình xung quanh Ukraine trong bối cảnh quyết định tiến hành một chiến dịch quân sự đặc biệt nhằm bảo vệ dân thường của các nước cộng hòa Donbass phù hợp với luật pháp quốc tế và nghĩa vụ theo các hiệp định hữu nghị và tương trợ với Cộng hòa Nhân dân Donetsk (DPR) tự xưng và Cộng hòa Nhân dân Lugansk (LPR) tự xưng.

Về phần mình, Tổng thống Iran bày tỏ sự hiểu biết về những lo ngại về an ninh của Nga do các hành động gây bất ổn của Mỹ và NATO. Trong cuộc điện đàm với Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi, nhà lãnh đạo Ấn Độ đề nghị hỗ trợ trong việc đảm bảo an ninh cho các công dân Ấn Độ hiện đang ở Ukraine.

Tổng thống Vladimir Putin nói rằng, các chỉ thị cần thiết sẽ được đưa ra. Người đứng đầu Điện Kremlin cũng đã có cuộc điện đàm với Tổng thống Pháp Emmanuel Macron. Theo Điện Kremlin, hai nhà lãnh đạo đã có cuộc trao đổi nghiêm túc và thẳng thắn về tình hình Ukraine. Tổng thống Nga đã giải thích cặn kẽ về lý do và hoàn cảnh quyết định tiến hành một chiến dịch quân sự đặc biệt.

Đáp lại, Tổng thống Emmanuel Macron tuyên bố ông sẵn sàng làm trung gian giữa Nga và Ukraine để dàn xếp một thỏa thuận ngừng bắn. Phát biểu trong cuộc họp báo ngày 25/2 sau hội nghị thượng đỉnh khẩn cấp của Liên minh châu Âu (EU), ông nêu rõ: “Tôi nghĩ trước hết trách nhiệm của tôi là phải đưa ra những sáng kiến như vậy khi được Ukraine yêu cầu, và sau đó, trong khi lên án, trừng phạt, tiếp tục quyết định và hành động, chúng tôi vẫn để ngỏ một hướng đi để một ngày nào đó, các điều kiện được đáp ứng, chúng ta có thể chấm dứt các hành động thù địch đối với người dân Ukraine”.

Về phía Ukraine, Tổng thống Volodymyr Zelensky đã có một video phát biểu sáng 25/2, hối thúc sự phản kháng trước cuộc tấn công của Nga và lần thứ hai chỉ trích các đồng minh chỉ trong một vài giờ. “Sáng nay, chúng tôi một mình bảo vệ đất nước. Cũng giống như ngày hôm qua, quốc gia quyền lực nhất thế giới chỉ đứng nhìn từ xa”, ông cho hay.

Ông Volodymyr Zelensky cũng cho biết người dân Ukraine vẫn tiếp tục phản kháng. Tổng thống Ukraine cũng cáo buộc các nhà lãnh đạo NATO sợ hãi khi nói về việc liệu Ukraine có thể gia nhập tổ chức này hay không.

Ông nhấn mạnh: “Ngày hôm nay, tôi hỏi 27 nhà lãnh đạo châu Âu rằng Ukraine có thể gia nhập NATO hay không. Tôi đã hỏi trực tiếp nhưng mọi người đều sợ hãi, không có ai trả lời. Nhưng chúng tôi không sợ, chúng tôi không sợ bất kỳ điều gì. Chúng tôi không sợ bảo vệ tổ quốc, không sợ nước Nga, không sợ đối thoại với Nga, không sợ nói về bất kỳ điều gì, về những đảm bảo an ninh cho đất nước chúng tôi, chúng tôi không sợ nói về thái độ trung lập hay việc chúng tôi không là thành viên NATO ở thời điểm này.

Nhưng những đảm bảo chúng tôi sẽ nhận được là gì? Và quan trọng nhất, những quốc gia nào sẽ cho chúng tôi những đảm bảo ấy”. Nhà lãnh đạo Ukraine khẳng định sẵn sàng đối thoại với Nga về cơ chế trung lập của Kiev và rằng ông sẽ tiếp tục ở Thủ đô Kiev thậm chí cả khi quân đội Nga tiến vào.

