Là thành viên mới, Việt Nam tham gia phiên họp với sự chu đáo, tỷ mỷ trong quá trình chuẩn bị báo cáo và cho thấy tinh thần làm việc hết sức nghiêm túc, cầu thị trong đối thoại, nghiên cứu, tiếp thu các khuyến nghị nhân quyền với sự tham gia của đại diện từ 11 bộ ngành. Quá trình làm việc, đoàn Việt Nam đã đối thoại trực tiếp với 107 nước về các vấn đề các nước quan tâm trong lĩnh vực này. Sự chuẩn bị và tham gia tích cực đó xuất phát từ quan điểm nhấn mạnh tầm quan trọng của cơ chế Báo cáo rà soát định kỳ phổ quát, cho rằng cơ chế này là cơ hội để các quốc gia rà soát lại tình hình thực hiện nhân quyền của các nước, chia sẻ kinh nghiệm, tăng cường hiểu biết lẫn nhau, thúc đẩy hợp tác trong lĩnh vực nhân quyền; đồng thời khẳng định các Bộ ngành, cơ quan liên quan của Việt Nam sẽ xem xét kỹ lưỡng tất cả các khuyến nghị được nêu tại phiên trình bày và đối thoại lần này. Việt Nam sẽ chính thức thông báo với các nước về việc chấp nhận các khuyến nghị tại Khóa họp thông qua các Báo cáo rà soát định kỳ phổ quát tại kỳ họp thứ 26 của Hội đồng Nhân quyền, dự kiến vào tháng 6 năm nay.
Đáng chú ý, trong phát biểu của mình tại phiên họp, Thứ trưởng Ngoại giao Hà Kim Ngọc viện dẫn: Việt Nam lần đầu tiên thực hiện cơ chế UPR vào tháng 5/2009 và đã nhận được 123 khuyến nghị từ 60 quốc gia, trong đó chấp thuận 96 khuyến nghị. Các khuyến nghị còn lại tuy không được chấp thuận do không phù hợp với hoàn cảnh và điều kiện đặc thù của Việt Nam, song Chính phủ Việt Nam vẫn nghiêm túc nghiên cứu. Việc thực hiện các khuyến nghị UPR đã chấp thuận được Thủ tướng Chính phủ giao trực tiếp cho 17 bộ, ngành và cơ quan thuộc Chính phủ thực hiện các khuyến nghị được phân công.
Nhìn vào con số 96/123 khuyến nghị trong cơ chế kiểm điểm định kỳ của Hội đồng Nhân quyền Liên hợp quốc cho thấy, tỷ lệ khuyến nghị được phía Việt Nam chấp thuận chiếm đa số (khoảng 78%). Đây là tỷ lệ cao so với khuyến nghị chung trong cơ chế này được các nước thành viên chấp thuận, thể hiện hiệu quả trong việc thực thi chính sách nhân quyền ở Việt Nam cũng như việc tiến dần hơn trong quan điểm, tư duy về nhân quyền thông qua cơ chế hợp tác và đối thoại mà chúng ta đã và đang thực hiện lâu nay. Về những khuyến nghị khác tuy không được chấp thuận do không phù hợp với hoàn cảnh, đặc thù của nước ta song quan điểm của Chính phủ Việt Nam là nghiêm túc nghiên cứu. Đây là cách tiếp cận thể hiện tinh thần nghiêm túc, cầu thị theo các tiêu chí, quy định đặt ra của Hội đồng Nhân quyền. Trong quá trình đàm phán, nhiều nước cũng khuyến nghị Việt Nam tăng cường chia sẻ kinh nghiệm đổi mới, đảm bảo quyền của các nhóm yếu thế, đảm bảo an sinh xã hội, tạo việc làm trong điều kiện kinh tế khó khăn, khuyến nghị Việt Nam tăng cường hợp tác với các cơ chế nhân quyền của Liên hợp quốc và các Cơ quan Công ước.
