Đầu tư tiền ảo: Trái pháp luật, nhiều rủi ro

Ngày 8-4-2018 một nhóm nhà đầu tư bị thiệt hại bởi sàn tiền ảo iFan, Pincoin đã kéo nhau đến trụ sở của Công ty Modern Tech trên đường Nguyễn Huệ, quận 1 (TP HCM) để yêu cầu xử lý hình sự những cổ đông sáng lập vì đã lừa đảo chiếm đoạt tài sản của họ. Vậy tính pháp lý về tiền ảo như thế nào?

Hiện nay tiền ảo là phương tiện thanh toán không hợp pháp tại Việt Nam. Pháp luật Việt Nam chưa cho phép và chưa công nhận về loại tiền ảo này do vậy bất kì giao dịch nào có liên quan đến tiền ảo đều bị cấm trên lãnh thổ nước Việt Nam.

Chính phủ và Quốc hội đã có văn bản pháp luật quy định xử phạt hành chính và truy cứu trách nhiệm hình sự liên quan đến các hành vi phát hành, cung ứng, sử dụng các phương tiện thanh toán không hợp pháp.

Vì vậy, với hình thức là công ty cổ phần với các cổ đông đều là người Việt Nam thì hình thức huy động vốn của công ty cổ phần Modern Tech chỉ có thể là phát hành cổ phần, cổ phiếu bán cho cổ đông, ngoài ra không có hình thức nào khác. 

Mặc dù không có chức năng và điều kiện kinh doanh nhưng để lôi kéo được các nhà đầu tư tham gia nhằm thực hiện hành vi huy động vốn trái phép, Công ty cổ phần Modern Tech đã đưa ra nhiều cơ hội và những cam kết không có thực như khi nhà đầu tư mua đồng tiền ảo Ifan, Pincoin sẽ được cam kết được hưởng lợi nhuận thấp nhất là 48%/tháng, thời gian hoàn vốn tối đa 4 tháng, hứa hẹn với những nhà đầu tư sẽ xây dựng nhà hát, rạp chiếu phim.

Tổ chức này sẽ liên kết với Chính phủ để mọi người được mua nhà bên Mỹ và nhập quốc tịch tại Mỹ. Dùng Ifan sẽ thanh toán được tiền phí các dịch vụ thiết yếu hàng ngày, có thẻ Visa điện tử cho mọi người.

Ngoài ra, nhà đầu tư tham gia và lôi kéo được người vào hệ thống sẽ được hưởng thêm 8% số tiền người mới tham gia…. Đây là mồi nhử khiến cho người tham gia đầu tư hoa mắt về lợi nhuận về cơ hội và bỏ tiền ra mua mà không hề có bất kì sự nghi ngờ nào..

Tất nhiên, để dẫn đến thiệt hại với số tiền quá lớn, hơn 15 tỷ đồng thì các đối tượng cầm đầu chắc chắn sẽ bị cơ quan chức năng xử lý theo quy định pháp luật về các tội danh Lừa đảo chiếm đoạt tài sản hoặc tội sử dụng mạng máy tính, mạng viễn thông, phương tiện điện tử thực hiện hành vi chiếm đoạt tài sản hoặc tội vi phạm quy định về kinh doanh theo phương thức đa cấp hoặc bị xử lý cả 3 tội danh cho từng loại đối tượng nếu hành vi đủ cấu thành tội phạm như quy định của Bộ Luật Hình sự 2015. Cụ thể, các hành vi trên quy định tại điều 217, điều 174, điều 290 Bộ luật Hình sự.

Các bên tham gia vào quá trình đầu tư lấy tiền thật đổi tiền ảo không có bất kì sự xác lập nào bằng văn bản ký kết cũng như các cam kết, các cơ hội mà công ty đưa ra đều không có văn bản chính thức nào. Nó cũng chỉ xuất phát từ các sự kiện, từ những thông tin truyền miệng hoặc những thông tin không được kiểm chứng từ Internet.

Ảnh: minh họa
Ảnh: minh họa

Chỉ cần một người bình thường nếu không vì quá ham lợi nhuận thì có thể dễ dàng nhận ra cái bẫy phía sau các hình thức huy động của công ty này. 

Các công ty này không được cấp phép trong lĩnh vực tiền tệ và ngân hàng do vậy liên quan đến việc huy động tiền và cam kết trả lãi là vi phạm pháp luật tiềm ẩn nguy cơ lừa đảo. Các đối tượng này đã lợi dụng vào xu thế về công nghệ 4.0, vào trí tuệ nhân tạo mơ hồ, về lòng tin, lòng tham và tâm lý đám đông để kéo nhà đầu tư vào bẫy.

Cũng cần nhìn nhận về trách nhiệm của cơ quan chức năng quản lý đã thiếu trách nhiệm trong việc tổ chức tuyên truyền cho người dân hiểu về đồng tiền ảo. 

