Đằng sau chính sách lập lờ của Đức về Libya

Tình hình tại Libya sau chiến dịch can thiệp quân sự của các nước phương Tây hiện đang được đánh giá là rất phức tạp. Bản thân các quan chức hàng đầu NATO cũng phải thừa nhận, họ không chắc chắn có thể giải quyết được tình hình bằng giải pháp quân sự, chưa nói tới những triển vọng dàn xếp cuộc xung đột đang diễn ra rất ác liệt.

Trong bối cảnh trên, quan điểm ngoại giao lập lờ của nước Đức về Libya cũng đang đặt ra một vấn đề hóc búa nữa đối với các nước đồng minh phương Tây.

Hiện chưa ai có thể khẳng định đó là thái độ thận trọng hay là một cách để che giấu những lợi ích thầm kín nào đó của Berlin?

Có thể khẳng định rằng, vào thời điểm bắt đầu chiến dịch quân sự chống lại Muammar Gaddafi, Berlin có một quan điểm rõ ràng hơn trong hành động quân sự: Xin cứ việc nhưng sẽ không có chúng tôi! Cần nói thêm, Đức là quốc gia duy nhất trong NATO và EU đã bỏ phiếu trắng khi thông qua nghị quyết 1973. Sau này người ta mới được biết rằng, Ngoại trưởng Guido Westerwelle của Đức còn dự định bỏ phiếu chống lại nghị quyết. Ông này chỉ thay đổi quyết định vào những giờ khắc cuối cùng, sau khi Thủ tướng Angela Merkel phải gọi một cú điện thoại khẩn từ Berlin tới New York để thuyết phục.

Quyết định của Đức khi đó được giải thích bằng những lý do thận trọng và nhân đạo. "Không thể có bất cứ một sự can thiệp được coi là an toàn nào - Westerwelle tuyên bố - Bất cứ một hành động quân sự nào cũng sẽ dẫn tới cái chết của dân thường". Về phần mình, Bộ trưởng Quốc phòng Đức Thomas de Maiziere cũng nhận xét, việc thiết lập và duy trì vùng cấm bay trước sau gì cũng phải cần tới chiến dịch trên bộ. Nói cách khác, nếu ủng hộ Nghị quyết 1973 thì không thể không gửi máy bay tham gia chiến dịch. Còn nếu gửi máy bay thì có nghĩa sẽ lôi kéo nước Đức vào một cuộc xung đột quân sự dằng dai không có những triển vọng rõ ràng như kiểu Afghanistan.

Thái độ trên của chính phủ Merkel đã gây ra phản ứng bất bình gay gắt trong hàng ngũ các đồng minh NATO, cũng như trong nội bộ đất nước. Những người phản đối đều cho rằng, nước Đức sẽ dần bị cô lập trên chính trường quốc tế bởi chính sách này. Một trong những người chỉ trích gay gắt nhất là cựu Ngoại trưởng Joschka Fischer, người đã khẳng định Đức trên thực tế là quốc gia duy nhất đã bỏ phiếu chống lại Nghị quyết 1973. Theo lời Fischer, nếu việc bỏ phiếu trắng của Nga và Trung Quốc được nhìn nhận như một "thái độ chấp thuận ngầm" của họ, thì lá phiếu của Đức lại là dấu hiệu rõ ràng chống lại "những dự định nhằm loại bỏ một nhà độc tài".

Có một điều mà nhiều người không biết, đó là Chính phủ Đức trong khi từ chối tham gia chiến dịch tại Libya vẫn lặng lẽ gửi thêm 300 quân nhân của mình tới Afghanistan để làm công tác đảm bảo cho các chuyến bay của loại máy bay do thám AWACS. Bằng cách này, các đơn vị của Đức đã thay thế các nhóm đảm bảo bay cho AWACS khác của Mỹ và Anh, để những bộ phận này "rảnh tay" tham gia chiến dịch tại Libya. Đó có thể coi là một hành động giúp đỡ thiết thực không nhỏ.

Chưa hết, Đức còn cho phép Anh, Pháp và Mỹ sử dụng các sân bay của mình. Nếu như biết rằng, việc phối hợp toàn bộ các hoạt động trong chiến dịch "Bình minh Odyssey" được tiến hành từ căn cứ không quân Ramstein của Đức, rõ ràng vai trò của Berlin trong việc bảo đảm cho chiến dịch tại Libya không hề nhỏ. Nói cách khác, Đức một mặt đã âm thầm hỗ trợ cho chiến dịch không kích Libya, mặt khác lại tuyên bố không ủng hộ. Nhiều người đã cho rằng, đây là sai lầm chính của Merkel và Westerwelle. Đó cũng là ý kiến của không ít quan chức trong hàng ngũ đảng cầm quyền.

