Đầu tư gì khi thị trường tài chính tăng nóng?

Chuyên gia đầu tư tài chính Phan Dũng Khánh đã có cuộc trao đổi với PV Chuyên mục “Trò chuyện Chủ nhật” về vấn đề này.

Sóng to: Nhiều cơ hội nhưng lắm rủi ro

PV: Thưa ông, thị trường tài chính đang chứng kiến một hiện tượng hiếm có: Hầu như tất cả các kênh đầu tăng đều dàn hàng ngang tăng giá. Vậy, đây có phải là cơ hội lớn cho dòng vốn trên thị trường?

Ông Phan Dũng Khánh: Đúng vậy, giai đoạn này là giai đoạn mà hầu như các thị trường đều tăng điểm, đạt kỷ lục lịch sử: Chứng khoán, bất động sản, vàng và những tài sản tương đối mới như bạc. Nếu theo dõi, sẽ thấy bạc còn tăng giá mạnh hơn vàng. Nếu như vàng chỉ tăng giá tầm 60% kể từ đầu năm, thì bạc đã tăng từ 80 -100% kể từ đầu năm.

Với vàng, giá đã tăng từ 2.600 USD/ounce phiên giao dịch ngày 31/12/2024 lên hơn 4.300 USD/ounce vào giữa tháng 10 năm nay, kéo giá vàng trong nước tăng từ 83 triệu lên 153 triệu đồng/lượng, tức tăng thêm hơn 70 triệu đồng/lượng - một mức tăng quá lớn. Giá tăng, kéo theo vốn hoá tăng, hiện vốn hoá của vàng lên tới 30 nghìn tỷ USD, cao nhất trong lịch sử từ trước tới nay, vượt mặt kênh chứng khoán với hàng loạt cổ phiếu khủng.

Thế nhưng, chứng khoán cũng không vì thế mà kém cạnh. VN-Index cũng tăng từ hơn 1.260 điểm lên tới gần 1.800 điểm. Tương tự, bất động sản cũng hình thành mặt bằng giá mới cao gấp đôi chỉ sau 2 năm. Số liệu thống kê cho thấy trong quý III/2025, chung cư tại Hà Nội đã tăng giá 95% so với quý I/2023, đặc biệt là phân khúc cao cấp.

Giá các sản phẩm đầu tư tăng vọt, nhưng lượng tiền gửi tiết kiệm theo số liệu công bố từ Ngân hàng Nhà nước cũng cao kỷ lục, tính đến cuối tháng 7 năm nay, tiền gửi dân cư đạt hơn 7,7 triệu tỷ đồng, tăng gần 10% so với đầu năm và là mức cao nhất trong 5 năm… Thị trường “dâng sóng” thì cơ hội cho đồng vốn sinh lời sẽ rất lớn, song, đi kèm với nó cũng là rủi ro rất cao.

PV: Vâng, có sóng thì mới có cơ hội kiếm lời, tuy nhiên, thực tế, nhiều người cho biết họ không dễ kiếm lời từ các cơn sóng tài chính và như ông thấy, người ta vẫn đổ tiền vào ngân hàng gửi tiết kiệm dù lãi suất thấp?

Ông Phan Dũng Khánh: Việc dòng tiền tăng nóng khiến cho nhiều người bối rối bởi thực tế, các chỉ số tăng cao, giá cả tăng cao, nhưng nhiều nhà đầu tư cho biết họ vẫn lỗ: Mua vàng không có lãi, cổ phiếu mà họ nắm giữ không hề tăng, thậm chí đi xuống, nhiều cổ phiếu còn chưa về mức đỉnh cũ. Bất động sản cũng vậy, giá cao nhưng không hề dễ bán. Điều này khiến nhiều người băn khoăn. Cái này là thuộc về lựa chọn phân khúc đầu tư của từng người. Ví dụ vàng, mua theo tâm lý fomo, cứ lên là đổ dồn đi mua, trong khi vàng vừa xuống lại lo lắng sợ hãi đi bán dẫn đến rủi ro về giá, rủi ro về khoảng cách chênh lệch mua bán và rủi ro về giá vàng nội – ngoại. Hay như bất động sản, việc chọn phân khúc không “hợp thời” cũng khiến một số người “dính bẫy”, kẹp hàng vì không có thanh khoản. Rồi chứng khoán, việc đầu tư theo phong trào, không trên cơ sở kiến thức tài chính và thông tin cũng sẽ dễ khiến nhà đầu tư dễ “vấp ngã”.

