Đại biểu Quốc hội băn khoăn về đồ án quy hoạch Thủ đô

Báo cáo tình hình thị trường bất động sản tại khu vực đang xem xét quy hoạch Hà Nội của Chính phủ gửi tới đại biểu Quốc hội cho biết: Từ đầu năm đến nay, giá đất tăng liên tục tại hầu hết các dự án phát triển khu đô thị mới, dự án phát triển nhà ở, tăng mạnh nhất ở phía Tây, các dự án khu vực quận Hà Đông có giá chuyển nhượng trong tháng 5 tăng trung bình 40% so với tháng 12/2009. Giá đất thổ cư mặt đường liên huyện, liên xã tại các huyện Thạch Thất, Quốc Oai đầu tháng 5 được chào bán rất cao, đặc biệt "xuất hiện tình trạng "làm giá", tung tin đồn, giao dịch ảo để đẩy giá lên cao, nhất là ở Thạch Thất, Ba Vì".

Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế Hà Văn Hiền: Tránh lợi dụng tạo đột biến về bất động sản

Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế Hà Văn Hiền cho rằng, phải tránh lợi dụng, tạo đột biến về giá đất, về thị trường bất động sản, đặc biệt cần đề phòng những tác động không đúng đắn của các nhóm lợi ích ảnh hưởng tới các định hướng của đồ án. Ông cũng đề nghị làm rõ hơn nữa "tính Hà Nội" và làm nổi bật định hướng bảo tồn bản sắc các vùng, khu vực trong Thủ đô. Làm rõ ý nghĩa và sự cần thiết xây dựng trục Thăng Long, nhất là cần đặt trong quy hoạch các trục giao thông chính song song và gần với trục Thăng Long, diện tích đất nông nghiệp cần thu hồi để làm đường bởi hiện đã có khá nhiều trục song song với trục này (trong đó, chỉ cách trục Thăng Long 4 - 5km có đường cao tốc Láng - Hòa Lạc, QL32).

- Thưa ông, ý ông nói "các nhóm lợi ích" ảnh hưởng tới định hướng đồ án cụ thể là những nhóm lợi ích nào?

Không, đó là các nhóm lợi ích có liên quan chứ tôi không giải nghĩa là lợi ích gì.

- Ông có thể nói rõ hơn quan điểm của mình về trục Thăng Long và trung tâm hành chính quốc gia tại Ba Vì?

Các ý kiến đại biểu Quốc hội, các cơ quan làm quy hoạch phải có trách nhiệm nghiên cứu, giải trình. Ở đây, có vấn đề phải lưu ý là đặc thù của Thủ đô, việc bố trí thế nào phải phù hợp tính chất chính trị, hành chính của chúng ta. Trong quy hoạch có dành quỹ đất xây dựng trung tâm hành chính, vậy thì lý do tại sao chuyển trung tâm hành chính lên đây, đại biểu Quốc hội quan tâm, nhưng quy hoạch lại chưa giải thích rõ việc này.

- Vậy ông ủng hộ cách nào?

Chúng tôi có nêu, khi đặt vấn đề xây dựng trung tâm hành chính có dành quỹ đất nhưng chưa giải thích mối quan hệ trong hệ thống chính trị của chúng ta là có quan hệ mật thiết giữa chính trị và hành chính, nếu tách hành chính khỏi chính trị là không phù hợp. Cần hết sức chú ý vấn đề quản lý triển khai sau khi quy hoạch được duyệt, khắc phục tình trạng buông lỏng quản lý, kỷ luật không nghiêm, tính nhiệm kỳ, dễ dàng điều chỉnh trong tổ chức thực hiện quy hoạch, gây lãng phí tiền của của Nhà nước…

Đại biểu Nguyễn Thị Nguyệt Hường: Có trục đường Láng, tại sao phải thêm trục Thăng Long?

Cần giải thích rõ ràng, minh bạch lý do tại sao lại phải có trục Thăng Long? Theo thiết kế của đồ án, phía trên trục Thăng Long là đường 32, phía dưới trục là đường Láng - Hòa Lạc, tuyến đường này cũng được thiết kế chạy giữa vùng xanh của Hà Nội, chiếm 70% diện tích quy hoạch xây dựng. Do đó, đồ án quy hoạch phải làm rõ hơn lợi ích kinh tế, ý nghĩa xã hội của trục này trong sự phát triển của Thủ đô.

