Ghi nhận nỗ lực của các cơ quan tư pháp
Các đại biểu biểu lộ sự đồng tình với báo cáo của Chính phủ, cũng như đánh giá rất cao nỗ lực của các cơ quan tư pháp, đặc biệt là lực lượng Công an trong việc đấu tranh phòng, chống tội phạm.
Đại biểu Nguyễn Đình Quyền - Phó Chủ nhiệm Ủy ban Tư pháp của Quốc hội cho rằng: Việc phát hiện và xử lý tội phạm tăng cả về số vụ và số bị can, tốc độ xử lý các vụ án cũng nhanh hơn. “Đây là sự nỗ lực rất nhiều của các cơ quan, đặc biệt là các cơ quan bảo vệ pháp luật”.
Đại biểu Quyền cho rằng việc Quốc hội ra Nghị quyết 37 về công tác tư pháp và công tác phòng chống tội phạm với các chỉ tiêu rất cụ thể, có tác dụng rất lớn, gia tăng áp lực cho các cơ quan thực thi. Ủy ban Tư pháp của Quốc hội cũng đánh giá cao nỗ lực cố gắng của các ngành các cấp trong thực hiện Nghị quyết của Quốc hội.
Đại biểu Trần Thị Quốc Khánh cũng nhận định công tác phòng chống tội phạm đã có rất nhiều chuyển biến, điều này là rất rõ.
“Đầu năm vừa rồi nổi lên tình hình tội phạm băng nhóm, các đối tượng cướp giật mạnh động, nhất là TP Hồ Chí Minh. Sau đó Chính phủ đã chỉ đạo rất nghiêm. Báo cáo đánh giá tình hình tội phạm đã được kiềm chế tôi cho là chính xác. Báo cáo của Chính phủ cũng đã đánh giá rất cụ thể, xác đáng về tình hình tội phạm, nguyên nhân... Về tội phạm tham nhũng, đã có những yên tâm phần nào trước sự tấn công mạnh mẽ của các cơ quan tư pháp. Những vụ án gây bức xúc dư luận đã được đưa ra xem xét và xử lý, đem lại sự tin tưởng cho nhân dân vào pháp luật”.
Trung tướng Đỗ Kim Tuyến – Phó Tổng cục trưởng Tổng cục Cảnh sát Phòng chống tội phạm, đại biểu Quốc hội TP Hà Nội cũng nhất trí cho rằng: Công tác đấu tranh phòng chống tội phạm, phòng chống tham nhũng đã được các bộ ngành và địa phương rất nỗ lực thực hiện và đạt được kết quả trong điều kiện các yếu tố khách quan hết sức khó khăn như kinh tế suy thoái, thiếu việc làm, suy thoái đạo đức lối sống... tác động xấu tới tình hình tội phạm.
Để đạt được kết quả này, Chính phủ đã chỉ đạo rất quyết liệt bằng các chương trình quốc gia đặt dưới sự lãnh đạo của các cấp ủy Đảng, được sự đồng tình của nhân dân.
Hiệu lực quản lý Nhà nước đã được tăng cường, bịt kín những sơ hở mà tội phạm có thể lợi dụng. Hiệu quả đấu tranh phòng chống tội phạm của các cơ quan chuyên trách, tư pháp và thanh tra đã được nâng cao rõ rệt. Hiệu quả là đã kiềm chế được tội phạm, không để các loại tội phạm lộng hành, xử lý khá tốt tình hình băng nhóm, sử dụng vũ khí nóng, chất nổ…
Việc chấp hành pháp luật, bảo vệ lợi ích hợp pháp của nhân dân đã được tăng cường. Chất lượng đội ngũ cán bộ đã được cải tiến một bước trong tiến trình cải cách tư pháp. Kết quả này góp phần quan trọng đảm bảo an ninh quốc gia, giữ gìn trật tự an toàn xã hội và phát triển kinh tế.
Xảy ra việc gì phải rõ địa chỉ trách nhiệm
Mặc dù đạt được những kết quả khả quan đó, các đại biểu đặc biệt tỏ ra quan ngại về tình hình tội phạm vẫn gia tăng với tính chất tội phạm ngày càng nghiêm trọng hơn.