Hơn nữa các chương trình hội nghị, hội thảo diễn thuyết diễn ra công khai mà không bị kiểm soát, quản lý. Các thông tin về tiền ảo về lợi nhuận chỉ số tăng giảm, quy đổi rất phổ biến trên mạng internet mà không hề bị kiểm soát, cảnh báo.

Về vấn đề thiệt hại của các nhà đầu tư có thể nhận lại được hay không thì trong trường hợp họ có bằng chứng về việc giao nhận tiền và xác định rõ mục đích của việc giao nhận tiền và mục đích đó là chưa hoàn thành thì có quyền yêu cầu trả lại bằng việc đưa ra tòa án dân sự khởi kiện để đòi lại tiền.

Trường hợp họ bị lừa và cơ quan điều tra khởi tố vụ án, khởi tố bị can thì trong quá trình xét xử những bị can đó bị buộc phải trả lại số tiền chiếm đoạt. 

Quan trọng nhất vẫn là làm sao chứng minh được con số thiệt hại vì các nhà đầu tư khi thanh toán tiền đã không có chứng từ hoặc thông qua nhiều cá nhân trung gian nên rất khó để chứng minh số tiền và mối liên quan giữa số tiền và hành vi chiếm đoạt.

Do vậy, những nhà đầu tư là nạn nhân của iFan, Pincoin hãy nhanh chóng liên hệ và cung cấp bằng chứng cho cơ quan Công an để được bảo vệ quyền lợi và tố giác hành vi phạm tội ngăn chặn thiệt hại tiếp tục xảy ra.

Qua việc này, cần cảnh báo người dân khi tham gia vào bất kì giao dịch nào phải hết sức thận trọng và tìm hiểu thật kỹ. 

Việc huy động tiền đã diễn ra từ nhiều năm nay và pháp luật đã xử lý rất nhiều, nhưng người dân không quan tâm, dẫn đến rủi ro, thiệt hại rất lớn. Chỉ có những tổ tức tài chính và ngân hàng mới được phép huy động vốn. 

Về tiền ảo, Chính phủ và Ngân hàng Nhà nước đã có cảnh báo nhưng người dân vì ham lời nên cố tình bỏ qua thì thiệt hại xảy ra là không thể tránh khỏi.

Do vậy, khi Chính phủ chưa có văn bản hướng dẫn, chưa cho phép thì tốt nhất người dân không nên tham gia vào loại hình này vì không được pháp luật công nhận. Hơn nữa, bản thân nhà đầu tư cũng không hiểu rõ về các loại tiền ảo thì khi tham gia tiềm ẩn rủi ro.

Các công ty đứng ra huy động vốn kiểu ifan đều là do các cá nhân Việt Nam đứng ra tổ chức và không có bất kì sự ràng buộc nào về trách nhiệm và họ sẵn sang lẩn trốn trách nhiệm hoặc không có khả năng khắc phục hậu quả.

Mọi thiệt hại thì người tham gia đầu tư phải gánh chịu hoàn toàn mà rất khó để có thể đòi lại được tiền. Bởi họ đang tham gia vào các giao dịch mà pháp luật chưa cho phép và các giao dịch này chỉ phát sinh trên hệ thống thông tin điện tử mà không có gì để kiểm chứng, giám sát.

LS. Võ Đan Mạch (Đoàn Luật sư TP HCM)

Các tin khác

The Komorebi giành giải thưởng Asia Pacific Property Awards 2026

The Komorebi giành giải thưởng Asia Pacific Property Awards 2026

Giải thưởng Asia Pacific Property Awards 2026 đánh dấu lần thứ hai chỉ trong vòng một năm khu The Komorebi (Vinhomes Royal Island) được xướng tên trên bản đồ kiến trúc châu Á, khẳng định sức hút của chuẩn sống wellness cùng phong cách kiến trúc Nhật Bản giữa lòng đảo Vũ Yên - thủ phủ mới của giới thượng lưu Hải Phòng.

Roadshow “hút” các nhà tư vấn, doanh nghiệp nước ngoài

Roadshow “hút” các nhà tư vấn, doanh nghiệp nước ngoài

Chiều ngày 15/5, sự kiện Roadshow (khảo sát thị trường và thu thập phản hồi) do Bộ Xây dựng tổ chức đã thu hút sự chú ý đặc biệt của giới chuyên môn trong và ngoài nước, với mục tiêu giới thiệu gói thầu tư vấn TV02 - lập Báo cáo nghiên cứu khả thi (FS) và thiết kế kỹ thuật tổng thể (FEED) cho Dự án đường sắt tốc độ cao trên trục Bắc - Nam.

Gần 1.000 Cửa hàng xăng dầu PVOIL đã sẵn sàng kinh doanh xăng E10

Gần 1.000 Cửa hàng xăng dầu PVOIL đã sẵn sàng kinh doanh xăng E10

Ngày 15/5, Tổng công ty Dầu Việt Nam – CTCP (PVOIL), thành viên của Tập đoàn Công nghiệp – Năng lượng Quốc gia Việt Nam (Petrovietnam) chính thức triển khai kinh doanh xăng sinh học E10 tại gần 1.000 cửa hàng xăng dầu trên cả nước, đánh dấu bước chuyển lớn trong lộ trình phát triển nhiên liệu sinh học và chuyển dịch năng lượng xanh tại Việt Nam.

