Hoàn thiện hành lang pháp lý trong lĩnh vực lý lịch tư pháp

Đảm bảo tính đồng bộ của hệ thống pháp luật, đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính (Bài cuối)

Dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Lý lịch tư pháp đã sửa đổi, bổ sung 26/57 điều, bãi bỏ 2/57 điều của Luật Lý lịch tư pháp. Những quy định được sửa đổi, bổ sung này nhằm bảo đảm tính đồng bộ, thống nhất của hệ thống pháp luật; giải quyết những tồn tại, khó khăn trong thực tiễn hiện nay và đáp ứng yêu câu công tác quản lý nhà nước về lý lịch tư pháp, thực hiện dịch vụ công cấp phiếu lý lịch tư pháp từ Bộ Tư pháp sang Bộ Công an.

Cơ sở dữ liệu lý lịch tư pháp được xây dựng tập trung, thống nhất tại Cục Hồ sơ nghiệp vụ

Để phù hợp với chủ trương của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ và đáp ứng nhu cầu hiện nay của các cơ quan nhà nước về việc cần biết thông tin lý lịch tư pháp, dự thảo luật đã sửa đổi, bổ sung mục đích quản lý lý lịch tư pháp là “Hỗ trợ công tác quản lý nhân sự, hoạt động giải quyết thủ tục hành chính có quy định cần biết thông tin lý lịch tư pháp của cá nhân” và bổ sung cơ quan Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam là một trong các cơ quan có quyền yêu cầu cung cấp thông tin lý lịch tư pháp.

z7073711238883_174f987555977fd2db25dc1d7f301c55.jpg -0
Cán bộ Cục Hồ sơ nghiệp vụ trao đổi nghiệp vụ liên quan đến công tác cấp phiếu lý lịch tư pháp.

Trước những hạn chế của mô hình Cơ sở dữ liệu lý lịch tư pháp hai cấp phân tán, không tập trung trong thời gian qua và bối cảnh tình hình mới hiện nay với những đòi hỏi cao hơn trong quản lý nhà nước về lý lịch tư pháp và yêu cầu ứng dụng công nghệ thông tin phù hợp hơn với xu thế chung của quốc tế, dự thảo luật quy định Cơ sở dữ liệu lý lịch tư pháp được xây dựng tập trung, thống nhất tại Cục Hồ sơ nghiệp vụ, Bộ Công an.

Dự thảo luật cũng đã sửa đổi quy định về trách nhiệm của Cục Hồ sơ nghiệp vụ, Bộ Công an trong quản lý Cơ sở dữ liệu lý lịch tư pháp, trách nhiệm của Công an cấp tỉnh trong xây dựng, làm giàu Cơ sở dữ liệu lý lịch tư pháp.

Cụ thể, Cục Hồ sơ nghiệp vụ có nhiệm vụ xây dựng, quản lý, khai thác và bảo vệ Cơ sở dữ liệu lý lịch tư pháp trong phạm vi cả nước; hướng dẫn việc xây dựng, sử dụng, khai thác và bảo vệ Cơ sở dữ liệu lý lịch tư pháp; tiếp nhận, cập nhật, xử lý thông tin lý lịch tư pháp do cơ quan, tổ chức có liên quan cung cấp theo quy định tại luật này; lập lý lịch tư pháp, cấp phiếu lý lịch tư pháp theo thẩm quyền; thực hiện chế độ thống kê, báo cáo về việc quản lý Cơ sở dữ liệu lý lịch tư pháp trong phạm vi cả nước.

Nhiệm vụ của Công an cấp tỉnh trong tiếp nhận, cập nhật, khai thác, sử dụng Cơ sở dữ liệu lý lịch tư pháp bao gồm: Khai thác, sử dụng và bảo vệ Cơ sở dữ liệu lý lịch tư pháp theo chức năng, nhiệm vụ được giao; tiếp nhận, cập nhật, xử lý thông tin lý lịch tư pháp do các cơ quan, tổ chức có liên quan cung cấp theo quy định tại luật này; lập lý lịch tư pháp, cấp phiếu lý lịch tư pháp theo thẩm quyền; thực hiện chế độ thống kê, báo cáo về việc tiếp nhận, cập nhật, khai thác, sử dụng Cơ sở dữ liệu lý lịch tư pháp tại địa phương.

Để khắc phục tình trạng lạm dụng phiếu lý lịch tư pháp số 2 trong thời gian vừa qua mà vẫn đáp ứng nhu cầu thiết thực của người dân muốn biết về thông tin lý lịch tư pháp của mình, dự thảo luật đã sửa đổi, bổ sung quy định về việc sử dụng phiếu lý lịch tư pháp phải được sự đồng ý của người được cấp phiếu lý lịch tư pháp theo quy định của pháp luật về bảo vệ dữ liệu cá nhân.