Đại biểu Phạm Thị Loan: Có gì đó không bình thường

Theo tôi, trục Thăng Long chính là một trong những lý do chủ yếu gây sốt đất ở Hà Nội hiện nay, bởi thị trường bất động sản đang rất sôi động và tập trung ở trục Thăng Long, Ba Vì, trong khi những khu vực khác như Đông Anh, Sóc Sơn, Gia Lâm… biến động không quá "nóng" như khu vực được xác định làm trục này. Liệu có một cái gì đấy không bình thường ở hành lang Thăng Long… Tại sao chúng ta lại tập trung quá nhiều cho hành lang này như vậy? Tại sao phải đưa trung tâm hành chính quốc gia lên Ba Vì trong khi trung tâm chính trị lại ở Ba Đình?

Theo phân bố không gian Thủ đô, tôi thấy chưa đạt được mục tiêu, hiện mới chỉ sử dụng khoảng 30% diện tích, còn lại 70% tôi thấy vẫn như cũ, đồ án là vành đai xanh nhưng thực ra chưa đụng chạm đến. Quy hoạch chung định hướng 5 đô thị vệ tinh tôi chẳng thấy có gì mới, trục Thăng Long cũng đã vào dự án cả rồi (các khu chung cư, biệt thự, khu công nghiệp…). Chúng ta dựa trên cái cũ và có vẻ như hợp thức hóa những dự án mà chúng ta đã cấp phép, đặc biệt là trục Thăng Long... Chúng ta không mô tả khu vực này mà lại mô tả trục Thăng Long, đưa lên bức tranh cực kỳ đẹp nên người dân thấy đẹp mới tập trung về mua đất.

Thứ trưởng Bộ Xây dựng Nguyễn Đình Toàn: Ghi lại những câu chuyện lịch sử Thăng Long

Có thể xây dựng ngay từ năm 2011 chứ không thể để đến 2030 mới làm, bởi trục Thăng Long giải quyết tốt giao thông phía Tây thành phố. Có tuyến đường này thì giao lưu công nghiệp hàng hóa sẽ tốt hơn. Các vùng nông thôn này trông chờ trục đường để xóa chênh lệch thu nhập với khu trung tâm. Trục Thăng Long bắt đầu từ Hoàng Quốc Việt, kéo dài 30km tới chân núi Ba Vì. Mục đích phát triển giao thông là số một. Thứ hai là kết nối văn hóa xứ Đoài ở Sơn Tây, Phúc Thọ với văn hóa Thăng Long ở đô thị trung tâm. Trên trục đó, chuỗi vành đai 3 dài 3,5km sẽ quy hoạch các công trình bảo tàng, đài Độc Lập, ghi lại những câu chuyện lịch sử của Thăng Long, xứ Đoài, cũng là khu vui chơi giải trí cho người dân. Mật độ xây dựng ở đó rất ít, song tập trung nhiều công trình hiện đại của cả nước.  

Đại biểu Nguyễn Đình Xuân (Tây Ninh): Lo cho vựa lúa

Trục Thăng Long và cả đồ án này sẽ lấy đi rất rất nhiều đất trồng lúa, trong khi dự báo những vài năm tới lụt lội sẽ nhiều hơn khiến sản lượng lúa của vùng đồng bằng sông Cửu Long giảm mạnh, phải trông chờ vào đồng bằng sông Hồng. Ở các nước, khi muốn sử dụng đất màu người ta phải cào ra đem tới đổ lên các vùng đất cằn để tận dụng. Mặc dù làm như vậy thì chi phí rất lớn, nhưng đất đó là vô giá. Còn ta thì đất trồng lúa cứ lấy chuyển đổi quá thoải mái…

Chủ tịch Nguyễn Thế Thảo: Không có tính nhiệm kỳ

Bên lề phiên thảo luận, đại biểu Nguyễn Thế Thảo, Chủ tịch UBND TP Hà Nội được báo giới "săn đón".