Các khuyến nghị về nhân quyền khi xuất phát với tinh thần xây dựng đã có ý nghĩa tích cực, góp phần bổ sung, hoàn thiện tốt hơn việc đề ra chính sách và thực hiện chính sách về nhân quyền nói riêng, vì sự tiến bộ, phát triển nói chung. Ngược lại, đối với những khuyến nghị xuất phát từ những nhận thức, quan điểm và động cơ, thái độ khác nhau, tất yếu nẩy sinh những điểm vênh. Nhưng ngay cả khuyến nghị “vênh”, không phù hợp thì chúng ta vẫn tổng hợp để nghiên cứu, điều đó cho thấy thái độ hết sức nghiêm túc, cầu thị.
Thực tế, nhân quyền trên cơ sở những nội hàm cơ bản theo các văn bản pháp lý quốc tế thì bản thân mỗi quốc gia, mỗi vùng, lãnh thổ còn có những khác biệt do điều kiện, tình hình lịch sử. Hơn thế nữa, nhiều thông tin bị các thế lực thù địch cố tình bôi nhọ, phá hoại. Chắt lọc thông tin, thái độ xây dựng, sự tìm hiểu khách quan, trung thực sẽ giúp các bên xích lại gần hơn trong vấn đề này. Đây cũng là lý do mà nhiều năm qua, Việt Nam luôn tạo điều kiện để các tổ chức có trách nhiệm của quốc tế và các nước vào tìm hiểu và đối thoại thẳng thắn, rõ ràng về nhân quyền. Năm 2013, đối thoại Nhân quyền Việt Nam – Hoa Kỳ lần thứ 17 đã diễn ra tại Hà Nội và tại cuộc đối thoại, hai bên đã thẳng thắn trao đổi thông tin về những vấn đề mà hai bên cùng quan tâm, trong đó có các vấn đề liên quan đến nhà nước pháp quyền, tự do ngôn luận, tự do tôn giáo, quyền của người khuyết tật, người đồng tính, việc thực hiện khuyến nghị cơ chế báo cáo UPR, tình hình thực thi và bảo vệ các quyền con người ở Việt Nam và Hoa Kỳ. Trong thời gian ở Việt Nam, đoàn Phó Trợ lý Ngoại trưởng Hoa Kỳ Daniel Baer đã được tạo điều kiện gặp một số cá nhân phía Hoa Kỳ quan tâm. “Chúng tôi tin rằng việc Việt Nam và Hoa Kỳ duy trì đối thoại thường xuyên về các vấn đề, trong đó có vấn đề quyền con người, trên tinh thần cởi mở, xây dựng, bình đẳng và tôn trọng lẫn nhau sẽ góp phần tăng cường hiểu biết, thúc đẩy hợp tác, vì lợi ích của nhân dân hai nước” - Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Việt Nam, ông Lê Thanh Nghị nói.
Cơ chế của đối thoại là thẳng thắn, tôn trọng sự thật. Nếu qua mạng internet, nhiều cái rõ như ban ngày mà họ vẫn cố tình nói khác. Vì thế, từ trước tới nay, trong các hoạt động ngoại giao, chúng ta luôn mời các tổ chức, cá nhân nước ngoài vào Việt Nam để đối thoại, tìm hiểu một cách khách quan, thẳng thắn để hiểu rõ hơn. “Khi họ vào đây, chúng tôi cũng sẵn sàng tạo điều kiện cho đi tìm hiểu các địa phương. Hôm chia tay đoàn nghị sĩ Nghị viện Châu Âu, tôi hỏi, các ngài thấy thế nào, họ trả lời, quả thực chứng kiến những tiến bộ về quyền con người ở Việt Nam, người ta có câu “trăm nghe không bằng một thấy”, các ngài nói câu ấy, giờ tôi mới hiểu, mới tâm đắc” - Chủ nhiệm Ủy ban Đối ngoại Trần Văn Hằng kể