Thế nhưng, bất chấp ai lỗ cứ lỗ, ai lo cứ lo, thị trường vẫn theo đồ thị tăng từng ngày. Đây là hiện tượng “xanh vỏ đỏ lòng”, khi dòng tiền chỉ tập trung vào một số nhóm hàng, mã chứng khoán, một số phân khúc của bất động sản. Ví dụ, phân khúc căn hộ sẽ dễ thanh khoản hơn, trong khi nhà đất tầm trên 10 tỷ rất khó thoát hàng. Điều này, cũng đã được rất nhiều nhà đầu tư phản ánh về tình trạng khó khăn của mình.

Hơn nữa, dòng tiền đầu cơ sẽ không dễ dãi với những tay mơ. Có thể thấy tại trung tâm Hà Nội và Sài Gòn, rất nhiều nhà bỏ hoang từ thời dịch COVID-19 đến nay không cho thuê được, chưa kể hàng loạt biệt thự tại các khu đô thị vùng ven cũng bỏ hoang, gây tình trạng người cần thì không mua được, người mua thì kẹp hàng, cố gồng lỗ. Với giá vàng, 2 năm nay, giá vàng cư tăng. Kể từ khi Ngân hàng Nhà nước ngưng bán vàng bình ổn, thị trường đã chia thành 2 giá: Giá chính thức và giá chợ đen, hay hiểu cách khác là giá niêm yết và giá giao dịch thực tế.

Trước thực trạng này, Chính phủ và các cơ quan chức năng đã có các biện pháp để ổn định thị trường: Sửa nghị định về kinh doanh vàng, cho nhập khẩu vàng, phá độc quyền vàng miếng, sắp tới sẽ lập sàn vàng, điều tiết thị trường bất động sản, thành lập trung tâm tài chính, thí điểm thị trường tài sản mã hoá… Các biện pháp của Chính phủ rất quyết liệt, nên kỳ vọng sắp tới, thị trường sẽ có sự biến chuyển. Tuy nhiên, các biện pháp này vẫn là trung và dài hạn, vì các chính sách đưa ra luôn có độ trễ khi tác động tới thị trường.

Cân đối khẩu vị rủi ro khi đầu tư

PV: Vậy trong bối cảnh hiện tại và kỳ vọng sự thay đổi trong trung và dài hạn như ông nói, thì nhà đầu tư nên đầu tư vào đâu, thưa ông?

Ông Phan Dũng Khánh: Theo tôi, mỗi kênh đầu tư đều có những lợi thế và rủi ro nhất định, ví dụ chứng khoán có lợi thế là nhiều mã, nhiều lựa chọn, thị giá cũng phong phú, không đòi hỏi vốn quá lớn vẫn có thể tham gia được, trong khi vàng và bất động sản đòi hỏi phải có vốn lớn, chưa kể vàng có chênh lệch mua bán, chênh lệch giá nội ngoại, chợ đen và chính thức, chưa kể rủi ro giá lên xuống. Tuy nhiên, để hạn chế rủi ro, nhà đầu tư nên lưu ý dòng tiền: Tập trung vào những cổ phiếu, nhóm ngành tiềm năng, bất động sản thì vào phân khúc dễ thanh khoản, không mua lấy được, không theo phong trào, không fomo, không “thấy người ta ăn khoai cũng vác mai đi đào”.

Bên cạnh đó, nhà đầu tư cần chú ý đến lịch sử tài sản. Những gì đã xảy ra trong quá khứ luôn có thể lặp lại, nó giống như những chu kỳ của nền kinh tế. Lịch sử luôn gieo những âm thanh quen thuộc, nếu muốn đầu tư, phải lắng nghe và rút ra bài học kinh nghiệm. Ví dụ vàng đã tăng quá cao, tăng liên tục 2 năm. Không có cái gì là tăng mãi mãi, sẽ phải có giới hạn. Chưa kể, diễn biến địa chính trị thế giới hoàn toàn có thể đảo chiều nên những gì đang hỗ trợ giá vàng, đang giúp vàng hưởng lợi, hoàn toàn có thể là yếu tố khiến vàng lao dốc nếu nó diễn biến theo chiều ngược lại.

Nói thế, nhưng vẫn có thể đầu tư vào vàng, nhưng nên đầu tư một số lượng nhất định. Ví dụ trong tay có vài tỷ, thì có thể mua vài lượng vàng. Nếu giá lên tiếp, vừa có lãi, vừa có tài sản trong danh mục đầu tư, nếu chốt lời, đã có thêm giá trị để chi tiêu hoặc đầu tư vào kênh khác. Trường hợp giá xuống, ngoài khoản tiền đã mua 1 phần, vẫn còn vốn để tiếp tục mua vào. Việc dành một ít trong danh mục đầu tư giúp nhà đầu tư kiểm soát được tài sản và dòng tiền dễ hơn.

