Đàm phán về hạt nhân Iran lại thất bại

Sau 2 ngày đàm phán với Iran, 5 nước thành viên Hội đồng Bảo an Liên Hiệp Quốc và Đức (P5+1) đã ra về tay không. Đối thoại tại Istanbul, Thổ Nhĩ Kỹ, đã không đem lại kết quả mong muốn và trước mắt các bên không dự kiến trở lại bàn đàm phán.

Ngày 21/1 vừa qua, Nhóm P5+1 và Iran đã bắt đầu tiến hành đàm phán tại thành phố Istanbul của Thổ Nhĩ Kỳ, nhằm tìm cách giải tỏa những căng thẳng xung quanh chương trình hạt nhân gây tranh cãi của Tehran. Đại diện cấp cao phụ trách an ninh và chính sách đối ngoại của Liên minh châu Âu (EU) Catherine Ashton dẫn đầu đoàn đàm phán của P5+1, Trưởng đoàn Iran là nhà đàm phán hạt nhân hàng đầu của nước này Saeed Jalili. Đây là vòng đàm phán hạt nhân thứ hai giữa nhóm P5+1 và Iran sau thời gian gián đoạn 14 tháng. Vòng đàm phán thứ nhất, diễn ra trong các ngày 6 và 7/12/2010 tại Geneva, Thụy Sĩ, kết thúc trong bất đồng.

Theo bà Ashton, điều quan trọng nhất là Iran phải chứng minh được với cộng đồng quốc tế rằng, chương trình hạt nhân của Tehran nhằm phục vụ các mục tiêu dân sự. Cộng đồng quốc tế lo ngại Iran theo đuổi mục tiêu chế tạo vũ khí hạt nhân. Trong phiên họp đầu tiên, đại diện nhóm P5+1 đã thảo luận với đại diện phái đoàn Iran về khả năng trao đổi uranium trên cơ sở tin cậy lẫn nhau.

Đây là những đề nghị mà cộng đồng quốc tế đã đưa ra với Tehran từ năm 2009, nhưng đã bị Iran bác bỏ. Tháng 5/2010, Iran đã cùng với Brazil và Thổ Nhĩ Kỳ đưa ra một đề nghị khác, ít mang tính bó buộc hơn đối với tham vọng hạt nhân của Tehran. Nhưng sáng kiến của Iran, Thổ Nhĩ Kỳ và Brazil đã không được phương Tây hưởng ứng.

Phát biểu trước báo giới sau 2 ngày đàm phán, bà Catherine Ashton cho biết, vòng đàm phán này không đạt được thỏa thuận nào do những tranh cãi về nội dung các cuộc đàm phán trong tương lai. Theo đại diện trưởng đoàn đàm phán nhóm P5+1, Iran kiên quyết đòi Hội đồng Bảo an Liên Hiệp Quốc dỡ bỏ các biện pháp trừng phạt nhà nước Hồi giáo và coi đây là điều kiện tiên quyết. Xin nhắc lại là, tháng 6/2010, Hội đồng Bảo an Liên Hiệp Quốc đã ra nghị quyết mới trừng phạt Iran trên phương diện kinh tế, để buộc nước này từ bỏ các hoạt động nhạy cảm trong chương trình hạt nhân. Nhiều nước khác, như Mỹ, Canada, EU, Australia, Nhật Bản, Hàn Quốc, cũng đưa ra các biện pháp trừng phạt bổ sung. Tehran cũng đòi hỏi các cường quốc thừa nhận Iran có quyền làm giàu uranium.

Bà Catherine Ashton khẳng định những yêu cầu trên của Iran là không thể chấp nhận, tuy nhiên bà xác nhận, cánh cửa đàm phán vẫn để ngỏ đối với Iran. Còn theo ông Zohrevand, Phó trưởng đoàn đàm phán hạt nhân Iran, các cuộc hội đàm trong tương lai sẽ được nối lại, Iran và Mỹ cũng không cần phải đàm phán song phương.

Phát biểu tại thành phố Rasht miền Bắc Iran, ngày 23/1, Tổng thống Ahmadinejad tuyên bố, mặc dù thất bại, nhưng những điều kiện đã hội tụ để đạt được những thỏa thuận tốt trong các cuộc đàm phán tương lai nếu phía bên kia chứng tỏ sự công bằng và tôn trọng đối với Iran.