- Ông suy nghĩ thế nào về tính khả thi của đồ án?

Tính khả thi là nguyên tắc phải đảm bảo khi xây dựng quy hoạch. Thành phố Hà Nội khi tham gia với Bộ Xây dựng để chỉ đạo quy hoạch này đã phân tích rất kỹ những tồn tại nhưng các ý tưởng đưa ra đều phải tính đến khả năng thực hiện. Chẳng hạn dân số lên đến 10 triệu thì có đón nhận được 10 triệu dân hay không? Hà Nội rất nhiều lần nói với phía tư vấn về điều này, và họ khẳng định là có khả năng đáp ứng được.

- Trong khi chưa rõ quy hoạch này có "đoạn kết" thế nào, nhưng rõ ràng nó đã tạo lợi nhuận kếch xù cho giới đầu cơ bất động sản?

Đúng là sau khi đưa ra triển lãm đồ án quy hoạch thì bất động sản có biến động rất nhanh. Nhưng đó chỉ là một trong nhiều nguyên nhân thôi, phần lớn giao dịch có dính đến đầu cơ, thậm chí có cả giao dịch giả để kích giá lên. Biện pháp cho vấn đề này là sau khi đồ án được phê duyệt phải thông tin rất rõ ràng về lộ trình thực hiện để nhân dân và nhà đầu tư biết. Tất cả đều phải rõ ràng, công khai.

- Ông có băn khoăn tính nhiệm kỳ của đồ án như một số ý kiến đề cập?

Đồ án này không hề có "tính nhiệm kỳ". Theo quy chế quản lý quy hoạch thì cứ 5 năm điều chỉnh 1 lần nhưng bản thân quy hoạch chung Hà Nội từ năm 1998 đến nay cũng chưa điều chỉnh toàn bộ mà chỉ điều chỉnh cục bộ. Đến nay Hà Nội đã mở rộng, đã đến lúc phải quy hoạch lại chứ không tính đến đầu hay cuối nhiệm kỳ. Đây là cơ hội để để xây dựng Thủ đô văn minh hiện đại như mong muốn của nhân dân cả nước.

Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật Nguyễn Văn Thuận: Lãng phí

Tôi hoan nghênh Chính phủ có đồ án để 50 năm nữa diện mạo Thủ đô sẽ khác. Nhưng có hai điểm tôi không tán thành, đó là trục Thăng Long và khu hành chính ở Ba Vì. Lý do rất nhiều nhưng hai điểm này thể hiện một điều, đó là lãng phí. Cụ thể, hiện chúng ta có đường cao tốc Láng - Hòa Lạc, chỉ cách song song trục Thăng Long này 4 -5 cây số. Tôi cũng muốn nhìn xa, không lo ngại đâu, nhưng có ai dám đảm bảo chắc chắn rằng Hà Nội và Hà Tây vĩnh viễn, mãi mãi chỉ là một như bây giờ? Tôi cũng không tán thành tách khu hành chính khỏi khu chính trị. Bởi lẽ, cơ quan Đảng ở đâu thì Chính phủ, Quốc hội, Chủ tịch nước phải ở đó, làm gì có chuyện tách ra. Nếu cứ nói sau này tàu điện ngầm chạy nhanh, mất có vài chục phút đến nơi nhưng chạy phải có tiền. Đất Hà Nội tuy chật nhưng vẫn còn rộng, khu hành chính không nhất thiết phải ở xa như vậy. Tất nhiên cũng không thể ở khu Ba Đình được, nhưng có thể ở Mỹ Đình chẳng hạn.

Điều lo lắng thứ ba, đó là quản lý quy hoạch của chúng ta. Những năm 1970, khi ở chiến trường ra, đi học Đại học Bách khoa, thấy Liên Xô quy hoạch cho chúng ta một trường đại học như vậy là cực đẹp, toàn cây, lối đi, có bạn bè Đại học Kinh tế quốc dân ngay bên cạnh. Trường đại học quy hoạch rộng như thế, dắt tay nhau đi cả ngày không hết, còn bây giờ đã bị "xẻ thịt" chia nhỏ rồi.