Với chứng khoán, có thể đầu tư lâu dài. Chính phủ đặt mục tiêu tăng trưởng năm 2025 là 8%, các năm sau tăng trưởng 2 con số. Đây là cơ hội rất lớn cho thị trường, nên có thể đầu tư.

Với bất động sản, nhà đầu tư phải cân đối tài chính, vì giá trị lớn, tính thanh khoản lại thấp hơn so với các kênh còn lại. Người ta đã từng phân tích ngay trong cụm từ “bất động sản”, 2 chữ đầu cho thấy nó ở trạng thái bất động, không dễ gì dịch chuyển, nên tiền dễ bị kẹp. Nên, lựa chọn phân khúc có tính thanh khoản cao rất quan trọng, ngoài ra, bất động sản không linh hoạt được, nên phải tính tới vị trí, phân khúc và khả năng tạo ra dòng tiền. Ví dụ căn nhà chưa bán được, nhưng có thể cho thuê, tạo ra dòng tiền thì nhà đầu tư vẫn có một khoản sinh lời, chưa kể dòng tiền giúp cho các nhà băng dễ giải ngân vốn vay hơn.

PV: Vừa qua có một thông tin rất quan trọng đó là Chính phủ cho thí điểm thị trường tài sản mã hoá. Theo ông, đây có phải là kênh đầu tư mới mà nhà đầu tư cần lưu ý hay không?

Ông Phan Dũng Khánh: Tài sản mã hoá là kênh đầu tư rất mới đối với thị trường tài chính Việt Nam, vì vừa được Nhà nước cho thí điểm. Trong khi nhiều nước vẫn coi tài sản mã hoá là vùng xám, thì Việt Nam cho thí điểm là từng bước công nhận thị trường tiềm năng này. Điều này giúp nhà đầu tư có một kênh để lựa chọn. Thực tế, theo thống kê, Việt Nam nằm trong top đầu những quốc gia có tỷ lệ người tham gia giao dịch tiền số, cũng như tỷ lệ nắm giữ tài sản mã hoá cao nhất thế giới.

Việc vận hành thị trường chính thức là “vẽ đường cho hươu chạy đúng”: Vừa tận dụng, thu hút nguồn lực tài chính, vừa bảo vệ quyền lợi nhà đầu tư. Chưa kể, việc thí điểm thị trường mã hoá cũng giúp cho các dự án phát triển, doanh nghiệp có thể huy động vốn, đồng thời tiếp cận và ứng dụng công nghệ, đẩy mạnh kinh tế số.  Việc vận hành thị trường sẽ hỗ trợ mục tiêu kép: Ích nước, lợi nhà, vì vậy dù là thị trường non trẻ, nhưng người Việt đã đi đầu, và chúng ta cần làm tốt.

PV: Vậy, ông có thể giúp nhà đầu tư lượng hoá tỷ lệ tiền khi tham gia vào thị trường tài chính không, thưa ông?

Ông Phan Dũng Khánh: Cái này tuỳ tiềm lực và khẩu vị rủi ro của từng người. Nếu ưa sự an toàn, nhà đầu tư nên bỏ 60% vào mua vàng, gửi tiết kiệm, mua trái phiếu và mua bảo hiểm. Xin nói thêm bảo hiểm với nhiều người vẫn còn lạ, nhưng nếu như các kênh đầu tư khác là kênh tấn công, thì bảo hiểm lại là kênh phòng thủ rất quan trọng, nên xem xét đưa vào danh mục.

Còn nếu ưa mạo hiểm, hãy đầu tư 70-80% vào chứng khoán, bất động sản, tài sản mã hoá, là những kênh sinh lời cao, nhưng rủi ro cũng lớn. Xin nhắc lại, nếu đầu tư vào kênh rủi ro, hãy là nhà đầu tư thông thái, bắt đầu từ việc nắm bắt thông tin, cập nhật xu hướng giá cả cũng như những yếu tố tác động từ địa chính trị, tìm hiểu lịch sử thị trường… Và quan trọng, đừng lạm dụng đòn bẩy tài chính khi thị trường quá nóng, đừng đầu tư theo phong trào, không để tâm lý fomo chi phối, hãy tập cho mình cái đầu lạnh khi thị trường quá nóng.

PV: Xin trân trọng cảm ơn chuyên gia!