Ông Ahmadinejad cũng khẳng định, vấn đề hạt nhân Iran không thể được giải quyết chỉ trong một vài cuộc gặp gỡ, các bên có thể đạt được kết quả thông qua cách thức công bằng, hợp pháp và tôn trọng. Cùng ngày 23/1, trong một thông báo ngắn đăng trên trang web chính thức của Bộ Ngoại giao Trung Quốc, giới chức ngoại giao Trung Quốc cho rằng, vấn đề hạt nhân của Iran "rất phức tạp, nhạy cảm và không thể giải quyết dứt điểm trong một hoặc hai vòng đàm phán. Tuy nhiên, mỗi bên cần quyết tâm đàm phán trên tinh thần linh hoạt và thực tế, tạo lập niềm tin cho nhau và nỗ lực để giải quyết vấn đề này một cách toàn diện và hợp lý".

Trong khi đó, trong một hồ sơ mật của Bộ Ngoại giao Mỹ vừa được WikiLeaks cho công bố trên tờ The Guardian số ra ngày 20/1 tại London, ngay từ đầu năm 2009 Mỹ đã tin rằng, Iran có đủ khả năng làm giàu uranium, một bước thiết yếu để tiến tới việc chế tạo bom nguyên tử.

Bức công điện từ Đại sứ quán Mỹ ở Áo gửi về Bộ Ngoại giao báo cáo cuộc họp của các chuyên gia nguyên tử ở thủ đô Vienna ngày 20/4/2009 trong đó đại diện Mỹ khẳng định là: "Việc sử dụng hệ thống ly tâm của Iran chứng tỏ họ có đủ khả năng sản xuất uranium  làm giàu ở mức độ cao (HEU) nếu họ muốn". Không phải tất cả các nước phương Tây đều chia sẻ nhận định này với Mỹ nhưng rõ ràng là biện pháp cấm vận quốc tế đã không ngăn cản được Iran đạt tới kỹ năng cần thiết để chế tạo bom nguyên tử. Sản xuất HEU là trở lực lớn nhất cho mọi quốc gia nào có ý định chế tạo bom nguyên tử.

Chiến lược của các nước phương  Tây là làm chậm tiến trình của Iran với hy vọng áp lực kinh tế sẽ buộc quốc gia này từ bỏ chương trình phát triển nguyên tử. Kế hoạch đạt được một số kết quả bằng những hành động phá hoại bí mật như đưa vào hệ thống máy tính điều khiển nhà máy điện nguyên tử của Iran virút máy tính Stuxnet mà người ta tin là do Mỹ và Israel phối hợp thực hiện.

Trong công điện ngoại giao Mỹ còn nêu ra một số những chi tiết khác trong kế hoạch này: Nga cam kết không để Iran sản xuất nhiên liệu cho nhà máy điện nguyên tử do Nga thiết lập ở Bushehr và không cung cấp kỹ thuật cho Iran làm các điện trì nguyên tử ấy; Anh dự đoán Iran sẽ tập trung được khoảng 20 tấn uranium cấp thấp vào năm 2014, đủ để chế tạo 19 trái bom; Pháp cho biết kho nguyên liệu của Iran chỉ còn khoảng 100 tấn quặng uranium; Mỹ đã tìm cách cắt nguồn tiếp liệu thép cao cấp - được gọi là maraging steel - và sợi carbon.

Giới chức phương Tây nhìn nhận là Iran có thể tìm ra cách đi đường vòng tất cả mọi nỗ lực ngăn chặn nhưng ít nhất những biện pháp này sẽ làm họ bị chậm trễ, và điều quyết định nhất vẫn là do ở sự thay đổi chính sách của giới lãnh đạo Iran

Nguyễn Lê Bảo Phương (tổng hợp)

Các tin khác

Núi thách thức chờ đợi tân thủ tướng trẻ nhất lịch sử Nepal

Núi thách thức chờ đợi tân thủ tướng trẻ nhất lịch sử Nepal

Chiến thắng áp đảo trong cuộc bầu cử quốc hội đưa Balendra Shah - cựu rapper 35 tuổi - tiến gần tới vị trí thủ tướng trẻ nhất lịch sử Nepal. Nhưng, phía sau làn sóng ủng hộ mạnh mẽ là những kỳ vọng khổng lồ và cả một núi thách thức quản trị phức tạp, đặt ra bài toán không dễ giải đối với một chính khách chưa trải qua nhiều kinh nghiệm.

