Hơn nửa thế kỷ trước, những tác phẩm điện ảnh “Chung một dòng sông”, “Chị Tư Hậu”, rồi “Cánh đồng hoang”, “Bao giờ cho đến tháng mười” đều mang đậm bản sắc dân tộc. Thế nhưng giờ đây, nhiều người đang lo ngại trước việc phim truyện Việt Nam thiếu tính dân tộc do tiếp thu văn hóa nước ngoài thiếu chọn lọc và thiếu bản lĩnh. Cần giải pháp khắc phục tình trạng này để quay lại với những giá trị vốn có là mục tiêu của Hội thảo “Tính dân tộc trong phim truyện Việt Nam” do Hội Điện ảnh Việt Nam, Hội đồng Lý luận phê bình văn học nghệ thuật Trung ương và Trung tâm Nghiên cứu-bảo tồn, phát huy văn hóa dân tộc Việt Nam tổ chức ngày 30/8, tại Hà Nội.
Hơn 20 ý kiến của các nhà điện ảnh, nghiên cứu và quản lý tại hội thảo đã cho thấy mối quan tâm lớn đối với tính dân tộc trong phim truyện Việt Nam. Bởi bản sắc văn hóa trong tác phẩm nghệ thuật như tín hiệu để thế giới nhận biết về dân tộc mình, qua vấn đề của dân tộc, tư tưởng, tâm lý và lối sống của dân tộc được cụ thể hóa tính cách con người và hoàn cảnh khác nhau. Những tác phẩm kinh điển của điện ảnh Việt Nam lại được nhắc tại hội thảo như những chuẩn mực về vấn đề này: “Chung một dòng sông”, “Vĩ tuyến 17 ngày và đêm”, “Vợ chồng A Phủ”, “Con chim vành khuyên”… Những đỉnh cao nghệ thuật đó chỉ có thể là sự thăng hoa của một nền điện ảnh phim truyện đã cắm rễ sâu trong cội nguồn văn hóa dân tộc.
Theo nhà biên kịch Nguyễn Thị Hồng Ngát, tính dân tộc được thể hiện rõ nhất qua 4 đặc trưng: bối cảnh, tính cách nhân vật, khát vọng vươn lên và thủ pháp thể hiện. Xem phim “Cánh đồng hoang”, thế giới nhận ra ngay đất nước Việt Nam qua những cảnh thiên nhiên độc đáo: cánh đồng lúa nước, cánh rừng đầy sông lạch, ngôi nhà nổi với những sinh hoạt đời thường; hay nhận con người Việt Nam qua những bộ bà ba giản dị, chiếc khăn rằn quấn cổ - những khác biệt tôn lên tính dân tộc thật nhiều. Sự hy sinh vô bờ bến trong “Bao giờ cho đến tháng mười”, hay tính cộng đồng trong “Ngã ba Đồng Lộc” là nét tính cách đặc trưng của người dân Việt Nam và đó chính là những biểu tượng cao cả của tính dân tộc trong phim.
Một cảnh trong phim “Cánh đồng hoang”.
Thế nhưng, giờ đây một trong những bậc thầy của điện ảnh Việt Nam, NSND Đặng Nhật Minh phải lo âu: Xu hướng thương mại đang thịnh hành đã làm lu mờ tính dân tộc trong phim Việt Nam vốn có. Ở đâu đồng tiền chi phối, ở đó không có nghệ thuật và dĩ nhiên, không có tính dân tộc. Khi một số nhà làm phim bê lên màn ảnh đủ mọi thứ lai căng của nước ngoài, thì việc xây dựng những tác phẩm điện ảnh mang đậm bản sắc dân tộc chỉ còn là vấn đề quan tâm của những nghệ sĩ tự trọng.
Trong khi bản sắc riêng mới là cái quan trọng đối với nghệ sĩ và đóng góp vào bản sắc chung của điện ảnh Việt Nam. Với người nghệ sĩ lớn, bản sắc dân tộc nằm trong tư tưởng, tâm hồn mỗi người nghệ sĩ và chỉ có thể ở những tác phẩm chạm được tới thân phận của dân tộc, thông qua những số phận những con người cụ thể. Thiếu vắng điều đó, phim sẽ dần rơi vào quên lãng.