Trước đó, Nga đã đưa ra lý giải cho hành động của mình. Thứ nhất, vì Nga không chiến tranh với người dân Ukraine mà với những người đang “nắm chính quyền ở Kiev”- những người đã và đang theo đuổi một chính sách thù địch với cả người Nga và người Ukraine, ra lệnh ném bom các thành phố và làng mạc của DPR và LPR trong 8 năm qua. Và theo Tổng thống Vladimir Putin, những người này sẽ phải bị đưa ra công lý và Nga không có ý định “chiếm đóng” lãnh thổ Ukraine.

Ông đã yêu cầu Ukraine rút quân. Thứ hai, đây không chỉ là quân sự mà còn là hoạt động đặc biệt về chính trị. Mục tiêu của hoạt động này thực sự không phải là chiếm Ukraine, mà là một nỗ lực để xây dựng các quy tắc mới nhằm mang lại hòa bình và ổn định, ít nhất là đối với châu Âu. Phương pháp cụ thể này - chiến dịch quân sự không phải là điều mọi người mong muốn, nhưng vấn đề là Nga đã thử những phương pháp chuẩn mực khác nhưng không hiệu quả.

Trong suốt những năm 2000, Nga đã cố gắng giải thích với các đối tác phương Tây về sự cần thiết phải tạo ra một hệ thống an ninh tập thể mới ở châu Âu. Đó là an ninh “không thể chia cắt”, nơi lợi ích của Nga sẽ được tính đến và tích hợp. Tuy nhiên, tất cả các dự án “từ Vladivostok đến Lisbon” đều bị phương Tây phớt lờ. Nga đã tuân thủ thỏa thuận Minsk, đồng thời hối thúc Ukraine thực hiện chúng.

Nhưng sau 8 năm cố gắng, đáp lại, Moscow đã không chỉ nhận được sự từ chối thẳng thừng từ Kiev tuân thủ thỏa thuận Minsk (thậm chí cả chế độ ngừng bắn), mà còn phải hứng chịu những cáo buộc từ phương Tây rằng Nga đã không tuân thủ thỏa thuận này. Và trong suốt 8 năm qua, người dân của hai nước cộng hòa tự xưng nói trên đã phải hứng chịu sự phong tỏa và pháo kích của Ukraine. Việc Ukraine liên tục pháo kích vào hai nước cộng hòa này, hành động được coi là “giọt nước làm tràn ly” đã khiến Tổng thống Nga đưa ra một quyết định hết sức khó khăn, đó là tiến hành một “chiến dịch quân sự đặc biệt”.

Tuy vậy, theo Thư ký Báo chí Điện Kremlin, ông Dmitry Peskov cho biết, Tổng thống Nga sẵn sàng đối thoại với người đồng cấp Ukraine, với trọng tâm là có được sự đảm bảo cơ chế trung lập và cam kết không chứa vũ khí trên lãnh thổ nước này.

Ông cho biết, những điều khoản này có thể giúp phi quân sự hóa Ukraine và loại bỏ những gì mà Nga xem là mối đe dọa đối với an ninh của người dân và đất nước Nga. “Tổng thống đã thiết lập tầm nhìn về những gì chúng tôi mong đợi từ Ukraine để có thể giải quyết các vấn đề được cho là “ranh giới đỏ”. Đây là trạng thái trung lập, và sự từ chối triển khai vũ khí”, ông Dmitry Peskov làm rõ.

Quan chức này đồng thời nhấn mạnh, Tổng thống Vladimir Putin sẽ xác định thời gian đàm phán, nhưng cho biết, Nga sẽ chỉ tham gia đàm phán “nếu nhà lãnh đạo của Ukraine sẵn sàng nói về điều đó”. “Chiến dịch quân sự có những mục tiêu riêng và những mục tiêu này cần phải đạt được. Tổng thống (Vladimir Putin) cho biết, tất cả các quyết định đã được đưa ra” và nếu Kiev đồng ý đáp ứng các yêu cầu, cuộc tấn công hiện tại vào Ukraine có thể được dừng lại.