Đấu tranh với tội phạm “ngoại”

1.“Bắt đối tượng phạm tội về ma tuý đã khó, bắt đối tượng là người nước ngoài (NNN) vi phạm pháp luật trên lãnh thổ Việt Nam càng không đơn giản. Ngoài sự bất đồng về ngôn ngữ còn khó khăn trong công tác giám sát bởi đây là loại tội phạm ẩn”- Thiếu tá Hoàng Việt Tùng, Đội trưởng Đội 7, Phòng CSĐT tội phạm về ma tuý Công an TP Hà Nội, mở đầu câu chuyện với chúng tôi.  

Anh cho biết: Bắt giữ đã khó, việc đấu tranh, xử lý hành vi phạm tội cũng không dễ dàng, ngoài các yếu tố chính trị, nghiệp vụ, pháp luật còn phải đảm bảo yêu cầu về ngoại giao. Ở góc độ tương trợ tư pháp, có nước yêu cầu trong từ 5-6 ngày phải phối hợp với đại sứ quán trao đổi thông tin nhưng có những trường hợp, chỉ trong vòng 1-2 giờ đồng hồ phải có thông báo với đại sứ quán. Khi đó, các trinh sát và điều tra viên vừa phải củng cố chứng cứ, lời khai làm rõ hành vi phạm tội của đối tượng, đồng thời phải “chạy đua” với thời gian để hoàn tất các thủ tục theo quy định của pháp luật. Đó còn chưa kể đến việc một số đối tượng phạm tội, lợi dụng nhân thân “đặc biệt” gây cản trở cho quá trình điều tra.

 Cho đến bây giờ, Đội trưởng Hoàng Việt Tùng và các trinh sát Đội 7 vẫn còn nhớ lần triệt phá đường dây mua bán trái phép chất ma tuý qua đường chuyển phát nhanh, đối tượng tham gia là một người ngoại quốc. Khoảng cuối năm 2019, đơn vị nhận được yêu cầu của Cục Hải quan Hà Nội, liên quan đến một gói ma hàng được chuyển bằng hình thức chuyển phát nhanh cho một người tên là Mạnh, ở phố Mã Mây-một quán cơm nổi tiếng, chuyên phục vụ cho các khách nước ngoài - nghi ngờ đó là ma tuý.

Khi tiếp nhận thông tin là những ngày Đội trưởng Hoàng Việt Tùng cùng đồng đội căng mình ở các khu phố cổ, bí mật thu thập thông tin. Vụ án có thời điểm rơi vào bế tắc họ không xác định được nhân viên quán cơm nào tên là Mạnh, vậy nhưng các trinh sát được giao nhiệm vụ vẫn kiên trì rà soát thông tin. Rồi sự vất vả của họ cũng được đền đáp một cách xứng đáng. Quá trình rà soát, họ phát hiện tại nhà có cậu con rể tên là Nguyễn Đức Mạnh (SN 1985, trú tại phường Phúc Tân, quận Hoàn Kiếm). 

Bí mật giám sát di biến động của đối tượng, những dấu hiệu nghi vấn về đường dây ma tuý càng được làm rõ. Qua theo dõi, họ phát hiện tại nhà của Mạnh thường xuyên có một đối tượng NNN khoảng 27-30 tuổi lui tới. Có ngày, người này đến từ 3-4 lần và có những biểu hiện bất thường. Từ công tác trinh sát, Đội 7 nhận định đây là đường dây mua bán ma tuý, đối tượng giao ma tuý cho Mạnh, sau đó gặp một số NNN. 