Thời gian gần đây, Đức lại có những thay đổi tương đối rõ ràng về quan điểm ngoại giao. Chẳng hạn như Thủ tướng Angela Merkel mới đây đã tuyên bố: Cho dù Đức đã bỏ phiếu trắng, nhưng "Nghị quyết 1973 là nghị quyết của chúng ta". Có động thái thay đổi tương tự là Guido Westerwelle, người ngay trước khi khai mạc một hội nghị quốc tế về Libya tại London đã tuyên bố: "Chúng tôi đã quyết định binh sĩ Đức sẽ không tham gia vào chiến dịch quân sự tại Libya. Nhưng điều này không có nghĩa chúng tôi là phe trung lập. Chúng tôi mong muốn tương lai của Libya sẽ không có nhà độc tài Gaddafi".

Theo đánh giá, sự thay đổi giọng điệu của Chính phủ Đức bắt nguồn không chỉ từ áp lực của các đối tác phương Tây, mà còn do quyền chỉ đạo chiến dịch đã được chuyển giao cho NATO. Khi đó quy luật cuộc chơi đã được xác định rõ ràng hơn, khiến cho người Đức có thể đưa ra những tuyên bố "mạnh miệng" hơn.

Trên một bình diện rộng hơn, sự dao động của Berlin về vấn đề Libya cũng không còn được nhìn nhận như một hành động tự phát đơn lẻ. Chẳng hạn, Đức đã bác bỏ đề xuất của Anh và Mỹ về việc cung cấp vũ khí cho phe nổi dậy tại Libya. Sự kiện này có thể coi là một thách thức nữa đối với các nước đồng minh, nếu nó không có được sự đồng tình của chính Tổng thư ký NATO Anders Fogh Rasmussen, người đã tuyên bố rằng chiến dịch tại Libya là để bảo vệ dân thường, chứ không phải để vũ trang cho bất cứ một bên nào.

Theo một số nhà phân tích, những thay đổi trong lời lẽ của Berlin sẽ mở đường cho sự tham gia tích cực hơn của Đức vào chiến dịch tại Libya. Mới đây, ngày 7/4, Đức cho biết đang dự định gửi tới Libya một số binh sĩ trong khuôn khổ sứ mạng quân sự "Eufor Libya" của EU. Có điều binh sĩ Đức sẽ không tham gia trực tiếp vào các hoạt động tác chiến. Họ sẽ có mặt trong thành phần của EU-Battlegroup, một đơn vị chịu trách nhiệm đảm bảo an ninh cho chiến dịch hỗ trợ nhân đạo cho dân thường dưới sự bảo trợ của LHQ - chủ yếu là hộ tống các phương tiện cứu trợ nhân đạo trên đất liền cũng như trên biển

Hồng Sơn (tổng hợp)

Các tin khác

Núi thách thức chờ đợi tân thủ tướng trẻ nhất lịch sử Nepal

Núi thách thức chờ đợi tân thủ tướng trẻ nhất lịch sử Nepal

Chiến thắng áp đảo trong cuộc bầu cử quốc hội đưa Balendra Shah - cựu rapper 35 tuổi - tiến gần tới vị trí thủ tướng trẻ nhất lịch sử Nepal. Nhưng, phía sau làn sóng ủng hộ mạnh mẽ là những kỳ vọng khổng lồ và cả một núi thách thức quản trị phức tạp, đặt ra bài toán không dễ giải đối với một chính khách chưa trải qua nhiều kinh nghiệm.

Bầu cử địa phương tại Pháp 2026, “nhiệt kế” cho cuộc đua vào Điện Elysee

Bầu cử địa phương tại Pháp 2026, “nhiệt kế” cho cuộc đua vào Điện Elysee

Giữa bối cảnh nước Pháp tiến gần đến cuộc bầu cử tổng thống năm 2027, các cuộc bầu cử địa phương diễn ra ngày 15 và 22/3 đang trở thành “chiếc nhiệt kế” rất quan trọng. Từ những làng quê nhỏ đến các thành phố lớn, lá phiếu của cử tri lần này không chỉ chọn ra các thị trưởng mà còn “cập nhật” tâm trạng chính trị của xã hội Pháp trước cuộc bầu cử lớn hơn vào năm sau.

