Hoàn thiện hành lang pháp lý trong lĩnh vực lý lịch tư pháp

Đảm bảo tính đồng bộ của hệ thống pháp luật, đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính (Bài cuối)

Dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Lý lịch tư pháp đã sửa đổi, bổ sung 26/57 điều, bãi bỏ 2/57 điều của Luật Lý lịch tư pháp. Những quy định được sửa đổi, bổ sung này nhằm bảo đảm tính đồng bộ, thống nhất của hệ thống pháp luật; giải quyết những tồn tại, khó khăn trong thực tiễn hiện nay và đáp ứng yêu câu công tác quản lý nhà nước về lý lịch tư pháp, thực hiện dịch vụ công cấp phiếu lý lịch tư pháp từ Bộ Tư pháp sang Bộ Công an.

Cơ sở dữ liệu lý lịch tư pháp được xây dựng tập trung, thống nhất tại Cục Hồ sơ nghiệp vụ

Để phù hợp với chủ trương của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ và đáp ứng nhu cầu hiện nay của các cơ quan nhà nước về việc cần biết thông tin lý lịch tư pháp, dự thảo luật đã sửa đổi, bổ sung mục đích quản lý lý lịch tư pháp là “Hỗ trợ công tác quản lý nhân sự, hoạt động giải quyết thủ tục hành chính có quy định cần biết thông tin lý lịch tư pháp của cá nhân” và bổ sung cơ quan Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam là một trong các cơ quan có quyền yêu cầu cung cấp thông tin lý lịch tư pháp.

z7073711238883_174f987555977fd2db25dc1d7f301c55.jpg -0
Cán bộ Cục Hồ sơ nghiệp vụ trao đổi nghiệp vụ liên quan đến công tác cấp phiếu lý lịch tư pháp.

Trước những hạn chế của mô hình Cơ sở dữ liệu lý lịch tư pháp hai cấp phân tán, không tập trung trong thời gian qua và bối cảnh tình hình mới hiện nay với những đòi hỏi cao hơn trong quản lý nhà nước về lý lịch tư pháp và yêu cầu ứng dụng công nghệ thông tin phù hợp hơn với xu thế chung của quốc tế, dự thảo luật quy định Cơ sở dữ liệu lý lịch tư pháp được xây dựng tập trung, thống nhất tại Cục Hồ sơ nghiệp vụ, Bộ Công an.

Dự thảo luật cũng đã sửa đổi quy định về trách nhiệm của Cục Hồ sơ nghiệp vụ, Bộ Công an trong quản lý Cơ sở dữ liệu lý lịch tư pháp, trách nhiệm của Công an cấp tỉnh trong xây dựng, làm giàu Cơ sở dữ liệu lý lịch tư pháp.

Cụ thể, Cục Hồ sơ nghiệp vụ có nhiệm vụ xây dựng, quản lý, khai thác và bảo vệ Cơ sở dữ liệu lý lịch tư pháp trong phạm vi cả nước; hướng dẫn việc xây dựng, sử dụng, khai thác và bảo vệ Cơ sở dữ liệu lý lịch tư pháp; tiếp nhận, cập nhật, xử lý thông tin lý lịch tư pháp do cơ quan, tổ chức có liên quan cung cấp theo quy định tại luật này; lập lý lịch tư pháp, cấp phiếu lý lịch tư pháp theo thẩm quyền; thực hiện chế độ thống kê, báo cáo về việc quản lý Cơ sở dữ liệu lý lịch tư pháp trong phạm vi cả nước.

Nhiệm vụ của Công an cấp tỉnh trong tiếp nhận, cập nhật, khai thác, sử dụng Cơ sở dữ liệu lý lịch tư pháp bao gồm: Khai thác, sử dụng và bảo vệ Cơ sở dữ liệu lý lịch tư pháp theo chức năng, nhiệm vụ được giao; tiếp nhận, cập nhật, xử lý thông tin lý lịch tư pháp do các cơ quan, tổ chức có liên quan cung cấp theo quy định tại luật này; lập lý lịch tư pháp, cấp phiếu lý lịch tư pháp theo thẩm quyền; thực hiện chế độ thống kê, báo cáo về việc tiếp nhận, cập nhật, khai thác, sử dụng Cơ sở dữ liệu lý lịch tư pháp tại địa phương.