“Trước thời điểm phá án, một tình huống bất ngờ xảy ra. Trong quá trình di chuyển, đối tượng NNN phát hiện các Tổ công tác 141 của Công an TP Hà Nội làm nhiệm vụ nên đã bất ngờ thay đổi cung đường vận chuyển. Kế hoạch được dày công xây dựng của Đội 7 vì thế buộc phải điểu chỉnh… Sau khi cân nhắc, các trinh sát lựa chọn thời điểm phá án là ở ngõ 89/124 đường Âu Cơ, phường Tứ Liên, quận Tây Hồ (Hà Nội). Vào lúc 23h ngày 23/12/2019, Đội 7 đã bắt quả tang Andrew Eachan Alexander (SN 1994, HKTT tại Vương quốc Scotland) cùng một lượng ma tuý giấu trong người. Mở rộng đấu tranh, Cơ quan CSĐT Công an TP Hà Nội đã thực hiện lệnh bắt giữ khẩn cấp đối với Mạnh; tổng số ma tuý thu giữ trong vụ án là 232 g MDMA các loại. Quá trình điều tra đã làm rõ hành vi phạm tội của đối tượng. 

2. Đây là chỉ là một trong những vụ án Phòng CSĐT tội phạm về ma tuý Công an TP Hà Nội khám phá thành công trong thời gian qua. Trong những năm qua, tình hình tội phạm ma túy có yếu tố nước ngoài tại Việt Nam nói chung và tại địa bàn TP Hà Nội nói riêng, có chiều hướng gia tăng và diễn biến phức tạp. 

Trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế, việc thông thương đi lại, buôn bán hàng hóa giữa Việt Nam với các nước ngày càng phát triển, Thủ đô Hà Nội là trung tâm văn hóa, chính trị, kinh tế của cả nước với dân số đông, lưu lượng người nước ngoài đến du lịch, kinh doanh và làm việc lớn, có nhiều cơ sở kinh doanh có điều kiện, nhiều doanh nghiệp hoạt động xuất nhập khẩu, trong lĩnh vực chuyển phát, bưu chính... sẽ là môi trường thuận lợi để phát triển kinh tế. Nhưng đây cũng là cơ hội để tội phạm ma túy lợi dụng hoạt động phạm tội. Nguồn ma túy từ nước ngoài vận chuyển về Việt Nam chủ yếu qua đường bộ (từ Lào vào Việt Nam qua cửa khẩu, đường biên giới các tỉnh Tây Bắc, các tỉnh Miền Trung - phía Nam cung cấp, tiêu thụ trong nước hoặc vận chuyển sang nước thứ 3 như Trung Quốc...; loại ma túy chủ yếu là Heroin, ma tuý tổng hợp; qua đường hàng không, các dịch vụ chuyển phát bưu gửi (chủ yếu từ châu Âu, châu Mỹ như: Đức, Pháp, Bỉ, Hà Lan, Úc... loại ma túy Cần sa, Cocain, viên MTTH...). 

Phương thức, thủ đoạn của tội phạm về ma túy có yếu tố nước ngoài thực hiện với nhiều phương thức và thủ đoạn tinh vi, nhằm đối phó sự kiểm tra, phát hiện của lực lượng chức năng.  Các đối tượng NNN, người Việt Nam ở nước ngoài cầm đầu các đường dây ma túy xuyên quốc gia thường không trực tiếp giao dịch ma túy mà thuê các đối tượng khác trực tiếp vận chuyển ma túy qua đường hàng không cửa khẩu Sân bay Quốc tế Nội Bài nhằm tránh sự phát hiện của máy soi chiếu khi kiểm tra tại cửa khẩu. Ngày 30/9/2019, tại ga Hà Nội, phường Cửa Nam, Hoàn Kiếm, Công an huyện Thanh Trì (Hà Nội) bắt quả tang Nguyễn Thị Kim Phương (tên khác Juanshin Chin To sinh năm 1986, quốc tịch Đài Loan vận chuyển ma túy từ Tây Ninh về Hà Nội tiêu thụ. Vật chứng thu giữ 444,94 gan Ketamine; 1405,637 gam MDMA.

Tại địa bàn Hà Nội, NNN đứng sau mở các quán bar, karaoke để phục vụ khách nước ngoài sử dụng ma túy và trực tiếp bán ma túy cho khách sử dụng, tình trạng người nước ngoài sử dụng ma túy diễn ra chủ yếu tại các quán bar, vũ trường hoặc tại khách sạn thuê ở; nhiều nhóm gồm cả NNN và người Việt Nam tụ tập, thuê các khu resort hoặc homestay ven đô để tổ chức ăn uống, tiệc tùng và lợi dụng điều này để tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy. 