Siết chặt biên giới, đảm bảo an toàn bầu cử

Siết chặt biên giới, đảm bảo an toàn bầu cử

Với đặc thù là tỉnh biên giới, để đảm bảo an ninh, an toàn cho bầu cử, Công an tỉnh Tây Ninh đã triển khai cao điểm siết chặt quản lý lưu trú và quản lý xuất nhập cảnh tại các cửa khẩu. Qua phối hợp tuần tra, kiểm soát, lực lượng chức năng kịp thời phát hiện, xử lý hàng trăm đối tượng vi phạm pháp luật, ngăn chặn hàng trăm trường hợp không đủ điều kiện nhập cảnh vào trong nước, bắt giữ hàng chục đối tượng có tiền án giao cho Công an các địa phương xử lý theo pháp luật…

Hợp tác cùng hành động trước thách thức an ninh phi truyền thống sẽ định hình tương lai ASEAN

Hợp tác cùng hành động trước thách thức an ninh phi truyền thống sẽ định hình tương lai ASEAN

Năm 2025 khép lại, tình hình an ninh Đông Nam Á có những chuyển biến đáng lo ngại buộc các nhà lãnh đạo cảnh sát khu vực phải nâng cao hợp tác để vừa giải quyết triệt để các thách thức an ninh phi truyền thống mới nảy sinh, vừa bảo đảm tính tự chủ chiến lược của từng quốc gia trong bối cảnh mới đầy biến động.

Nước Đức trước cơ hội có nữ Tổng thống đầu tiên trong lịch sử

Nước Đức trước cơ hội có nữ Tổng thống đầu tiên trong lịch sử

Nhiệm kỳ của Tổng thống Frank-Walter Steinmeier đang dần đi đến những trang cuối, mở ra một cuộc đua không chỉ đơn thuần là tìm người kế nhiệm vị trí nguyên thủ quốc gia Đức. Trong bối cảnh xã hội phân cực và chính trường nhiều biến động, những lời kêu gọi về một nữ Tổng thống đầu tiên trong lịch sử đang trở nên mạnh mẽ hơn bao giờ hết, hứa hẹn một sự thay đổi mang tính biểu tượng tại Đức.

Mexico: El Mencho và an ninh cho World Cup

Mexico: El Mencho và an ninh cho World Cup

Cái chết của trùm ma túy khét tiếng El Mencho đẩy bang Jalisco rơi vào tình trạng hỗn loạn, kéo theo những lo ngại ngày càng lớn về công tác đảm bảo an ninh cho World Cup 2026 - giải đấu mà Mexico trong vai trò quốc gia đồng chủ nhà.

Nhật Bản: “Canh bạc” của bà Takaichi

Nhật Bản: “Canh bạc” của bà Takaichi

Cuộc bầu cử ở Nhật Bản diễn ra vào ngày 8/2, hơn nửa tháng sau khi Thủ tướng Sanae Takaichi giải tán Quốc hội (ngày 23/1). Hầu hết các phân tích đều tập trung vào bối cảnh đây là lần đầu tiên trong 60 năm, Hạ viện Nhật Bản bị giải tán đúng vào ngày khai mạc kỳ họp thường kỳ của Quốc hội và thực hiện chiến dịch tranh cử ngắn ngủi bất thường chỉ vỏn vẹn có 16 ngày.

Thái Lan trước cơ hội chuyển mình

Thái Lan trước cơ hội chuyển mình

Trong bối cảnh nền kinh tế gặp khó khăn và tình trạng tham nhũng, cử tri Thái Lan coi cuộc bầu cử ngày 8/2 là cơ hội để vực dậy đất nước. Đó là chính sách nhằm thắp sáng thời kỳ hoàng kim của việc phát triển cơ sở hạ tầng và đưa Thái Lan trở thành trung tâm thương mại - đầu tư của Đông Nam Á trong nhiều thập kỷ tới.

Chống tham nhũng tại Albania: “Bộ trưởng ảo” và nghịch lý thật

Chống tham nhũng tại Albania: “Bộ trưởng ảo” và nghịch lý thật

Việc chính phủ Albania ra mắt “bộ trưởng ảo” Diella nhằm mục đích minh bạch hóa bộ máy hành chính đang đối mặt với những nghi ngại lớn sau khi các quan chức đứng đầu cơ quan phát triển hệ thống này bị điều tra vì sai phạm kinh tế. Sự việc không chỉ đặt ra thách thức cho mục tiêu gia nhập EU của Albania mà còn mở ra suy ngẫm về những giới hạn của công nghệ trong quản trị quốc gia.