Để khắc phục tình trạng lạm dụng phiếu lý lịch tư pháp số 2 trong thời gian vừa qua mà vẫn đáp ứng nhu cầu thiết thực của người dân muốn biết về thông tin lý lịch tư pháp của mình, dự thảo luật đã sửa đổi, bổ sung quy định về việc sử dụng phiếu lý lịch tư pháp phải được sự đồng ý của người được cấp phiếu lý lịch tư pháp theo quy định của pháp luật về bảo vệ dữ liệu cá nhân.

Dự thảo luật cũng đã bổ sung các quy định để bảo đảm tính đồng bộ, thống nhất của hệ thống văn bản quy phạm pháp luật, cập nhật các quy định mới của các văn bản pháp luật mới được ban hành. Trên cơ sở rà soát, dự thảo Luật đã bổ sung một số văn bản, quyết định là nguồn thông tin lý lịch tư pháp như: Quyết định tổng hợp hình phạt, quyết định tha tù trước thời hạn có điều kiện, quyết định bác đơn xin xóa án tích, quyết định trả tự do cho bị cáo vào nguồn thông tin lý lịch tư pháp, giấy chứng nhận chấp hành xong án phạt tù của người được tha tù trước thời hạn có điều kiện...

Nhằm đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin trong xây dựng Cơ sở dữ liệu lý lịch tư pháp, dự thảo luật bổ sung quy định về việc Cơ sở dữ liệu lý lịch tư pháp được kết nối với cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư, cơ sở dữ liệu chuyên ngành, cơ sở dữ liệu khác có liên quan; bổ sung các quy định cụ thể về các tiêu chuẩn của Cơ sở dữ liệu lý lịch tư pháp.

Để bảo đảm thực hiện chế định về đương nhiên được xóa án tích theo quy định của Bộ luật Hình sự và Bộ luật Tố tụng hình sự, dự thảo luật đã bổ sung quy định về nhiệm vụ của cơ quan tòa án, viện kiểm sát, cơ quan điều tra trong việc cung cấp thông tin về hành vi phạm tội mới như quyết định khởi tố bị can, quyết định đình chỉ điều tra bị can, quyết định đình chỉ vụ án đối với bị can, bị cáo... cho Cục Hồ sơ nghiệp vụ Bộ Công an, Công an cấp tỉnh để phục vụ việc rà soát, cập nhật thông tin trong trường hợp người bị kết án được xóa án tích.

Giảm thời hạn cấp phiếu lý lịch tư pháp xuống còn 5 ngày

Nhằm đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, bảo đảm dân chủ, công khai minh bạch, chuyên nghiệp, tạo điều kiện thuận lợi cho người dân có yêu cầu cấp phiếu lý lịch tư pháp, dự thảo luật đã cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính liên quan đến cấp phiếu lý lịch tư pháp; cắt giảm thời hạn cấp phiếu lý lịch tư pháp xuống còn 5 ngày (theo quy định hiện nay là 10 ngày). Trường hợp người được cấp phiếu lý lịch tư pháp là công dân Việt Nam đã cư trú ở nhiều nơi hoặc có thời gian cư trú ở nước ngoài, người nước ngoài, trường hợp đã bị kết án thì thời hạn không quá 15 ngày.

Dự thảo luật bổ sung quy định về không phân biệt địa giới hành chính trong giải quyết thủ tục hành chính cấp phiếu lý lịch tư pháp, theo đó cá nhân có quyền nộp hồ sơ yêu cầu cấp phiếu lý lịch tư pháp trực tiếp tại bất kì Công an cấp tỉnh hoặc Công an cấp xã gần nhất thuận lợi nhất cho người dân. Đồng thời, bổ sung quy định về phiếu lý lịch tư pháp điện tử để phù hợp với quy định hiện hành về giải quyết thủ tục hành chính trên môi trường điện tử, đáp ứng yêu cầu phát triển Chính phủ số, xã hội số hiện nay; bổ sung quy định về hồ sơ, thủ tục và thời hạn cấp phiếu lý lịch tư pháp cho người chưa đủ 14 tuổi.

Bộ Công an chịu trách nhiệm trước Chính phủ thực hiện quản lý nhà nước về lý lịch tư pháp. Trong công tác xây dựng Cơ sở dữ liệu lý lịch tư pháp, Cục Hồ sơ nghiệp vụ là cơ quan có nhiệm vụ xây dựng, quản lý, khai thác và bảo vệ Cơ sở dữ liệu lý lịch tư pháp trong phạm vi cả nước và Công an cấp tỉnh có nhiệm vụ xây dựng, khai thác, sử dụng Cơ sở dữ liệu lý lịch tư pháp theo chức năng, nhiệm vụ được giao.

