Kiến nghị bất ngờ nhất là việc luật sư bảo vệ cho bị cáo Nguyễn Đức Kiên đề nghị HĐXX khởi tố vụ án thiếu trách nhiệm gây hậu quả nghiêm trọng xảy ra tại Ngân hàng Nhà nước.
Đề nghị khởi tố vụ án thiếu trách nhiệm gây hậu quả nghiêm trọng
Luật sư Hoàng Đôn Hùng, bào chữa cho bị cáo Nguyễn Đức Kiên về hành vi cố ý làm trái trong việc mua cổ phiếu nêu quan điểm: Việc Ngân hàng ACB cấp hạn mức 700 tỷ đồng để mua cổ phiếu là chủ trương và thẩm quyền của Thường trực HĐQT Ngân hàng ACB, bởi họ nhận thấy việc đầu tư này có thể sinh lợi. Liên quan chủ trương của Ngân hàng ACB trong việc mua cổ phiếu có sự hợp tác đầu tư của Kienlongbank và Vietbank được xem là hợp pháp khi các cơ quan hữu quan không có văn bản nào cấm. Nếu quy kết Kiên có vai trò chính trong chỉ đạo mua cổ phiếu ACB là cố ý làm trái thì chưa phù hợp.
“Ngay cả các báo cáo tài chính của Ngân hành ACB và kết quả thanh tra của Ngân hàng Nhà nước tại Ngân hàng ACB, kết quả kiểm toán độc lập cũng chưa chỉ ra vi phạm nào của Ngân hàng ACB. Như vậy, có thể thấy việc Công ty ACBS hợp tác với ACI và ACI Hà Nội trong việc mua cổ phiếu là đúng quy định của pháp luật”, luật sư Hùng lý giải.
Về việc Ngân hàng ACB ủy thác tiền gửi, luật sư Hùng cho rằng: Ngân hàng ACB ủy thác cho 19 cá nhân gửi số tiền gần 719 tỷ đồng của Ngân hàng ACB đã được thống nhất trong Thường trực HĐQT Ngân hàng ACB là phù hợp với quy định của pháp luật. “Ngay cả thời điểm Ngân hàng ACB thực hiện ủy thác tiền gửi cho Vietinbank, Ngân hàng Nhà nước cũng chưa có văn bản pháp lý nào không cho phép. Vì vậy không thể quy kết rằng, thời điểm Ngân hàng ACB thực hiện ủy thác gửi tiền khi chưa có quy định hướng dẫn của Ngân hàng Nhà nước là vi phạm pháp luật”, luật sư Hùng nhấn mạnh.
Kết thúc phần bào chữa của mình, luật sư Hùng cho rằng, Ngân hàng Nhà nước đã thiếu trách nhiệm khi không cảnh báo, nhắc nhở, không xử lý sai phạm việc ủy thác gửi tiền của các ngân hàng, dẫn đến việc các bị cáo bị truy tố về tội cố ý làm trái. Từ nhận định trên, luật sư Hùng đề nghị HĐXX khởi tố vụ án thiếu trách nhiệm gây hậu quả nghiêm trọng xảy ra ở Ngân hàng Nhà nước, đề nghị tuyên Kiên không phạm tội cố ý làm trái.
Luật sư Vũ Xuân Nam, bào chữa cho bị cáo Kiên đưa ra lập luận minh chứng về việc Kiên không phạm tội cố ý làm trái: Bị cáo Kiên là cổ đông của Ngân hàng ACB, làm Phó Chủ tịch HĐQT Ngân hàng ACB rồi mới xin rút khỏi HĐQT để thực hiện các mục đích kinh doanh khác. Dù sau đó Kiên vẫn có chức danh Phó Chủ tịch Hội đồng sáng lập, Chủ tịch Hội đồng đầu tư Ngân hàng ACB. Tuy nhiên cả hai chức danh này chỉ là chức danh tư vấn, đề xuất cho Ngân hàng ACB chứ Kiên không phải là chủ thể trực tiếp thực hiện hành vi phạm tội như cáo trạng quy kết. Thực tế thì thời điểm Ngân hàng ACB ủy thác gửi tiền không bị Ngân hàng Nhà nước cấm nên không thể quy kết Kiên là chủ thể phạm tội của hành vi cố ý làm trái.
“Ở Ngân hàng ACB, Kiên chỉ có hơn 9,3% cổ phần. Theo quy định thì cổ đông phải có hơn 10% cổ phần mới được đề nghị triệu tập bất thường đại hội cổ đông. Với số cổ phần chưa đủ 10% trở lên theo luật định thì Kiên không thể có vai trò quyết định các hoạt động của Ngân hàng ACB được”, luật sư Nam nói. Cũng theo luật sư Nam thì việc Ngân hàng ACB ủy thác cho nhân viên gửi tiền vào Vietinbank Chi nhánh Nhà Bè và Vietinbank Chi nhánh TP Hồ Chí Minh thời điểm đó chưa có văn bản pháp lý nào không cho phép. Và các hợp đồng gửi tiền của nhân viên Ngân hàng ACB cũng phù hợp quy định của pháp luật. Sau phần bào chữa của mình, luật sư Nam cũng đề nghị HĐXX tuyên Kiên không phạm tội cố ý làm trái.