Đạo diễn Vũ Xuân Hưng thẳng thắn: Những năm gần đây, nhiều phim truyện Việt Nam tập trung vào nội dung xa lạ với những vấn đề cốt lõi, riêng biệt của con người và đất nước Việt Nam. Tính cách, số phận, tâm tư, tình cảm và hành động của nhân vật mờ nhạt hoặc bị áp đặt, vì vay mượn của điện ảnh nước ngoài. Hình thức phim cũng không phù hợp với cách cảm, cách nghĩ, biểu hiện của văn hóa và con người Việt Nam.
Điều này làm cho tính dân tộc trong phim sai lạc, hoặc mất hẳn. Vì thế, theo đạo diễn Vũ Xuân Hưng, để ngăn chặn hiện tượng này, phải tạo điều kiện cho các phim giàu bản sắc dân tộc xuất hiện ngày một nhiều và đến với công chúng thuận lợi hơn, tạo điều kiện cho các tác giả có trách nhiệm, năng lực và đam mê với đề tài giàu bản sắc, được thể hiện hết mình qua tác phẩm và đưa tác phẩm của họ đến rạp hiệu quả nhất.
Tính dân tộc trong phim truyện Việt Nam còn được thể hiện ở âm nhạc. Nhạc sĩ Đỗ Hồng Quân, Chủ tịch Hội Nhạc sĩ Việt Nam chia sẻ: Âm nhạc trong phim Việt Nam từng có nhiều thành công như “Bao giờ cho đến tháng mười”, “Hà Nội mùa chim làm tổ”, “Chuyện của Pao”, “Cây bạch đàn vô danh”… bởi các nhạc sĩ đã khai thác chất liệu dân gian để tạo nên tiếng nói đồng cảm với nhân vật. Nhưng gần đây, việc sáng tác nhạc cho phim lại có nhiều lo ngại: Khi còn phim đen trắng thì có cả một dàn giao hưởng hỗ trợ, còn nay phim màu với sự hỗ trợ của công nghệ hiện đại thì âm nhạc cho phim lại sử dụng nhạc cụ điện tử.
Âm nhạc chưa tốt và không đặc sắc là một trong những lý do khiến phim Việt Nam dự thi các giải thế giới luôn bị loại. Ở Việt Nam chưa có nhạc sĩ nào được đào tạo bài bản về viết nhạc phim, nên cần chuyên môn hóa những người làm nhạc phim; đào tạo đội ngũ kế cận được trang bị kiến thức âm nhạc và hiểu biết sâu sắc.
TS Vũ Ngọc Thanh cho rằng, trang phục giúp người xem định hình về nhân vật và vùng đất, góp phần khắc họa tính cách nhân vật như nhiều bộ phim đã tạo được ấn tượng nghề nghiệp. Song, cũng có những phim điện ảnh được đầu tư lớn như “Hoa ban đỏ”, “Ký ức Điện Biên”, “Đừng đốt” lại khiến người xem thất vọng vì thiếu chân thực khi các anh bộ đội đang chiến đấu trên chiến trường với trang phục còn nguyên nếp gấp, không hề có dấu vết của khói lửa, chiến tranh.
Hơn 30 năm trước, khi giới thiệu điện ảnh Việt Nam ra thế giới, nhà phê bình điện ảnh nổi tiếng người Pháp Geoges Sadoul đã viết: “Đó là một nền điện ảnh nằm trên bán đảo Đông Dương, nhưng không phải là Ấn Độ, cũng không phải là Trung Quốc”, để nhấn mạnh nét đặc trưng của điện ảnh Việt Nam là bản sắc dân tộc. Chúng ta cần phải tự hào về điều này, mới gìn giữ và phát huy những giá trị đích thực trong điện ảnh Việt. Bởi “Hãy đi đến tận cùng của cái ta, ta sẽ gặp được nhân loại” (nhà văn Nguyễn Minh Châu)
Tối 19/5, chương trình nghệ thuật chính luận “Sáng mãi tên Người” đã diễn ra tại Trung tâm Nghệ thuật Âu Cơ, Hà Nội. Đây là sự kiện do Bộ Văn hoá, Thể thao và Du lịch chủ trì, Báo Văn hóa phối hợp với các đơn vị liên quan tổ chức nhân dịp kỷ niệm 136 năm Ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh (19/5/1890 – 19/5/2026).
