Hoàn thiện hành lang pháp lý trong lĩnh vực lý lịch tư pháp

Đảm bảo tính đồng bộ của hệ thống pháp luật, đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính (Bài cuối)

Dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Lý lịch tư pháp đã sửa đổi, bổ sung 26/57 điều, bãi bỏ 2/57 điều của Luật Lý lịch tư pháp. Những quy định được sửa đổi, bổ sung này nhằm bảo đảm tính đồng bộ, thống nhất của hệ thống pháp luật; giải quyết những tồn tại, khó khăn trong thực tiễn hiện nay và đáp ứng yêu câu công tác quản lý nhà nước về lý lịch tư pháp, thực hiện dịch vụ công cấp phiếu lý lịch tư pháp từ Bộ Tư pháp sang Bộ Công an.

Cơ sở dữ liệu lý lịch tư pháp được xây dựng tập trung, thống nhất tại Cục Hồ sơ nghiệp vụ

Để phù hợp với chủ trương của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ và đáp ứng nhu cầu hiện nay của các cơ quan nhà nước về việc cần biết thông tin lý lịch tư pháp, dự thảo luật đã sửa đổi, bổ sung mục đích quản lý lý lịch tư pháp là “Hỗ trợ công tác quản lý nhân sự, hoạt động giải quyết thủ tục hành chính có quy định cần biết thông tin lý lịch tư pháp của cá nhân” và bổ sung cơ quan Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam là một trong các cơ quan có quyền yêu cầu cung cấp thông tin lý lịch tư pháp.

z7073711238883_174f987555977fd2db25dc1d7f301c55.jpg -0
Cán bộ Cục Hồ sơ nghiệp vụ trao đổi nghiệp vụ liên quan đến công tác cấp phiếu lý lịch tư pháp.

Trước những hạn chế của mô hình Cơ sở dữ liệu lý lịch tư pháp hai cấp phân tán, không tập trung trong thời gian qua và bối cảnh tình hình mới hiện nay với những đòi hỏi cao hơn trong quản lý nhà nước về lý lịch tư pháp và yêu cầu ứng dụng công nghệ thông tin phù hợp hơn với xu thế chung của quốc tế, dự thảo luật quy định Cơ sở dữ liệu lý lịch tư pháp được xây dựng tập trung, thống nhất tại Cục Hồ sơ nghiệp vụ, Bộ Công an.

Dự thảo luật cũng đã sửa đổi quy định về trách nhiệm của Cục Hồ sơ nghiệp vụ, Bộ Công an trong quản lý Cơ sở dữ liệu lý lịch tư pháp, trách nhiệm của Công an cấp tỉnh trong xây dựng, làm giàu Cơ sở dữ liệu lý lịch tư pháp.

Cụ thể, Cục Hồ sơ nghiệp vụ có nhiệm vụ xây dựng, quản lý, khai thác và bảo vệ Cơ sở dữ liệu lý lịch tư pháp trong phạm vi cả nước; hướng dẫn việc xây dựng, sử dụng, khai thác và bảo vệ Cơ sở dữ liệu lý lịch tư pháp; tiếp nhận, cập nhật, xử lý thông tin lý lịch tư pháp do cơ quan, tổ chức có liên quan cung cấp theo quy định tại luật này; lập lý lịch tư pháp, cấp phiếu lý lịch tư pháp theo thẩm quyền; thực hiện chế độ thống kê, báo cáo về việc quản lý Cơ sở dữ liệu lý lịch tư pháp trong phạm vi cả nước.

Nhiệm vụ của Công an cấp tỉnh trong tiếp nhận, cập nhật, khai thác, sử dụng Cơ sở dữ liệu lý lịch tư pháp bao gồm: Khai thác, sử dụng và bảo vệ Cơ sở dữ liệu lý lịch tư pháp theo chức năng, nhiệm vụ được giao; tiếp nhận, cập nhật, xử lý thông tin lý lịch tư pháp do các cơ quan, tổ chức có liên quan cung cấp theo quy định tại luật này; lập lý lịch tư pháp, cấp phiếu lý lịch tư pháp theo thẩm quyền; thực hiện chế độ thống kê, báo cáo về việc tiếp nhận, cập nhật, khai thác, sử dụng Cơ sở dữ liệu lý lịch tư pháp tại địa phương.

Để khắc phục tình trạng lạm dụng phiếu lý lịch tư pháp số 2 trong thời gian vừa qua mà vẫn đáp ứng nhu cầu thiết thực của người dân muốn biết về thông tin lý lịch tư pháp của mình, dự thảo luật đã sửa đổi, bổ sung quy định về việc sử dụng phiếu lý lịch tư pháp phải được sự đồng ý của người được cấp phiếu lý lịch tư pháp theo quy định của pháp luật về bảo vệ dữ liệu cá nhân.