Luật sư Ngô Huy Ngọc, bào chữa cho bị cáo Kiên về hành vi trốn thuế nêu quan điểm: Công ty B&B do Nguyễn Đức Kiên làm Chủ tịch HĐQT không trốn thuế. Việc bà Nguyễn Thúy Hương, em gái Kiên ký hợp đồng ủy thác đầu tư tài chính cho Công ty B&B, sau đó Công ty B&B ủy thác tiếp cho Ngân hàng ACB để đầu tư tài chính là hợp đồng giao dịch đúng quy định pháp luật. Cần hiểu rằng, hợp đồng ủy thác của bà Hương với Công ty B&B là hợp pháp.
Vậy lấy căn cứ gì để Viện kiểm sát quy kết Công ty B&B đã trốn nghĩa vụ phát sinh thuế số tiền 25 tỷ đồng từ hợp đồng ủy thác đầu tư tài chính của bà Hương với Công ty B&B? Luật sư Ngọc cho rằng, tài liệu để Viện kiểm sát trích dẫn làm căn cứ chứng minh hành vi trốn thuế của Công ty B&B từ các văn bản của Tổng cục Thuế và Bộ Tài chính trả lời cơ quan tiến hành tố tụng là không đủ chứng minh hành vi trốn thuế của Công ty B&B. “Trong quá trình thực hiện quản lý thuế, Chi cục Thuế quận Đống Đa (Hà Nội) và các đơn vị quản lý thuế cấp trên đều xác nhận, Công ty B&B không có hành vi vi phạm thuế trong năm 2009. Điều đó rõ ràng là minh chứng cho thấy, Công ty B&B không trốn thuế”, Luật sư Ngọc nói. Với lập luận của mình, luật sư Ngọc đề nghị HĐXX tuyên Kiên không phạm tội trốn thuế.
Luật sư: Sai phạm của các bị cáo chỉ ở mức xử lý hành chính
Khi bào chữa cho đồng phạm của Nguyễn Đức Kiên, các luật sư bào chữa cho thân chủ của mình đưa ra các lập luận pháp lý để chứng minh rằng, hành vi mà các bị cáo đã thực hiện xảy ra ở Ngân hàng ACB mà Viện kiểm sát quy kết là phạm tội cố ý làm trái các quy định của Nhà nước về quản lý kinh tế gây hậu quả nghiêm trọng là chưa đủ căn cứ pháp lý.
Theo quan điểm của luật sư, sai phạm của các bị cáo chỉ ở mức xử lý hành chính là phù hợp, chứ chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự. Đối với hành vi lừa đảo chiếm đoạt tài sản của bị cáo Trần Ngọc Thanh và Nguyễn Thị Hải Yến xảy ra tại Công ty cổ phần Đầu tư ACB Hà Nội liên quan đến việc công ty này lấy 20 nghìn cổ phiếu thế chấp của Công ty cổ phần Thép Hòa Phát bán cho Công ty TNHH Một thành viên Thép Hòa Phát lấy số tiền 264 tỷ đồng, luật sư đề nghị HĐXX tuyên hai bị cáo không phạm tội. Lý do các luật sư đưa ra là, trong Công ty ACBI, Thanh và Yến đều là cấp dưới của Kiên nên đương nhiên phải nghe và thực hiện theo chỉ đạo của Kiên.
Trong khi đó, luật sư Ngô Huy Ngọc, bào chữa cho bị cáo Kiên cho rằng “Việc Công ty ACBI bán cổ phiếu của Công ty cổ phần Thép Hòa Phát chỉ là hợp đồng dân sự. Nếu xảy ra tranh chấp thì sẽ đưa ra Tòa án kinh tế giải quyết theo luật định chứ không phải truy cứu trách nhiệm hình sự. Và thực tế thì cũng không có sự tranh chấp nào nên không thể quy kết Kiên phạm tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản. Đưa ra các căn cứ pháp lý trên, luật sư Ngọc đề nghị HĐXX tuyên Kiên không phạm tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản.
Đối đáp với các luật sư, đại diện Viện kiểm sát vẫn giữ nguyên quan điểm của mình khi nhận định, hành vi của các bị cáo trong vụ án này đã hoàn thành nên tội phạm đã xảy ra. Lập luận của các luật sư chưa đủ căn cứ pháp lý chứng minh các bị cáo không phạm tội