Hàng không và du lịch tìm giải pháp kích cầu du lịch

Hàng không và du lịch tìm giải pháp kích cầu du lịch

Giá vé máy bay cao, chi phí đầu vào tăng mạnh trong khi du khách thắt chặt chi tiêu đang tạo áp lực lớn lên ngành hàng không và du lịch. Tại tọa đàm “Giải pháp nào kích cầu hàng không - du lịch trong tình hình mới?” do Báo Tiền Phong tổ chức ngày 15/5, các chuyên gia cho rằng, cần đồng bộ giải pháp để phục hồi thị trường và kích cầu du lịch.

Người tiêu dùng ngày càng khắt khe, buộc ngành sữa Việt phải nâng chuẩn

Người tiêu dùng ngày càng khắt khe, buộc ngành sữa Việt phải nâng chuẩn

Khi người tiêu dùng ngày càng kỹ tính hơn trong việc chọn sữa, chất lượng không nằm ở tuyên bố “cao cấp” tự xưng, mà từ trải nghiệm thực tế  và  sự bảo chứng từ các tổ chức kiểm định uy tín. Ở vị thế “anh cả”, với gần 50 năm đồng hành cùng người Việt và một cam kết không đổi về chất lượng, Vinamilk khẳng định sự “cao cấp” với bảng thành tích quốc tế ấn tượng.

Shopee mở rộng các chương trình hỗ trợ chi phí cho người bán và gia tăng giá trị trải nghiệm

Shopee mở rộng các chương trình hỗ trợ chi phí cho người bán và gia tăng giá trị trải nghiệm

Nhằm tiếp tục đồng hành cùng cộng đồng người bán và nâng cao hiệu quả kinh doanh trên nền tảng, trong Quý II/2026, Shopee triển khai nhiều giải pháp hỗ trợ dành cho nhà bán hàng và người dùng. Các hoạt động tập trung vào hai trọng tâm gồm: Thêm 5 danh mục ngành hàng phục vụ nhu cầu thiết yếu được áp dụng giảm Phí Cố Định; Hỗ trợ nhà bán mới với chương trình hỗ trợ Phí Cố Định trong giai đoạn đầu kinh doanh

Bỏ qua biến động lãi suất, khách hàng "chốt" hợp đồng

Bỏ qua biến động lãi suất, khách hàng "chốt" hợp đồng

Trong khi thị trường vẫn đang quan sát những biến số về lãi suất, các nhà đầu tư sành sỏi đã quyết đoán "chốt" hợp đồng tại Sao Mai Residence. Họ không chờ đợi sự ổn định giả tạo của dòng tiền mà chọn sở hữu ngay hôm nay để đón đầu chu kỳ tăng giá của một dự án đã chính thức "về đích" hạ tầng.

Kinh tế tư nhân bền bỉ chống chịu và sẵn sàng bứt phá

Kinh tế tư nhân bền bỉ chống chịu và sẵn sàng bứt phá

Khu vực kinh tế tư nhân Việt Nam đã vượt qua giai đoạn phòng thủ, đang tích lũy nội lực và sẵn sàng bứt phá nếu các điểm nghẽn về thị trường, vốn và minh bạch chính sách được khai thông quyết liệt trong 12 đến 18 tháng tới.

Giá vàng đảo chiều giảm tiền triệu

Giá vàng đảo chiều giảm tiền triệu

Trong khi giá vàng thế giới giảm cả trăm USD/ounce, thì giá vàng trong nước chỉ giảm 1 triệu đồng mỗi lượng, nới khoảng cách chênh lệch lên 17 triệu đồng/lượng.

Quảng Trị: Hỗ trợ ngư dân yên tâm bám biển bảo vệ ngư trường

Quảng Trị: Hỗ trợ ngư dân yên tâm bám biển bảo vệ ngư trường

Trong số các tỉnh ven biển Miền Trung, Quảng Trị là tỉnh có số lượng tàu cá lớn và nhiều ngư dân đi biển. Hiện nay, Quảng Trị có khoảng 4.600 đến 4.666 tàu cá có chiều dài từ 6m trở lên, trong đó có hơn 1.300 tàu hoạt động xa bờ. Nhằm hỗ trợ ngư dân, Quảng Trị đang có nhiều chính sách hỗ trợ ngư dân yên tâm bám biển bảo vệ ngư trường.

Khách hàng đổi tiền rách, hỏng không phải trình giấy tờ

Khách hàng đổi tiền rách, hỏng không phải trình giấy tờ

Nhiều nội dung mới đáng chú ý như việc đổi tiền rách, hỏng sẽ không phải trình giấy tờ, không giới hạn số lượng, hoặc phân cấp trực tiếp cho Ngân hàng Nhà nước khu vực xử lý, sẽ tạo thuận lợi cho khách hàng khi cần đổi tiền.