Dự thảo luật cũng đã bổ sung các quy định để bảo đảm tính đồng bộ, thống nhất của hệ thống văn bản quy phạm pháp luật, cập nhật các quy định mới của các văn bản pháp luật mới được ban hành. Trên cơ sở rà soát, dự thảo Luật đã bổ sung một số văn bản, quyết định là nguồn thông tin lý lịch tư pháp như: Quyết định tổng hợp hình phạt, quyết định tha tù trước thời hạn có điều kiện, quyết định bác đơn xin xóa án tích, quyết định trả tự do cho bị cáo vào nguồn thông tin lý lịch tư pháp, giấy chứng nhận chấp hành xong án phạt tù của người được tha tù trước thời hạn có điều kiện...

Nhằm đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin trong xây dựng Cơ sở dữ liệu lý lịch tư pháp, dự thảo luật bổ sung quy định về việc Cơ sở dữ liệu lý lịch tư pháp được kết nối với cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư, cơ sở dữ liệu chuyên ngành, cơ sở dữ liệu khác có liên quan; bổ sung các quy định cụ thể về các tiêu chuẩn của Cơ sở dữ liệu lý lịch tư pháp.

Để bảo đảm thực hiện chế định về đương nhiên được xóa án tích theo quy định của Bộ luật Hình sự và Bộ luật Tố tụng hình sự, dự thảo luật đã bổ sung quy định về nhiệm vụ của cơ quan tòa án, viện kiểm sát, cơ quan điều tra trong việc cung cấp thông tin về hành vi phạm tội mới như quyết định khởi tố bị can, quyết định đình chỉ điều tra bị can, quyết định đình chỉ vụ án đối với bị can, bị cáo... cho Cục Hồ sơ nghiệp vụ Bộ Công an, Công an cấp tỉnh để phục vụ việc rà soát, cập nhật thông tin trong trường hợp người bị kết án được xóa án tích.

Giảm thời hạn cấp phiếu lý lịch tư pháp xuống còn 5 ngày

Nhằm đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, bảo đảm dân chủ, công khai minh bạch, chuyên nghiệp, tạo điều kiện thuận lợi cho người dân có yêu cầu cấp phiếu lý lịch tư pháp, dự thảo luật đã cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính liên quan đến cấp phiếu lý lịch tư pháp; cắt giảm thời hạn cấp phiếu lý lịch tư pháp xuống còn 5 ngày (theo quy định hiện nay là 10 ngày). Trường hợp người được cấp phiếu lý lịch tư pháp là công dân Việt Nam đã cư trú ở nhiều nơi hoặc có thời gian cư trú ở nước ngoài, người nước ngoài, trường hợp đã bị kết án thì thời hạn không quá 15 ngày.

Dự thảo luật bổ sung quy định về không phân biệt địa giới hành chính trong giải quyết thủ tục hành chính cấp phiếu lý lịch tư pháp, theo đó cá nhân có quyền nộp hồ sơ yêu cầu cấp phiếu lý lịch tư pháp trực tiếp tại bất kì Công an cấp tỉnh hoặc Công an cấp xã gần nhất thuận lợi nhất cho người dân. Đồng thời, bổ sung quy định về phiếu lý lịch tư pháp điện tử để phù hợp với quy định hiện hành về giải quyết thủ tục hành chính trên môi trường điện tử, đáp ứng yêu cầu phát triển Chính phủ số, xã hội số hiện nay; bổ sung quy định về hồ sơ, thủ tục và thời hạn cấp phiếu lý lịch tư pháp cho người chưa đủ 14 tuổi.

Bộ Công an chịu trách nhiệm trước Chính phủ thực hiện quản lý nhà nước về lý lịch tư pháp. Trong công tác xây dựng Cơ sở dữ liệu lý lịch tư pháp, Cục Hồ sơ nghiệp vụ là cơ quan có nhiệm vụ xây dựng, quản lý, khai thác và bảo vệ Cơ sở dữ liệu lý lịch tư pháp trong phạm vi cả nước và Công an cấp tỉnh có nhiệm vụ xây dựng, khai thác, sử dụng Cơ sở dữ liệu lý lịch tư pháp theo chức năng, nhiệm vụ được giao.