Trong công tác cấp phiếu lý lịch tư pháp. Cục Hồ sơ nghiệp vụ và Công an cấp tỉnh có thẩm quyền cấp phiếu lý lịch tư pháp theo đối tượng được quy định cụ thể tại dự thảo Luật. Để tăng cường phân cấp, phân quyền, tạo điều kiện thuận lợi nhất cho công dân trong giải quyết thủ tục hành chính cấp Phiếu lý lịch tư pháp, dự thảo luật đã bổ sung quy định về việc phân cấp cho Công an cấp xã trong việc tiếp nhận và trả kết quả giải quyết thủ tục hành chính trong lĩnh vực lý lịch tư pháp đối với trường hợp công dân nộp và nhận kết quả trực tiếp.

Nguyễn Hương

Các tin khác

Công an Lâm Đồng làm sạch địa bàn từ công tác cai nghiện bắt buộc

Công an Lâm Đồng làm sạch địa bàn từ công tác cai nghiện bắt buộc

Cùng với quyết tâm đấu tranh, triệt phá các đường dây, tụ điểm ma túy, Công an các đơn vị, địa phương tỉnh Lâm Đồng đang tăng cường rà soát, quản lý người nghiện, người sử dụng trái phép chất ma túy và người sau cai nghiện. Công an đã phối hợp với các cơ quan chức năng lập hồ sơ, đưa những trường hợp đủ điều kiện vào cơ sở cai nghiện bắt buộc, góp phần phòng ngừa tội phạm, bảo đảm an ninh, trật tự ngay từ cơ sở.

Không để biên giới thành nơi lẩn trốn của tội phạm

Không để biên giới thành nơi lẩn trốn của tội phạm

Sự phát triển nhanh của giao thông, công nghệ và không gian mạng đang giúp các quốc gia ASEAN ngày càng kết nối, nhưng cũng bị tội phạm lợi dụng để vượt biên giới, che giấu danh tính và tiếp tục phạm tội. Trong bối cảnh đó, tăng cường phối hợp giữa các cơ quan thực thi pháp luật, rút ngắn thời gian trao đổi thông tin, xác minh, truy bắt và bàn giao đối tượng trở thành yêu cầu cấp thiết. Từ sáng kiến do Việt Nam đề xuất, ASEAN đang từng bước thúc đẩy một cơ chế hợp tác thực chất hơn để không quốc gia nào trở thành nơi lẩn trốn an toàn của tội phạm truy nã.

Sĩ quan Công an trúng tuyển vị trí quan trọng tại Nam Sudan

Sĩ quan Công an trúng tuyển vị trí quan trọng tại Nam Sudan

Việc Trung tá Đặng Thị Kim Anh trúng tuyển vào vị trí sĩ quan báo cáo thuộc Đơn vị Điều phối đơn vị cảnh sát tại trụ sở Phái bộ UNMISS không chỉ là niềm tự hào cá nhân mà còn cho thấy khả năng của các sĩ quan Công an Việt Nam đáp ứng tốt yêu cầu của Liên hợp quốc trong hoạt động gìn giữ hoà bình.

Tăng cường hợp tác các nước ASEAN trong truy bắt tội phạm qua kênh INTERPOL, ASEANAPOL

Tăng cường hợp tác các nước ASEAN trong truy bắt tội phạm qua kênh INTERPOL, ASEANAPOL

Với vai trò là cơ quan đầu mối của Bộ Công an Việt Nam trong hợp tác INTERPOL, ASEANAPOL, trung bình hàng năm, Văn phòng Cơ quan Cảnh sát điều tra Bộ Công an (Văn phòng INTERPOL Việt Nam) đã đề nghị và được INTERPOL ban hành hơn 200 lệnh truy nã quốc tế (Thông báo đỏ) các đối tượng truy nã của Việt Nam trốn ra nước ngoài để phối hợp với các nước xác minh, truy bắt...

Thầm lặng viết nên trang sử anh hùng

Thầm lặng viết nên trang sử anh hùng

Trải qua 65 năm xây dựng và phát triển, dưới sự quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo của Đảng ủy Công an Trung ương, lãnh đạo Bộ Công an, các thế hệ cán bộ, chiến sĩ Cục Ngoại tuyến đã lập nên nhiều chiến công thầm lặng, góp phần quan trọng trong công tác bảo vệ an ninh quốc gia (ANQG), bảo đảm trật tự, an toàn xã hội (TTATXH), phục vụ đắc lực sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.