Bầu cử địa phương tại Pháp 2026, “nhiệt kế” cho cuộc đua vào Điện Elysee

Bầu cử địa phương tại Pháp 2026, “nhiệt kế” cho cuộc đua vào Điện Elysee

Giữa bối cảnh nước Pháp tiến gần đến cuộc bầu cử tổng thống năm 2027, các cuộc bầu cử địa phương diễn ra ngày 15 và 22/3 đang trở thành “chiếc nhiệt kế” rất quan trọng. Từ những làng quê nhỏ đến các thành phố lớn, lá phiếu của cử tri lần này không chỉ chọn ra các thị trưởng mà còn “cập nhật” tâm trạng chính trị của xã hội Pháp trước cuộc bầu cử lớn hơn vào năm sau.

Siết chặt biên giới, đảm bảo an toàn bầu cử

Siết chặt biên giới, đảm bảo an toàn bầu cử

Với đặc thù là tỉnh biên giới, để đảm bảo an ninh, an toàn cho bầu cử, Công an tỉnh Tây Ninh đã triển khai cao điểm siết chặt quản lý lưu trú và quản lý xuất nhập cảnh tại các cửa khẩu. Qua phối hợp tuần tra, kiểm soát, lực lượng chức năng kịp thời phát hiện, xử lý hàng trăm đối tượng vi phạm pháp luật, ngăn chặn hàng trăm trường hợp không đủ điều kiện nhập cảnh vào trong nước, bắt giữ hàng chục đối tượng có tiền án giao cho Công an các địa phương xử lý theo pháp luật…

Hợp tác cùng hành động trước thách thức an ninh phi truyền thống sẽ định hình tương lai ASEAN

Hợp tác cùng hành động trước thách thức an ninh phi truyền thống sẽ định hình tương lai ASEAN

Năm 2025 khép lại, tình hình an ninh Đông Nam Á có những chuyển biến đáng lo ngại buộc các nhà lãnh đạo cảnh sát khu vực phải nâng cao hợp tác để vừa giải quyết triệt để các thách thức an ninh phi truyền thống mới nảy sinh, vừa bảo đảm tính tự chủ chiến lược của từng quốc gia trong bối cảnh mới đầy biến động.

Nước Đức trước cơ hội có nữ Tổng thống đầu tiên trong lịch sử

Nước Đức trước cơ hội có nữ Tổng thống đầu tiên trong lịch sử

Nhiệm kỳ của Tổng thống Frank-Walter Steinmeier đang dần đi đến những trang cuối, mở ra một cuộc đua không chỉ đơn thuần là tìm người kế nhiệm vị trí nguyên thủ quốc gia Đức. Trong bối cảnh xã hội phân cực và chính trường nhiều biến động, những lời kêu gọi về một nữ Tổng thống đầu tiên trong lịch sử đang trở nên mạnh mẽ hơn bao giờ hết, hứa hẹn một sự thay đổi mang tính biểu tượng tại Đức.

Mexico: El Mencho và an ninh cho World Cup

Mexico: El Mencho và an ninh cho World Cup

Cái chết của trùm ma túy khét tiếng El Mencho đẩy bang Jalisco rơi vào tình trạng hỗn loạn, kéo theo những lo ngại ngày càng lớn về công tác đảm bảo an ninh cho World Cup 2026 - giải đấu mà Mexico trong vai trò quốc gia đồng chủ nhà.

Nhật Bản: “Canh bạc” của bà Takaichi

Nhật Bản: “Canh bạc” của bà Takaichi

Cuộc bầu cử ở Nhật Bản diễn ra vào ngày 8/2, hơn nửa tháng sau khi Thủ tướng Sanae Takaichi giải tán Quốc hội (ngày 23/1). Hầu hết các phân tích đều tập trung vào bối cảnh đây là lần đầu tiên trong 60 năm, Hạ viện Nhật Bản bị giải tán đúng vào ngày khai mạc kỳ họp thường kỳ của Quốc hội và thực hiện chiến dịch tranh cử ngắn ngủi bất thường chỉ vỏn vẹn có 16 ngày.

Thái Lan trước cơ hội chuyển mình

Thái Lan trước cơ hội chuyển mình

Trong bối cảnh nền kinh tế gặp khó khăn và tình trạng tham nhũng, cử tri Thái Lan coi cuộc bầu cử ngày 8/2 là cơ hội để vực dậy đất nước. Đó là chính sách nhằm thắp sáng thời kỳ hoàng kim của việc phát triển cơ sở hạ tầng và đưa Thái Lan trở thành trung tâm thương mại - đầu tư của Đông Nam Á trong nhiều thập kỷ tới.