Trong công tác cấp phiếu lý lịch tư pháp. Cục Hồ sơ nghiệp vụ và Công an cấp tỉnh có thẩm quyền cấp phiếu lý lịch tư pháp theo đối tượng được quy định cụ thể tại dự thảo Luật. Để tăng cường phân cấp, phân quyền, tạo điều kiện thuận lợi nhất cho công dân trong giải quyết thủ tục hành chính cấp Phiếu lý lịch tư pháp, dự thảo luật đã bổ sung quy định về việc phân cấp cho Công an cấp xã trong việc tiếp nhận và trả kết quả giải quyết thủ tục hành chính trong lĩnh vực lý lịch tư pháp đối với trường hợp công dân nộp và nhận kết quả trực tiếp.

Nguyễn Hương

Các tin khác

Công an xã cùng nhân dân ra quân làm đường liên thôn ngày thứ bảy

Công an xã cùng nhân dân ra quân làm đường liên thôn ngày thứ bảy

Hiện thực hóa phong trào thi đua “Ba nhất”, góp phần xây dựng nông thôn mới, cải thiện điều kiện đi lại và thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội tại địa phương, Công an xã Bản Máy (tỉnh Tuyên Quang) cùng với chính quyền và nhân dân đã tổ chức ra quân làm đường giao thông.

Vợ chồng du khách người Nga gửi thư cảm ơn Công an phường Nha Trang

Vợ chồng du khách người Nga gửi thư cảm ơn Công an phường Nha Trang

Công an phường Nha Trang, tỉnh Khánh Hòa cho biết, vừa nhận được bức thư đề ngày 16/5 của vợ chồng ông bà Andrey Sushchenko, Albrandt Kristina – quốc tịch Nga, bày tỏ lời cảm ơn cán bộ, chiến sĩ đơn vị này đã truy bắt tội phạm, trao trả tài sản của họ đã bị kẻ gian trộm cắp.

CSCĐ chủ động xây dựng phương án bảo đảm ANTT Tây Nguyên

CSCĐ chủ động xây dựng phương án bảo đảm ANTT Tây Nguyên

Từ ngày 11 đến 16/5/2026, Đoàn khảo sát của Bộ Tư lệnh Cảnh sát cơ động (CSCĐ) đã có các buổi làm việc với Công an các tỉnh Đắk Lắk, Gia Lai và Lâm Đồng nhằm tiếp tục triển khai giai đoạn 2 Kế hoạch số 491 của Bộ Công an về công tác nghiệp vụ của lực lượng CSCĐ, xây dựng phương án tác chiến và tổ chức diễn tập phương án tại địa bàn Tây Nguyên. Đoàn công tác do Đại tá Vũ Cao Sơn, Phó Tư lệnh CSCĐ làm Trưởng đoàn.

45 ngày đêm “làm sạch” địa bàn với quyết tâm xây dựng TP Hồ Chí Minh không ma túy

45 ngày đêm “làm sạch” địa bàn với quyết tâm xây dựng TP Hồ Chí Minh không ma túy

Dưới sự chỉ đạo quyết liệt của Công an TP Hồ Chí Minh, một chiến dịch tổng lực quy mô mang tên “45 ngày đêm chuyển hóa địa bàn” đã chính thức bắt đầu từ ngày 15/5. Đây không chỉ là một đợt ra quân hành chính đơn thuần, mà là một cuộc “tổng tiến công” toàn diện nhằm rà soát, đấu tranh và làm sạch mọi ngõ ngách, hướng tới mục tiêu đưa TP Hồ Chí Minh trở thành thành phố không ma túy vào năm 2030.

Nhiều cách làm hay đảm bảo TTATGT từ Công an cơ sở ở Tây Ninh

Nhiều cách làm hay đảm bảo TTATGT từ Công an cơ sở ở Tây Ninh

Thời gian qua, lực lượng Công an cơ sở trên địa bàn tỉnh Tây Ninh đã triển khai nhiều mô hình, cách làm thiết thực nhằm bảo đảm trật tự an toàn giao thông (TTATGT), góp phần kéo giảm tai nạn giao thông (TNGT), nâng cao ý thức chấp hành pháp luật của người dân và xây dựng hình ảnh đẹp người chiến sĩ CAND gần dân, sát dân.

Dẫn độ đối tượng phạm tội từ Australia về Việt Nam

Dẫn độ đối tượng phạm tội từ Australia về Việt Nam

Ngày 15/5, đoàn công tác Bộ Công an Việt Nam do Trung tá Đào Anh Tới, Phó Cục trưởng Cục Pháp chế và cải cách hành chính, tư pháp làm Trưởng đoàn đã tiếp nhận đối tượng Phạm Thu Sương từ phía Australia để xử lý theo quy định pháp luật Việt Nam về hành vi “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản”.