Dự thảo luật cũng đã bổ sung các quy định để bảo đảm tính đồng bộ, thống nhất của hệ thống văn bản quy phạm pháp luật, cập nhật các quy định mới của các văn bản pháp luật mới được ban hành. Trên cơ sở rà soát, dự thảo Luật đã bổ sung một số văn bản, quyết định là nguồn thông tin lý lịch tư pháp như: Quyết định tổng hợp hình phạt, quyết định tha tù trước thời hạn có điều kiện, quyết định bác đơn xin xóa án tích, quyết định trả tự do cho bị cáo vào nguồn thông tin lý lịch tư pháp, giấy chứng nhận chấp hành xong án phạt tù của người được tha tù trước thời hạn có điều kiện...

Nhằm đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin trong xây dựng Cơ sở dữ liệu lý lịch tư pháp, dự thảo luật bổ sung quy định về việc Cơ sở dữ liệu lý lịch tư pháp được kết nối với cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư, cơ sở dữ liệu chuyên ngành, cơ sở dữ liệu khác có liên quan; bổ sung các quy định cụ thể về các tiêu chuẩn của Cơ sở dữ liệu lý lịch tư pháp.

Để bảo đảm thực hiện chế định về đương nhiên được xóa án tích theo quy định của Bộ luật Hình sự và Bộ luật Tố tụng hình sự, dự thảo luật đã bổ sung quy định về nhiệm vụ của cơ quan tòa án, viện kiểm sát, cơ quan điều tra trong việc cung cấp thông tin về hành vi phạm tội mới như quyết định khởi tố bị can, quyết định đình chỉ điều tra bị can, quyết định đình chỉ vụ án đối với bị can, bị cáo... cho Cục Hồ sơ nghiệp vụ Bộ Công an, Công an cấp tỉnh để phục vụ việc rà soát, cập nhật thông tin trong trường hợp người bị kết án được xóa án tích.

Giảm thời hạn cấp phiếu lý lịch tư pháp xuống còn 5 ngày

Nhằm đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, bảo đảm dân chủ, công khai minh bạch, chuyên nghiệp, tạo điều kiện thuận lợi cho người dân có yêu cầu cấp phiếu lý lịch tư pháp, dự thảo luật đã cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính liên quan đến cấp phiếu lý lịch tư pháp; cắt giảm thời hạn cấp phiếu lý lịch tư pháp xuống còn 5 ngày (theo quy định hiện nay là 10 ngày). Trường hợp người được cấp phiếu lý lịch tư pháp là công dân Việt Nam đã cư trú ở nhiều nơi hoặc có thời gian cư trú ở nước ngoài, người nước ngoài, trường hợp đã bị kết án thì thời hạn không quá 15 ngày.

Dự thảo luật bổ sung quy định về không phân biệt địa giới hành chính trong giải quyết thủ tục hành chính cấp phiếu lý lịch tư pháp, theo đó cá nhân có quyền nộp hồ sơ yêu cầu cấp phiếu lý lịch tư pháp trực tiếp tại bất kì Công an cấp tỉnh hoặc Công an cấp xã gần nhất thuận lợi nhất cho người dân. Đồng thời, bổ sung quy định về phiếu lý lịch tư pháp điện tử để phù hợp với quy định hiện hành về giải quyết thủ tục hành chính trên môi trường điện tử, đáp ứng yêu cầu phát triển Chính phủ số, xã hội số hiện nay; bổ sung quy định về hồ sơ, thủ tục và thời hạn cấp phiếu lý lịch tư pháp cho người chưa đủ 14 tuổi.

Bộ Công an chịu trách nhiệm trước Chính phủ thực hiện quản lý nhà nước về lý lịch tư pháp. Trong công tác xây dựng Cơ sở dữ liệu lý lịch tư pháp, Cục Hồ sơ nghiệp vụ là cơ quan có nhiệm vụ xây dựng, quản lý, khai thác và bảo vệ Cơ sở dữ liệu lý lịch tư pháp trong phạm vi cả nước và Công an cấp tỉnh có nhiệm vụ xây dựng, khai thác, sử dụng Cơ sở dữ liệu lý lịch tư pháp theo chức năng, nhiệm vụ được giao.

