Phóng viên Báo CAND đã có cuộc trao đổi với Thứ trưởng Bộ LĐ-TB&XH Nguyễn Thanh Hòa về vấn đề này.
PV: Kể từ năm 1995, Việt Nam bắt đầu hợp tác với UAE về lao động, tiếp đó là thông qua các doanh nghiệp dịch vụ đã có trên 30 ngàn lao động sang các nước Trung Đông - Bắc Phi, xin Thứ trưởng cho biết sau nhiều năm vì sao chúng ta chưa đạt được kết quả như mong đợi?
Thứ trưởng Nguyễn Thanh Hòa: Chúng ta đã thấy có hàng triệu lao động ở các nước đã và đang làm việc tại các nước Trung Đông - Bắc Phi. Ngay tại thị trường đầy tiềm năng như Arab Saudi có tới 8 triệu lao động nước ngoài làm việc, thì Việt Nam mới chỉ có 15 nghìn người. Rõ ràng đây là thị trường mà chúng ta có thể đưa lao động sang với số lượng lớn làm việc và thu nhập tốt. Chúng ta cũng đã dành ra cả 10 năm nay tìm hiểu, đã thí điểm rất nhiều, thực tế cũng đã có nhiều kinh nghiệm. Ở phân khúc lao động kỹ năng thấp, lao động Việt Nam không cạnh tranh được với lao động các nước Nam Á như Ấn Độ, Pakistan, Bangladesh, Sri Lanka. Hai bài học lớn được rút ra là chúng ta đã không thành công trong việc chỉ đưa lao động giản đơn sang; thứ hai là sự khác biệt quá lớn về văn hóa, phong tục tập quán giữa Việt Nam và các nước Trung Đông - Bắc Phi.
PV: Tại buổi tọa đàm với đại diện ngoại giao và một số DN của khu vực Trung Đông - Bắc Phi, có nhiều ý kiến đưa ra để thúc đẩy đưa số lượng lớn lao động sang thị trường đầy tiềm năng này cần phải có một chiến lược dài hơi hơn với mục tiêu, bước đi và giải pháp phù hợp? Ông nghĩ sao về điều này?
Thứ trưởng Nguyễn Thanh Hòa: Với tiềm năng sẵn về lực lượng lao động trẻ trong thời kỳ dân số vàng, chúng ta đang có lợi thế. Tuy nhiên, làm thế nào để đưa được lao động đi với số lượng lớn hơn, việc làm ổn định hơn, thu nhập tốt hơn là việc cần phải tính đến. Diễn đàn lần này là một cơ hội tốt để chúng ta làm được việc đó. Chúng ta muốn thông tin cho bạn biết về khả năng của chúng ta và qua đây cũng biết được ý kiến của bạn. Về phía Bộ LĐ-TB&XH sẽ có cuộc gặp với các đại sứ của các nước có mặt tại diễn đàn hợp tác kinh tế lần này, để nắm bắt được nhu cầu và cùng bàn giải pháp. Trong thời gian tới, chúng ta phải có chiến lược, định hướng trong 10 năm, tập trung vào 2 việc: đào tạo nghề phù hợp với phân khúc thị trường; đào tạo văn hóa, phong tục tập quán… Đây là yếu tố then chốt.
PV: Nhìn ra điểm yếu để khắc phục, đại diện nhiều quốc gia ở Trung Đông -Bắc Phi như Palestin, Arab Saudi, Qatar cũng bày tỏ sẵn sàng giúp Việt Nam trong việc đào tạo nguồn nhân lực để cung cấp sang thị trường này. Bộ LĐ-TB&XH Việt Nam đã có những kế hoạch gì trong việc đưa lao động có chất lượng sang thị trường này cho các năm tới?
Thứ trưởng Nguyễn Thanh Hòa: Chính phủ đã có chủ trương rồi, sắp tới sẽ thực hiện. Phía Qatar cũng đã cam kết hỗ trợ Việt Nam xây dựng một trung tâm đào tạo lao động chuyên cung cấp lao động cho Qatar và thị trường Trung Đông ở Thanh Hóa. Trung tâm rộng 12 ha và đã xong giai đoạn giải phóng mặt bằng. Ngoài đào tạo các kỹ năng, tay nghề, người lao động được đào tạo tại trung tâm sẽ vào đó sống hoàn toàn trong môi trường văn hóa gần giống nơi mình sẽ sang làm việc, thì chúng ta mới thành công được. Ngài đại sứ Iran tại Việt Nam cũng mới cho biết thông tin về nhu cầu trao đổi lao động hai chiều, đặc biệt phía bạn có nhu cầu cao về lao động ở lĩnh vực công nghiệp, nông nghiệp, đặc biệt là về dược phẩm và dầu khí.