Phát động cuộc thi sáng tác biểu trưng của Cục Công nghiệp an ninh

Phát động cuộc thi sáng tác biểu trưng của Cục Công nghiệp an ninh

Cục Công nghiệp an ninh (Bộ Công an) vừa chính thức phát động cuộc thi sáng tác biểu trưng (Logo) của Cục. Cuộc thi được phát động rộng rãi trong phạm vi toàn quốc. Đối tượng dự thi gồm các cá nhân, tổ chức trong và ngoài lực lượng CAND. Mỗi tác giả không giới hạn số lượng tác phẩm dự thi.

Chuẩn bị hành trang tái hòa nhập cho phạm nhân được đề nghị đặc xá

Chuẩn bị hành trang tái hòa nhập cho phạm nhân được đề nghị đặc xá

Đặc xá là sự khoan hồng của pháp luật, mở ra cơ hội để những người từng lầm lỗi làm lại cuộc đời. Với tinh thần đó, Trại tạm giam Công an tỉnh Thanh Hóa đang tích cực triển khai nhiều hoạt động giáo dục pháp luật, tư vấn tâm lý, hướng nghiệp và hỗ trợ thủ tục hành chính cho các phạm nhân được đề nghị đặc xá năm 2026, giúp họ có thêm hành trang vững vàng trước ngày trở về địa phương tái hòa nhập cộng đồng.

Phục vụ nhân dân ngày càng hiệu quả trong kỷ nguyên số

Phục vụ nhân dân ngày càng hiệu quả trong kỷ nguyên số

Thực hiện cao điểm cấp căn cước, tài khoản định danh điện tử cho công dân trên địa bàn tỉnh, Công an các xã, phường trên địa bàn Cà Mau tổ chức linh hoạt nhiều cách làm thiết thực, hiệu quả. Các tổ đến tận nhà hỗ trợ người già yếu, bệnh tật, đi lại khó khăn thu nhận hồ sơ cấp căn cước, góp phần bảo đảm quyền lợi công dân trong tiến trình chuyển đổi số quốc gia.

Bộ Công an lần đầu tiên tổ chức cho hơn 200 CBCS bốc thăm nhà ở xã hội

Bộ Công an lần đầu tiên tổ chức cho hơn 200 CBCS bốc thăm nhà ở xã hội

Hơn 200 cán bộ, chiến sĩ đầu tiên thực hiện bốc thăm vị trí căn hộ của dự án nhà ở cho lực lượng vũ trang Công an nhân dân (CAND) tại phường Thanh Liệt, TP Hà Nội bằng phương thức bốc thăm ngẫu nhiên, công khai trước sự chứng kiến của các bên liên quan, nhằm đảm bảo minh bạch và tuân thủ đúng quy định pháp luật.

Trại giam Nam Hà thực hiện công tác đặc xá đúng quy định, hiệu quả, nhân văn

Trại giam Nam Hà thực hiện công tác đặc xá đúng quy định, hiệu quả, nhân văn

Thực hiện Quyết định đặc xá năm 2026 của Chủ tịch nước, thời gian qua, Trại giam Nam Hà (Bộ Công an) đã và đang triển khai đồng bộ nhiều giải pháp nhằm bảo đảm công tác xét đề nghị đặc xá diễn ra chặt chẽ, khách quan, đúng quy định pháp luật, đồng thời thể hiện rõ tính nhân văn trong chính sách khoan hồng của Đảng, Nhà nước.

Cục Trang bị và kho vận tổ chức đợt sinh hoạt chính trị tại các Khu di tích lịch sử cách mạng ở Nghệ An

Cục Trang bị và kho vận tổ chức đợt sinh hoạt chính trị tại các Khu di tích lịch sử cách mạng ở Nghệ An

Nhân kỷ niệm 136 năm ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh (19/05/1890-19/05/2026) ngày 15/5, Đoàn công tác của Cục Trang bị và kho vận, Bộ Công an do Thiếu tướng Lê Việt Thắng, Cục trưởng Cục Trang bị và kho vận làm Trưởng đoàn đã về nguồn, sinh hoạt chính trị tại các khu di tích lịch sử cách mạng trên quê hương của Người.

Kiểm soát ma túy nơi cửa ngõ biên giới Kim Thành

Kiểm soát ma túy nơi cửa ngõ biên giới Kim Thành

Giữa nhịp giao thương sôi động tại cửa khẩu Kim Thành – điểm trung trung chuyển lớn về hàng hóa, phương tiện và lao động của tỉnh Lào Cai, những cuộc kiểm tra ma túy đột xuất vẫn âm thầm diễn ra cả ngày lẫn đêm.