Trong công tác cấp phiếu lý lịch tư pháp. Cục Hồ sơ nghiệp vụ và Công an cấp tỉnh có thẩm quyền cấp phiếu lý lịch tư pháp theo đối tượng được quy định cụ thể tại dự thảo Luật. Để tăng cường phân cấp, phân quyền, tạo điều kiện thuận lợi nhất cho công dân trong giải quyết thủ tục hành chính cấp Phiếu lý lịch tư pháp, dự thảo luật đã bổ sung quy định về việc phân cấp cho Công an cấp xã trong việc tiếp nhận và trả kết quả giải quyết thủ tục hành chính trong lĩnh vực lý lịch tư pháp đối với trường hợp công dân nộp và nhận kết quả trực tiếp.

Nguyễn Hương

Các tin khác

​Chủ động phòng ngừa tai nạn trên sông Hồng trong thời tiết xấu

​Chủ động phòng ngừa tai nạn trên sông Hồng trong thời tiết xấu

Những ngày qua, thời tiết Hà Nội chuyển rét kèm mưa dông diện rộng, kết hợp sương mù khiến tầm nhìn trên sông Hồng bị hạn chế. Đội Cảnh sát đường thủy số 1 (Phòng CSGT Công an TP Hà Nội) đã tăng cường bám tuyến, "gác chắn" an toàn từ sớm, từ xa cho những chuyến tàu trên sông.

Lực lượng Công an tiếp sức hành trình tìm lại tên liệt sĩ

Lực lượng Công an tiếp sức hành trình tìm lại tên liệt sĩ

Thực hiện “Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh thực hiện tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ” và Kế hoạch số 401/KH-UBND ngày 24/7/2026 của UBND TP Hồ Chí Minh, từ ngày 12 đến 17/11, Công an các xã, phường trên địa bàn thành phố chủ động rà soát, tuyên truyền, vận động và trực tiếp đưa đón hàng nghìn thân nhân liệt sĩ chưa xác định được danh tính đến các điểm thu nhận mẫu ADN.

Công an TP Huế tích cực tuyên truyền, đảm bảo an ninh, an toàn hàng không

Công an TP Huế tích cực tuyên truyền, đảm bảo an ninh, an toàn hàng không

Thời gian qua, Công an TP Huế đã phối hợp chặt chẽ với các đơn vị để bảo đảm ANTT, an ninh, an toàn hàng không tại Cảng hàng không quốc tế (HKQT) Phú Bài. Đồng thời đẩy mạnh tuyên truyền, phổ biến pháp luật về quản lý xuất nhập cảnh, sử dụng thiết bị bay không người lái (UAV) và các quy định liên quan.

Vĩnh Long đẩy mạnh trấn áp tội phạm cho vay lãi nặng

Vĩnh Long đẩy mạnh trấn áp tội phạm cho vay lãi nặng

Công an tỉnh Vĩnh Long liên tiếp triệt phá, khởi tố nhóm các đối tượng có dấu hiệu hoạt động cho vay lãi nặng, đòi nợ bằng thủ đoạn đe dọa, sử dụng hung khí, khống chế người vay, gây bức xúc trong dư luận và ảnh hưởng xấu đến an ninh trật tự.

Phát huy vai trò người có uy tín, giữ bình yên ở cơ sở

Phát huy vai trò người có uy tín, giữ bình yên ở cơ sở

Vĩnh Long có hơn 373.640 người dân tộc thiểu số, chiếm 11,03% dân số toàn tỉnh; trong đó, đồng bào Khmer có hơn 353.000 người, chiếm 10,42%. Cùng với việc triển khai hiệu quả các chính sách phát triển kinh tế - xã hội, lực lượng Công an toàn tỉnh chú trọng vận động, phát huy vai trò của người có uy tín trong đồng bào dân tộc thiểu số.

Nâng cao chất lượng công tác giám định âm thanh trong tình hình mới

Nâng cao chất lượng công tác giám định âm thanh trong tình hình mới

Trước những thách thức từ công nghệ xử lý âm thanh và trí tuệ nhân tạo (AI), Hội thảo khoa học cấp Bộ do Viện Khoa học hình sự, Bộ Công an tổ chức tập trung đề xuất giải pháp nâng cao chất lượng giám định âm thanh, đáp ứng yêu cầu đấu tranh phòng, chống tội phạm trong tình hình mới.

“Bản tin nội bộ” góp phần nâng cao hiệu quả công tác chính trị, tư tưởng tại cơ sở

“Bản tin nội bộ” góp phần nâng cao hiệu quả công tác chính trị, tư tưởng tại cơ sở

"Bản tin nội bộ" của Công an Ninh Bình đã trở thành một cơ chế thường trực, một nét văn hóa đặc trưng của chi bộ. Mô hình này cho thấy rằng: ở cơ sở, với sự tâm huyết và cách làm khoa học, chúng ta hoàn toàn có thể tạo ra những giải pháp đơn giản nhưng hiệu quả cao, góp phần củng cố sự thống nhất về tư tưởng, xây dựng chi bộ trong sạch, vững mạnh.