“Năm nay báo cáo của Chính phủ cho biết tính chất nghiêm trọng của các vụ vi phạm tăng hơn, đây là vấn đề mà chúng ta phải hết sức nghiêm túc đánh giá. Muốn không gia tăng tội phạm, rất nhiều người nói là phải xử thật nặng vào. Tôi rất đồng tình là phải xử lý nghiêm, nhưng chỉ thế thôi chưa đủ. Việc xử lý không phải là cứu cánh cho việc không phát sinh tội phạm, mà phải là các biện pháp tổng hợp” – đại biểu Nguyễn Đình Quyền phát biểu.
Ông lấy ví dụ tội phạm ma túy, chúng ta đã đưa khung hình phạt lên mức cực điểm, có những vụ tuyên từ 7 đến 9 người tử hình, nhưng kết quả là ma túy vẫn phát triển. Nên nếu không có các biện pháp nâng cao ý thức chấp hành pháp luật thì không đủ. Đó là trách nhiệm trong quản lý Nhà nước.
“Vụ việc Thẩm mỹ Cát Tường, tôi không hiểu tại sao chúng ta lại khó trong việc xác định trách nhiệm? Trong từng ấy năm, các cơ quan đại chúng đã đăng rất nhiều trường hợp vi phạm, hoạt động không phép... Vậy trong thời gian đó Sở Y tế đã làm gì? Không phải xảy ra vụ này thì anh tổng rà soát, không phải làm theo phong trào. Tôi đề nghị quy trách nhiệm cụ thể. Nếu Giám đốc Sở đã thường xuyên chỉ đạo thanh tra kiểm tra bằng văn bản rồi, thì thực hiện thế nào? Không phát hiện ra thì do năng lực yếu kém, hai là bảo kê ăn tiền? Cái đó cần phải làm rõ”.
Đại biểu Nguyễn Đình Quyền nhấn mạnh: Vi phạm pháp luật còn nhiều có lý do quản lý Nhà nước chưa nghiêm. Quản lý Nhà nước phải chặt chẽ ở mức khi xảy ra vụ việc gì phải có địa chỉ có trách nhiệm luôn. Không phải trách nhiệm chung chung, ai cũng ngồi yên vị.
Một điểm đáng báo động nữa được các đại biểu chỉ ra là tội phạm đang trẻ hóa, có những đối tượng 14 – 16 tuổi đã phạm tội giết người. Thống kê cho thấy 36 – 37% tội phạm là vị thành niên. Ngoài ra, việc quản lý vũ khí, vật liệu nổ vẫn còn nhiều sơ hở.
Đại biểu Nguyễn Đức Chung – Giám đốc Công an TP Hà Nội chỉ rõ vật liệu nổ chủ yếu là dạng thuốc nổ công nghiệp được sử dụng để phá đá ở các công trình khai thác đá. Công tác quản lý lĩnh vực này, khi điều tra ra đều phát hiện sơ hở, để công nhân khoan đá lấy bớt thuốc nổ bán ra ngoài. Đại biểu Chung đề nghị cần có chế tài xử lý nặng hơn với những người quản lý không tốt để thất thoát vật liệu nổ.
Đại biểu Nguyễn Đức Chung cũng kiến nghị cần xử lý trách nhiệm của thủ trưởng các cơ quan để cán bộ vi phạm pháp luật, kể cả vi phạm hành chính, phạm tội và tham nhũng… Cùng với đó, đại biểu Chung cũng đề xuất các tội danh bị xử lý hình sự cần được bổ sung thường kỳ trong các kỳ họp Quốc hội bởi hiện nay phát sinh rất nhiều hành vi phạm tội mới nhưng không được bổ sung.
Trước đó, trong phiên làm việc buổi sáng, Quốc hội đã nghe báo cáo về Dự thảo Luật Công chứng (sửa đổi). Dự thảo lần này dự kiến sửa đổi, bổ sung 32 điều, bổ sung mới 11 điều, bãi bỏ 1 điều, tập trung vào việc sửa đổi quy định về phạm vi công chứng, sửa đổi một số nội dung về quản lý nhà nước, bổ sung quy định về tổ chức xã hội - nghề nghiệp của công chứng viên, xác định rõ hơn tư cách pháp lý của công chứng viên, quy định chặt chẽ hơn về đào tạo, tập sự hành nghề công chứng, làm rõ quyền và nghĩa vụ của công chứng viên, bổ sung một số quy định về việc thành lập và tổ chức hoạt động của các tổ chức hành nghề công chứng và một số nội dung cụ thể khác.
Đại biểu Đặng Văn Hiếu.
Đại biểu Nguyễn Đức Chung.