Cơn bão ICE: Làn sóng phẫn nộ làm lung lay đảng Cộng hòa

Cơn bão ICE: Làn sóng phẫn nộ làm lung lay đảng Cộng hòa

Trong những ngày đầu năm 2026, nước Mỹ chứng kiến một làn sóng phản kháng chưa từng có nhắm vào Cơ quan Di trú và Hải quan (ICE). Cái chết của người mẹ 3 con ở Minneapolis đã trở thành ngòi nổ kéo theo các cuộc biểu tình khắp cả nước và đẩy đảng Cộng hòa của Tổng thống Donald Trump vào thế nguy hiểm chỉ vài tháng trước cuộc bầu cử giữa kỳ quan trọng.

Thủ tướng Friedrich Merz và hành trình đưa nước Đức “vượt dốc”

Thủ tướng Friedrich Merz và hành trình đưa nước Đức “vượt dốc”

Trong bối cảnh một châu Âu chao đảo, nước Đức dưới thời Thủ tướng Friedrich Merz đã thoát khỏi hình ảnh "lưỡng lự" trong chính sách đối ngoại, khẳng định vị thế trụ cột không thể thiếu của EU và NATO. Tuy nhiên, phía sau ánh hào quang của những thành công trên trường quốc tế, một cuộc khủng hoảng nội tại đang âm ỉ đe dọa chính phủ của ông khi những cuộc bầu cử đang tới gần.

Ôtô Trung Quốc bon bon xuất ngoại

Ôtô Trung Quốc bon bon xuất ngoại

Trung Quốc hiện là quốc gia xuất khẩu ô tô nhiều nhất thế giới tính theo đầu xe. Các hãng xe hơi Trung Quốc đang phải chịu sức ép cạnh tranh khủng khiếp trên thị trường nội địa. Nhiều nhà sản xuất xe vì vậy coi thị trường nước ngoài như chiếc “van xả” giúp giảm bớt áp lực.

Cuộc sống hiện tại của gia đình ông Bashar Al-Assad

Cuộc sống hiện tại của gia đình ông Bashar Al-Assad

Trước khi làm Tổng thống Syria, ông Bashar Al-Assad từng là một bác sĩ. Khi làm Tổng thống Syria, ông thường được gọi là “Bác sĩ” hơn là “Tổng thống”. Sau khi từ bỏ ghế Tổng thống Syria và sống lưu vong ở Moscow, ông được cho là đang quay lại với nghề y, tham gia các lớp học nhãn khoa.

Peru: Các cựu Tổng thống liên tục bị kết án

Peru: Các cựu Tổng thống liên tục bị kết án

Đất nước Peru ở Nam Mỹ đang lập một kỷ lục hiếm có trong lịch sử chính trị thế giới đương đại, với việc có đến 7 đời tổng thống trong 7 năm , và đặc biệt là đã bỏ tù đến 6 cựu nguyên thủ quốc gia trong vòng 20 năm qua.

Brazil: Ông Bolsonaro bắt đầu thụ án

Brazil: Ông Bolsonaro bắt đầu thụ án

Cựu Tổng thống Brazil Jair Bolsonaro phải bắt đầu thụ án 27 năm tù vì tội âm mưu đảo chính bất thành, thẩm phán Tòa án Tối cao Alexandre de Moraes ra phán quyết hôm 25/11.

Chiến thắng ở Bihar, đòn bẩy chính trị cho Thủ tướng Modi

Chiến thắng ở Bihar, đòn bẩy chính trị cho Thủ tướng Modi

Chiến thắng áp đảo của Liên minh Dân chủ Quốc gia (NDA) do đảng Nhân dân Ấn Độ (BJP) lãnh đạo tại bang Bihar là đòn bẩy quan trọng cho Thủ tướng Narendra Modi. Kết quả này không chỉ phản ánh sự đồng thuận của cử tri với các chính sách an sinh và phát triển địa phương mà còn mở ra dư địa chính trị để New Delhi cân bằng lợi ích trong quan hệ thương mại với Mỹ và giữ thế chủ động trước căng thẳng kéo dài với Pakistan.