Chương trình trải nghiệm “Trở về thời khắc thiêng liêng” tái hiện khoảnh khắc Chủ tịch Hồ Chí Minh đọc Tuyên ngôn Độc lập tại Quảng trường Ba Đình bằng công nghệ thực tế ảo (VR) thu hút hàng nghìn người dân và du khách tại Nghệ An.
Ngày 17/5, võ sĩ Hoàng Sỹ Đức An của đội tuyển karate trẻ Việt Nam đã giành Huy chương Đồng nội dung U14 kata nam tại giải Karate One Youth League Manila 2026 diễn ra ở Philippines. Đức An hiện thuộc biên chế Trung tâm Huấn luyện và Thi đấu thể thao CAND.
Những ngày này, thông tin một loạt “ông lớn” bị khởi tố vì xâm phạm bản quyền vẫn là chủ đề “nóng” trên rất nhiều diễn đàn. Hàng loạt nghệ sĩ nổi tiếng cũng lên tiếng, bày tỏ sự bức xúc vì bị xâm phạm bản quyền thời gian qua. Không ít người bày tỏ kỳ vọng, biện pháp xử lý hình sự sẽ đủ sức răn đe để ngăn chặn vi phạm bản quyền.
Nhân Kỷ niệm 136 năm Ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh (19/5/1890 - 19/5/2026), 115 năm Ngày Bác Hồ ra đi tìm đường cứu nước (5/6/1911 - 5/6/2026) và 50 năm Thành phố Sài Gòn - Gia Định chính thức vinh dự mang tên Chủ tịch Hồ Chí Minh, tại TP Hồ Chí Minh diễn ra nhiều hoạt động văn hóa, nghệ thuật, triển lãm ý nghĩa.
Tối 17/5, tại Nhà hát TP Hồ Chí Minh đã diễn ra Lễ khai mạc Cuộc thi tài năng diễn viên cải lương toàn quốc năm 2026. Chương trình do Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch phối hợp với Sở Văn hóa và Thể thao TP Hồ Chí Minh, Hội Nghệ sĩ Sân khấu Việt Nam cùng các đơn vị liên quan tổ chức.
Hội tụ những gương mặt “thương hiệu” của Nhà hát Kịch CAND, vở kịch nói “Cờ tàn” (tên gọi khác là “Dòng sông khuất”) chính thức khởi công vào ngày 18/5. Đây cũng là tác phẩm đặc biệt về được Nhà hát Kịch CAND đầu tư dàn dựng nhân dịp kỷ niệm 80 năm Ngày truyền thống lực lượng An ninh nhân dân.
Chức vô địch của CLB Công an Hà Nội (CAHN) tại V.League mùa 2025/26 không chỉ gây ấn tượng bởi việc đăng quang sớm 3 vòng đấu, mà còn bởi cách thầy trò HLV Mano Polking chinh phục ngôi vương bằng bản lĩnh, sự ổn định và tinh thần tập thể của một đội bóng lớn.
Ngày 17/5, tại đảo Vũ Yên (TP Hải Phòng) đã diễn ra giải chạy “Hải Phòng Legacy Marathon 2026 - Dấu chân thành phố Cảng”, hoạt động nằm trong chuỗi các sự kiện chào mừng kỷ niệm 71 năm Ngày Giải phóng Hải Phòng (13/5/1955 – 13/5/2026) và 136 năm Ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh (19/5/1890-19/5/2026).
Tối 17/5, trên sân Hàng Đẫy, CLB Công an Hà Nội (CAHN) đánh bại Đông Á Thanh Hóa với tỷ số 2-0 tại vòng 23 LPBank V.League 2025/26, qua đó chính thức đăng quang ngôi vô địch trước 3 vòng đấu.
Giải đấu năm nay quy tụ hơn 80 vận động viên tranh tài ở hai nội dung đôi nam và đôi nam - nữ. Các trận đấu diễn ra sôi nổi, hấp dẫn với tinh thần đoàn kết, trung thực, cao thượng, cống hiến nhiều pha bóng đẹp mắt cho khán giả.
Cuốn sách “Lịch sử nước ta” với 208 câu thơ lục bát giản dị của Chủ tịch Hồ Chí Minh được Nhà xuất bản Chính trị Quốc gia Sự thật tái bản với diện mạo mới, cùng hệ thống tranh minh họa sinh động, nhiều trang tô màu, giúp bạn đọc nhỏ tuổi vừa đọc, vừa khám phá lịch sử bằng trí tưởng tượng của riêng mình.