Công an cơ sở ở Cà Mau chung tay bảo vệ động vật hoang dã

Công an cơ sở ở Cà Mau chung tay bảo vệ động vật hoang dã

Cùng với việc chủ động phòng ngừa, đấu tranh với các hành vi săn bắt, mua bán, vận chuyển, tàng trữ, sử dụng trái quy định động vật hoang dã, Công an cơ sở ở Cà Mau còn vận động nhân dân nâng cao ý thức, chủ động giao nộp các cá thể động vật hoang dã cần được bảo vệ khi phát hiện.

Thái Nguyên vận động, thu hồi hơn 400 khẩu súng các loại

Thái Nguyên vận động, thu hồi hơn 400 khẩu súng các loại

Những khẩu súng tự chế hay công cụ hỗ trợ từng được cất giữ trong các gia đình nay được người dân tự nguyện mang đến trụ sở Công an giao nộp. Phía sau mỗi hiện vật ấy không chỉ là một nguy cơ được loại bỏ, mà còn là sự chuyển biến trong nhận thức, ý thức chấp hành pháp luật và tinh thần trách nhiệm của người dân đối với bình yên cộng đồng.

Các đại biểu tham dự hội thảo.

Phát huy giá trị lịch sử, văn hóa CAND trong kỷ nguyên mới

Hội thảo khoa học cấp Bộ “Phát huy giá trị lịch sử, văn hóa Công an nhân dân (CAND) trong kỷ nguyên mới theo Nghị quyết số 80 – NQ/TW ngày 7/1/2026 của Bộ Chính trị” có ý nghĩa thiết thực đối với công tác xây dựng, phát triển văn hóa CAND; đồng thời đặt ra yêu cầu nhìn nhận sâu hơn về mối quan hệ giữa lịch sử, văn hóa với sức mạnh nội sinh của lực lượng trong tình hình mới.

Thanh tra Bộ Công an học tập, quán triệt các quy định của Đảng

Thanh tra Bộ Công an học tập, quán triệt các quy định của Đảng

Trung tướng Bùi Quang Thanh nhấn mạnh, trong công tác xây dựng Đảng, xây dựng lực lượng, hậu cần, thanh tra, kiểm tra, việc kịp thời quán triệt, triển khai và tổ chức thực hiện nghiêm túc các quy định có ý nghĩa rất quan trọng. Phổ biến, quán triệt các văn bản không chỉ là cơ sở để thống nhất nhận thức, mà còn là căn cứ then chốt để xác định rõ chức năng, nhiệm vụ, thẩm quyền và trách nhiệm của từng tổ chức, cá nhân.

Nữ Đại úy kịp thời đưa nam thanh niên bị tai nạn đi cấp cứu

Nữ Đại úy kịp thời đưa nam thanh niên bị tai nạn đi cấp cứu

Vào khoảng 20h ngày 26/9, trên đường thực hiện nhiệm vụ tại tuyến Tỉnh lộ 539, Đại úy Bùi Thị Thu Thủy, cán bộ Công an xã Đại Huệ (tỉnh Nghệ An) phát hiện một nam thanh niên không may bị tai nạn giao thông do tự ngã, nằm trên đường với nhiều vết thương, chảy máu vùng mặt và trên cơ thể.

Đồng Tháp: Đưa kỹ năng lái xe an toàn vào trường học

Đồng Tháp: Đưa kỹ năng lái xe an toàn vào trường học

Không chỉ tuyên truyền pháp luật, Công an tỉnh Đồng Tháp đang đưa kỹ năng lái xe an toàn đến trực tiếp học sinh, sinh viên thông qua mô hình tuyên truyền, đào tạo, kiểm tra và ký cam kết. Cách làm này nhằm giúp các em nhận diện nguy cơ, chủ động xử lý tình huống và hình thành thói quen tham gia giao thông an toàn.

Bài cuối: Gieo niềm tin, đóng góp cho cộng đồng

Bài cuối: Gieo niềm tin, đóng góp cho cộng đồng

Mỗi buổi tối trước khi ngủ, bên trong căn buồng giam, không ít phạm nhân thao thức, trằn trọc nghĩ đến ngày trở về với xã hội sau khi chấp hành án xong, họ sẽ bắt đầu lại cuộc sống như thế nào? Những băn khoăn, khúc mắc của họ về kinh tế, cuộc sống, gia đình, ai sẽ tư vấn, giải đáp cho họ? Chính những buổi tuyên truyền, tư vấn pháp luật với những câu hỏi rất thực tế đã góp phần gieo niềm tin, gỡ bỏ rào cản tâm lý và mở ra cánh cửa tái hòa nhập cộng đồng cho các phạm nhân.