Chống tham nhũng tại Albania: “Bộ trưởng ảo” và nghịch lý thật

Chống tham nhũng tại Albania: “Bộ trưởng ảo” và nghịch lý thật

Việc chính phủ Albania ra mắt “bộ trưởng ảo” Diella nhằm mục đích minh bạch hóa bộ máy hành chính đang đối mặt với những nghi ngại lớn sau khi các quan chức đứng đầu cơ quan phát triển hệ thống này bị điều tra vì sai phạm kinh tế. Sự việc không chỉ đặt ra thách thức cho mục tiêu gia nhập EU của Albania mà còn mở ra suy ngẫm về những giới hạn của công nghệ trong quản trị quốc gia.

Cơn bão ICE: Làn sóng phẫn nộ làm lung lay đảng Cộng hòa

Cơn bão ICE: Làn sóng phẫn nộ làm lung lay đảng Cộng hòa

Trong những ngày đầu năm 2026, nước Mỹ chứng kiến một làn sóng phản kháng chưa từng có nhắm vào Cơ quan Di trú và Hải quan (ICE). Cái chết của người mẹ 3 con ở Minneapolis đã trở thành ngòi nổ kéo theo các cuộc biểu tình khắp cả nước và đẩy đảng Cộng hòa của Tổng thống Donald Trump vào thế nguy hiểm chỉ vài tháng trước cuộc bầu cử giữa kỳ quan trọng.

Thủ tướng Friedrich Merz và hành trình đưa nước Đức “vượt dốc”

Thủ tướng Friedrich Merz và hành trình đưa nước Đức “vượt dốc”

Trong bối cảnh một châu Âu chao đảo, nước Đức dưới thời Thủ tướng Friedrich Merz đã thoát khỏi hình ảnh "lưỡng lự" trong chính sách đối ngoại, khẳng định vị thế trụ cột không thể thiếu của EU và NATO. Tuy nhiên, phía sau ánh hào quang của những thành công trên trường quốc tế, một cuộc khủng hoảng nội tại đang âm ỉ đe dọa chính phủ của ông khi những cuộc bầu cử đang tới gần.

Ôtô Trung Quốc bon bon xuất ngoại

Ôtô Trung Quốc bon bon xuất ngoại

Trung Quốc hiện là quốc gia xuất khẩu ô tô nhiều nhất thế giới tính theo đầu xe. Các hãng xe hơi Trung Quốc đang phải chịu sức ép cạnh tranh khủng khiếp trên thị trường nội địa. Nhiều nhà sản xuất xe vì vậy coi thị trường nước ngoài như chiếc “van xả” giúp giảm bớt áp lực.

Cuộc sống hiện tại của gia đình ông Bashar Al-Assad

Cuộc sống hiện tại của gia đình ông Bashar Al-Assad

Trước khi làm Tổng thống Syria, ông Bashar Al-Assad từng là một bác sĩ. Khi làm Tổng thống Syria, ông thường được gọi là “Bác sĩ” hơn là “Tổng thống”. Sau khi từ bỏ ghế Tổng thống Syria và sống lưu vong ở Moscow, ông được cho là đang quay lại với nghề y, tham gia các lớp học nhãn khoa.

Peru: Các cựu Tổng thống liên tục bị kết án

Peru: Các cựu Tổng thống liên tục bị kết án

Đất nước Peru ở Nam Mỹ đang lập một kỷ lục hiếm có trong lịch sử chính trị thế giới đương đại, với việc có đến 7 đời tổng thống trong 7 năm , và đặc biệt là đã bỏ tù đến 6 cựu nguyên thủ quốc gia trong vòng 20 năm qua.

Brazil: Ông Bolsonaro bắt đầu thụ án

Brazil: Ông Bolsonaro bắt đầu thụ án

Cựu Tổng thống Brazil Jair Bolsonaro phải bắt đầu thụ án 27 năm tù vì tội âm mưu đảo chính bất thành, thẩm phán Tòa án Tối cao Alexandre de Moraes ra phán quyết hôm 25/11.

Chiến thắng ở Bihar, đòn bẩy chính trị cho Thủ tướng Modi

Chiến thắng ở Bihar, đòn bẩy chính trị cho Thủ tướng Modi

Chiến thắng áp đảo của Liên minh Dân chủ Quốc gia (NDA) do đảng Nhân dân Ấn Độ (BJP) lãnh đạo tại bang Bihar là đòn bẩy quan trọng cho Thủ tướng Narendra Modi. Kết quả này không chỉ phản ánh sự đồng thuận của cử tri với các chính sách an sinh và phát triển địa phương mà còn mở ra dư địa chính trị để New Delhi cân bằng lợi ích trong quan hệ thương mại với Mỹ và giữ thế chủ động trước căng thẳng kéo dài với Pakistan.