Các đối tượng NNN, người Việt Nam định cư ở nước ngoài còn lợi dụng chính sách mở cửa kinh tế của Việt Nam để núp bóng dưới vỏ bọc là doanh nghiệp, thuê kho bãi, nhà xưởng kinh doanh nhưng thực tế để làm nơi cất giấu ma túy. Tháng 3/2020, Phòng CSĐT tội phạm về ma tuý phối hợp Cục CSĐT tội phạm về ma tuý, Công an tỉnh Lạng Sơn mở rộng vụ án vận chuyển trái phép chất ma túy từ Việt Nam sang Đài Loan, Trung Quốc đã tiến hành khám xét nhà kho do hai đối tượng người Đài Loan thuế tại xã Trường Yên, huyện Chương Mỹ, Hà Nội.

Quá trình khám xét đã thu giữ khoảng 200kg ma tuý tổng hợp.  Mới đây, vào ngày 20/5/2021, Cục CSĐT tội phạm về ma tuý phối hợp Công an huyện Thường Tín, tiến hành khám xét kho hàng tại xã Hồng Vân, huyện Thường Tín, Hà Nội (liên quan trong chuyên án mua bán, vận chuyển ma túy từ Việt Nam sang Đài Loan, Trung Quốc) thu giữ khoảng 120kg Ketamine cất giấu trong các sản phẩm dạ dày lợn cấp đông.

Cùng với đó là tình hình NNN câu kết, móc nối với các đối tượng người Việt Nam để hoạt động phạm tội mua bán, vận chuyển trái phép chất ma túy thông qua các dịch vụ chuyển phát nhanh từ nước ngoài vào Việt Nam và ngược lại. Với phương thức và thủ đoạn này, đối tượng phạm tội đã lợi dụng sự tiện ích của các công ty chuyển phát nhanh quốc tế để theo dõi quá trình dịch chuyển kiện hàng, thời gian dừng và chuyển chi tiết. Cụ thể là sử dụng phần mềm quản lý FastLink trên công nghệ điện toán đám mây có nhiều tiện ích cho người dùng thông qua hệ thống các website của công ty cũng như các website chuyên tuyến cung cấp dịch vụ mua hộ và vận chuyển hàng thương mại điện tử từ nước ngoài về Việt Nam, thậm chí triển khai cả các App giao nhận hàng...) gây khó khăn cho công tác đấu tranh của lực lượng chức năng. 

Trước đó, vào ngày 27/6/2020, Đội 7, Phòng CSĐT tội phạm về ma tuý phối hợp với Cục Hải quan Thành phố Hà Nội khám phá 4 vụ, 4 đối tượng mua bán, vận chuyển ma túy từ CHLB Đức về Hà Nội đi các các tỉnh Thái Nguyên, Thanh Hóa, Nghệ An và Bình Dương qua đường chuyển phát nhanh, tống vật chứng thu giữ 16.200 viên MTTH (khối lượng 7.295,84 gam); (2) Ngày 3/10/2020, Đội 7 phối hợp với Cục Hải quan TP Hà Nội bắt giữ 1 đối tượng mua bán trái phép chất ma túy (qua hình thức gửi hàng chuyển phát nhanh) từ Việt Nam sang Cộng hoà Liên bang Nga, thu giữ 882,61 gam MTTH được nguy trang cất giấu trong các lọ lục bình bằng gỗ, ... .

Căn cứ vào thực tiễn tình hình liên quan đến tội phạm ma túy có yếu tố nước ngoài, dưới sự chỉ đạo của Ban Giám đốc Công an TP Hà Nội, Phòng CSĐT tội phạm về ma tuý đã chủ động tham mưu với Công an TP chỉ đạo các lực lượng, đơn vị chủ động nắm chắc tình hình; chủ động phối hợp, trao đổi thông tin với các đơn vị nghiệp vụ của Bộ công an, Công an các tỉnh, thành phố; Bộ đội Biên phòng, Hải quan, An ninh hàng không..., về các đối tượng NNN có biểu hiện hoạt động phạm tội về ma túy liên quan trên địa bàn Thành phố.