Kết nối sức mạnh, xây dựng thế trận Cảnh sát cơ động liên hoàn

Kết nối sức mạnh, xây dựng thế trận Cảnh sát cơ động liên hoàn

Trước những thay đổi về địa giới hành chính, không gian quản lý và yêu cầu bảo đảm an ninh, trật tự trong tình hình mới, lực lượng Cảnh sát cơ động (CSCĐ) đứng trước đòi hỏi phải chủ động đổi mới phương thức triển khai các biện pháp nghiệp vụ, tăng cường phối hợp, hiệp đồng giữa các đơn vị, địa phương. Việc chia sẻ kinh nghiệm, nhân rộng cách làm hiệu quả, đề xuất những giải pháp công tác mới, hướng tới xây dựng thế trận CSCĐ liên hoàn, chặt chẽ, vững chắc từ Bộ đến địa phương là trọng tâm Hội ý nghiệp vụ CSCĐ khu vực miền Trung – Tây Nguyên..

Công an Hà Nội giải cứu thanh niên khỏi bẫy “bắt cóc online”

Công an Hà Nội giải cứu thanh niên khỏi bẫy “bắt cóc online”

Ngày 12/11, Công an TP Hà Nội cho biết, sau khoảng 20 phút nhận tin, Công an phường Vĩnh Hưng đã kịp thời xác định được vị trí của nam thanh niên đang bị các đối tượng lừa đảo thao túng tâm lý bằng thủ đoạn “bắt cóc online”; ngăn chặn nguy cơ thiệt hại về tài sản.

Đoàn công tác Viện KSND Tối cao Lào tìm hiểu thực tế tại Trại giam Định Thành

Đoàn công tác Viện KSND Tối cao Lào tìm hiểu thực tế tại Trại giam Định Thành

Chuyến thăm, làm việc của đoàn công tác Viện KSND Tối cao Lào tại Trại giam Định Thành (An Giang) diễn ra trong bối cảnh mối quan hệ hữu nghị vĩ đại, đoàn kết đặc biệt và hợp tác toàn diện giữa hai Đảng, hai Nhà nước và nhân dân hai nước Việt Nam - Lào không ngừng được củng cố, phát triển sâu rộng.

Công an xã hỗ trợ người đàn ông ngã xe đi cấp cứu

Công an xã hỗ trợ người đàn ông ngã xe đi cấp cứu

Sáng 11/11, trong quá trình tuần tra, kiểm soát bảo đảm ANTT trên địa bàn, Công an xã Bảo Yên, tỉnh Lào Cai đã kịp thời phát hiện, hỗ trợ đưa một người đàn ông bị choáng, ngã xe mô tô đi cấp cứu, góp phần bảo đảm an toàn tính mạng cho người dân.

Hành trình tìm tên cho liệt sĩ: Điểm tựa niềm tin từ những mẫu ADN

Hành trình tìm tên cho liệt sĩ: Điểm tựa niềm tin từ những mẫu ADN

Hưởng ứng chiến dịch 500 ngày đêm tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ, Công an TP Hồ Chí Minh đã chủ trì, phối hợp với các sở, ban, ngành thành phố đồng loạt triển khai đợt cao điểm thu nhận mẫu sinh phẩm ADN thân nhân liệt sĩ chưa xác định được thông tin (đợt 2). Chiến dịch mở ra những kỳ vọng sau hàng chục năm mỏi mòn tìm kiếm của các gia đình thân nhân liệt sĩ...

Hội Cựu CAND Việt Nam kiện toàn tổ chức, hoàn thiện quy định chế độ làm việc

Hội Cựu CAND Việt Nam kiện toàn tổ chức, hoàn thiện quy định chế độ làm việc

Sáng ngày 11/11/2026, tại Trụ sở số 70 Trần Quốc Toản (Hà Nội), Hội Cựu Công an nhân dân (CAND) Việt Nam đã tổ chức Hội nghị công bố các quyết định quan trọng về công tác cán bộ, đồng thời bàn thảo việc thành lập Đảng bộ cơ quan Hội, quy định biên chế và ban hành Quy định về chế độ làm việc của Cơ quan thường trực Hội. Thượng tướng Lê Quý Vương, Chủ tịch Hội chủ trì hội nghị.