PV: Rõ ràng cơ hội là rất lớn, nhưng trước đây chúng ta đã từng đánh mất thị trường Qatar (từ năm 2008) do sự phát triển quá nóng của các doanh nghiệp dịch vụ, chất lượng nguồn nhân lực chưa được đảm bảo. Vậy công tác quản lý nhà nước về hoạt động này thời gian tới sẽ được thực hiện như thế nào để không lặp lại câu chuyện đáng buồn trên?
Thứ trưởng Nguyễn Thanh Hòa: Lấy ví dụ Qatar rất hay. Chúng ta có một bài học xương máu. Tôi là người đầu tiên cùng Đại sứ Việt Nam tại Qatar sang tìm hiểu thị trường này. Lúc đó, chúng ta mắc bệnh phong trào, thấy có cơ hội là nhảy vào, DN ào ào đưa lao động sang. Cơ quan quản lý nhà nước chưa kịp định hình để giúp cho DN đào tạo người lao động. Đấy là chuyện của những năm trước, hiện qua theo dõi, những DN bám trụ lại được đều đã lăn lộn và trả giá cho thị trường, đã có kinh nghiệm cả chục năm nay. Bộ LĐ-TB&XH đang tích cực đề xuất và vận động để nhanh chóng ký kết các hiệp định, thỏa thuận hợp tác về cung ứng và tiếp nhận lao động giữa Việt Nam và các nước Trung Đông - Bắc Phi, tạo khuôn khổ pháp lý thuận lợi cho sự hợp tác của các DN hai bên.
PV: Xin cám ơn Thứ trưởng về cuộc trò chuyện này!
| Chính phủ Việt Nam đã ký 12 Hiệp định, Thỏa thuận với Chính phủ các nước và vùng lãnh thổ tiếp nhận lao động nhằm thúc đẩy việc đưa lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài, quản lý và bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người lao động trong thời gian làm việc ở nước ngoài. Đến nay có 179 DN được cấp giấy phép hoạt động XKLĐ. Người lao động Việt Nam đi làm việc trong 30 nhóm ngành nghề khác nhau. Họ được đào tạo ngoại ngữ, bồi dưỡng kiến thức cần thiết, nắm bắt cơ bản các điều kiện sống và làm việc khi ra nước ngoài. Việt Nam khuyến khích đưa lao động kỹ thuật, có tay nghề đi làm việc ở nước ngoài. Hà Nguyên |
| Ký kết Bản ghi nhớ hợp tác về lao động và xã hội Việt Nam - Sudan Ngày 6/11, tại Hà Nội, Bộ trưởng Bộ LĐ-TB&XH, Phạm Thị Hải Chuyền, và Quốc vụ Khanh Bộ Nông nghiệp và Thủy lợi nước Cộng hòa Sudan, Gaafar Ahmed Abdalla Omer, đã cùng ký kết Bản ghi nhớ về Hợp tác kỹ thuật trong lĩnh vực lao động và xã hội giữa Bộ Phát triển nguồn nhân lực và Lao động nước Cộng hòa Sudan và Bộ LĐ-TB&XH Việt Nam. Tại lễ ký kết, Bộ trưởng Bộ LĐ-TB&XH đã trình bày một số lĩnh vực phía Việt Nam quan tâm và mong muốn hợp tác với Cộng hòa Sudan. Hai bên đã thống nhất thúc đẩy hợp tác trong khuôn khổ các lĩnh vực như giảm nghèo, dạy nghề, an toàn lao động, phòng chống rủi ro, kiểm tra, thanh tra điều kiện về an toàn lao động và hợp tác về lao động. Việt Nam và Sudan thiết lập quan hệ ngoại giao từ năm 1969 và ngày càng được đẩy mạnh, đặc biệt trong lĩnh vực nông nghiệp. Bản ghi nhớ này được ký kết trong khuôn khổ Diễn đàn hợp tác kinh tế giữa Việt Nam và các nước Trung Đông - Bắc Phi, là một trong những bước đầu tiên để thiết lập và phát triển quan hệ hợp tác giữa Việt Nam và Sudan trong lĩnh vực lao động và xã hội. T.Uyên |