Cùng với đó, đẩy mạnh công tác tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật về phòng, chống ma túy trên địa bàn; xây dựng chương trình, kế hoạch tổ chức tuyên truyền, in ấn, cấp phát tờ rơi, dán pano tuyên truyền (song ngữ) cảnh báo các hành vi phạm tội về ma túy tại Cửa khẩu sân bay Nội Bài, các địa điểm, khu tham quan, du lịch, các địa bàn, cơ sở kinh doanh lưu trú, kinh doanh dịch vụ có điều kiện về ANTT mà thường tập trung có nhiều người nước ngoài...

Ngày 2/11/2020, Công an TP đã ban hành kế hoạch về phòng ngừa và đấu tranh với tội phạm lợi dụng dịch vụ chuyển phát và bưu chính để hoạt động phạm tội về ma túy trên địa bàn thành phố. Hiện trên địa bàn TP Hà Nội, có tổng số hơn 900 cơ sở kinh doanh dịch vụ chuyển phát, bưu chính, vận tải hàng hóa, tăng 130% cơ sở so với kết quả rà soát cuối năm 2020. Cùng với đó là kế hoạch về phòng ngừa, đấu tranh tội phạm và tệ nạn ma túy có yếu tố nước ngoài trên địa bàn TP Hà Nội và kế hoạch về phòng ngừa, đấu tranh tội phạm ma túy hoạt động trong các cơ sở kinh doanh có điều kiện, nhạy cảm về ANTT, nhà hàng ăn uống có sử dụng nhạc mạnh trên địa bàn thành phố Hà Nội.

Bên cạnh đó, đã thực hiện nghiêm túc, hiệu quả hợp tác quốc tế trong trao đổi thông tin về phòng, chống tội phạm về ma tuý theo các thoả thuận hợp tác về phòng, chống tội phạm về ma tuý giữa Việt Nam và một số nước trên thế giới.

Với những nỗ lực trên, trong 3 năm (từ năm 2019 đến năm 2021), Công an TP Hà Nội đã phát hiện, xử lý 27 vụ, 39 đối tượng phạm tội, vi phạm pháp luật về ma tuý có yếu tố nước ngoài. Trong đó, có 9 vụ, 9 đối tượng người nước ngoài vi phạm pháp luật về ma túy; 18 vụ, 30 đối tượng nhạm tội ma túy qua dịch vụ chuyển phát và bưu chính. Vật chứng thu giữ gồm hơn 61, 87 kg ma tuý tổng hợp; 54,02 gam cocain; hơn 35 kg cân sa; 30,08 gam nhựa cần sa.

Để chủ động trong công tác nắm tình hình và kịp thời đấu tranh với tội phạm ma tuý có yếu tố nước ngoài đạt hiệu quả cao, phù hợp với tình hình mới, trong thời gian tới, Phòng CSĐT tội phạm về ma tuý sẽ tăng cường phối hợp chặt chẽ giữa các lực lượng Công an, Hải quan, Bộ đội Biên phòng, Cảnh sát biển trong kiểm tra, kiểm soát khu vực biên giới, cửa khẩu để phòng ngừa, phát hiện xử lý có hiệu quả NNN phạm tội mua bán, vận chuyển trái phép chất ma túy. Thường xuyên tập huấn, nâng cao trình độ ngoại ngữ, kinh nghiệm trong đấu tranh với tội phạm NNN. Từ đó, giúp cán bộ chuyên trách làm tốt công tác thu thập thông tin, nắm tình hình cũng như xử lý tốt với các trường hợp NNN phạm tội về ma túy.

Cùng với đó, đẩy mạnh công tác hợp tác quốc tế trong đấu tranh phòng, chống tội phạm ma túy, nhất là các nước láng giềng nhằm ngăn chặn có hiệu quả tình trạng ma túy thẩm lậu qua các khu vực biên giới; tăng cường trao đổi thông tin, tài liệu hợp tác đấu tranh có hiệu quả với NNN phạm tội ma túy ở Việt Nam…