Sáng 17/5 theo giờ Việt Nam, đội tuyển U17 Việt Nam đã khép lại hành trình tại Vòng chung kết U17 châu Á 2026 sau thất bại 0-3 trước U17 Australia ở trận tứ kết. Dù không thể tiến sâu hơn, thầy trò HLV Cristiano Roland vẫn tạo nên cột mốc lịch sử khi lần đầu tiên giành quyền tham dự FIFA U17 World Cup 2026.
4 tác phẩm kịch ngắn: “Ngôi sao may mắn”; “30 phút sinh tử”; “Lớp học trên bản thung sa”; “Đằng sau sự hi sinh” được Nhà hát Kịch CAND biểu diễn tại Nhà hát Hồ Gươm vào tối 16/5. Đây cũng là thành quả sau quá trình tập huấn mới nhất của nhà hát nhằm nâng cao chất lượng chuyên môn của các nghệ sĩ, diễn viên trong đơn vị.
Siêu phẩm đánh gót đầy ngẫu hứng của Antoine Semenyo đã giúp Man City vượt qua Chelsea với tỷ số 1-0 trong trận chung kết FA Cup 2025/26 trên sân Wembley, qua đó mang về thêm một danh hiệu lớn cho đoàn quân của HLV Pep Guardiola.
Giữa những triền đồi lộng gió của vùng đất Đơn Dương, nơi mây trắng lững lờ trôi qua những cánh rừng thông xanh thẳm, Samten Hills Dalat hiện lên là một miền an yên giữa đại ngàn Tây Nguyên. Không ồn ào, không xô bồ như nhiều điểm du lịch khác của xứ lạnh, nơi đây mang đến cho du khách cảm giác như đang bước vào một thế giới khác, tĩnh tại, linh thiêng và đầy chất thơ.
Đạo diễn Đỗ Kỳ Phong (Johnnie To) - nhà làm phim gạo cội và là người góp công lớn trong việc bảo tồn bản sắc điện ảnh xứ Cảng Thơm, đưa dòng phim thể loại của khu vực này hiện diện tại các liên hoan phim lớn trên thế giới như Cannes, Venice hay Berlin - sẽ làm Chủ tịch Ban giám khảo hạng mục Phim Châu Á dự thi tại Liên hoan phim Châu Á Đà Nẵng lần IV (DANAFF IV).
Ngày 15/5, CNA Creative Arts chính thức ra mắt nhằm đáp ứng xu hướng thưởng thức nghệ thuật chất lượng cao và hưởng ứng chiến lược phát triển công nghiệp văn hóa quốc gia theo Nghị quyết 80/NQ-TW của Bộ Chính trị. Sự kiện đánh dấu bước đi tiên phong trong việc kiến tạo một hệ sinh thái sản xuất, đào tạo và phát triển nhạc kịch chuyên nghiệp mang đậm bản sắc Việt Nam.
Chiến tích giành vé dự FIFA U17 World Cup 2026 mang đến niềm tự hào lớn cho bóng đá Việt Nam, nhưng phía sau cảm xúc ấy còn là một bài toán dài hạn cho tương lai. Từ một thế hệ cầu thủ trẻ giàu tiềm năng đến mục tiêu World Cup 2034 sẽ là hành trình kéo dài gần một thập kỷ, nơi tài năng chỉ mới là điểm khởi đầu. Điều quan trọng hơn cả là tạo ra một môi trường đủ tốt để những “viên ngọc thô” được trưởng thành, được thi đấu và đủ bản lĩnh tồn tại ở đỉnh cao bóng đá chuyên nghiệp.
Giữa nhịp sống đô thị ngày càng chật chội và sự phụ thuộc ngày một lớn vào thiết bị điện tử, nhiều gia đình ở Hải Phòng đang tìm đến những không gian trải nghiệm xanh để con trẻ được vận động, khám phá thiên nhiên. Ở Lumora, những đứa trẻ lội bùn bắt cá, tự tay hái rau, chạy chân trần trên cỏ, người lớn tìm lại cảm giác thư thái sau guồng quay công việc.
