- Mỹ, Nga rút khởi Hiệp ước hạt nhân INF
- Mỹ - Nga: Từng bước nhỏ tiến tới đại cục
- Lãnh đạo Mỹ-Hàn nhất trí tăng cường trừng phạt Triều Tiên
Trong khi đó, các máy bay chiến đấu của Nhật Bản đã sẵn sàng trong trường hợp lãnh thổ nước mình bị xâm phạm.
Kinh tế giảm tốc
Cuộc chạm trán chưa từng có chỉ là một lời nhắc nhở về những rủi ro đe dọa đến hòa bình ở Ấn Độ - Thái Bình Dương và Thế kỷ châu Á sẽ kết thúc nhanh hơn mọi người dự đoán. Từ một nền kinh tế Trung Quốc chậm lại đáng kinh ngạc đến những cuộc tranh chấp về dân chủ ở Hồng Kông và một cuộc chiến tranh lạnh mới giữa Nhật Bản và Hàn Quốc: đẩy châu Á đang có nguy cơ đi xuống.
 |
Sự hỗn loạn địa chính trị của châu Á đã tích tụ từ lâu. Trên thực tế, những điểm yếu của khu vực trong nhiều thập kỷ đã bị bỏ qua bởi những người chắc chắn rằng Trung Quốc sẽ thống trị thế giới, rằng khu vực này sẽ bắt đầu biểu lộ ý thức chung về các giá trị của châu Á, đó là ảnh hưởng của Mỹ đối với sự suy yếu, và tương lai toàn cầu sẽ được xác định nhiều hơn ở Bắc Kinh và New Delhi so với ở Washington. Nhưng bên dưới những thành phố mới lấp lánh, các nền tảng của sự trỗi dậy của nó đã bắt đầu rạn nứt.
Như một trận động đất, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã tiến hành cuộc chiến thương mại với Bắc Kinh, bao gồm thuế quan 25% đối với gần một nửa lượng hàng xuất khẩu của Trung Quốc sang Mỹ, đẩy nhanh sự suy giảm kinh tế của Trung Quốc. Tốc độ tăng trưởng của Trung Quốc trong quý vừa qua là chậm nhất trong gần 3 thập kỷ. Ngay cả khi con số tăng trưởng 6,2% có thể được tin cậy, nó không chỉ cho thấy tác động của các hành động thương mại của Trump, mà là điểm yếu chung của một nền kinh tế thiếu cải cách và kém hiệu quả.
Xuất khẩu của Trung Quốc sang Mỹ đã sụp đổ. Xuất khẩu của nó sang phần còn lại của thế giới cũng bị thu hẹp. Trong khi đó, hàng chục công ty lớn, từ Google đến Dell, đang giảm hoặc loại bỏ sản xuất tại Trung Quốc, làm trầm trọng thêm tình trạng chậm lại và định hình lại chuỗi cung ứng toàn cầu. Trong khi đó, một báo cáo gần đây cho thấy tổng nợ của nước này, từ các tập đoàn, hộ gia đình và chính phủ, hiện tương đương 300% GDP và phần lớn trong số đó bị cuốn vào các giao dịch mờ đục và phức tạp có thể trở thành bom hẹn giờ.
Nhưng không chỉ có Trung Quốc phải đối mặt với các khó khăn kinh tế. Ở các quốc gia phát triển, như Hàn Quốc và Nhật Bản, tình trạng trì trệ vẫn tiếp tục mặc dù đã có nhiều năm cải cách. Trong khi đó, Ấn Độ có tăng trưởng giảm một nửa trong những năm gần đây, đặt ra câu hỏi về việc phát triển không thực chất. Những nỗi sợ hãi như vậy cũng phổ biến khắp Đông Nam Á.
Chính trị bất ổn
Kinh tế chỉ là một phần của vấn đề. Những nỗ lực liên tục của Trung Quốc để siết chặt các nền dân chủ Hồng Kông và Đài Loan cho thấy mức độ ổn định chính trị trong khu vực đang bị đe dọa. Tại Hồng Kông, các cuộc biểu tình ủng hộ dân chủ đang đẩy Bắc Kinh vào thế phải quyết định có can thiệp hay không. Nếu nó triển khai quân đội để lập lại trật tự, nó có thể dẫn đến các cuộc đụng độ đẫm máu.
 |
Nhật Bản và Hàn Quốc đang rất nguy hiểm khi bị rạn nứt hoàn toàn quan hệ song phương. Khi Seoul tiếp tục các yêu sách của Thế chiến II thông qua các tòa án của mình, Tokyo đã đáp trả bằng cách cắt giảm nguồn cung cấp hóa chất quan trọng cho ngành công nghiệp điện tử Hàn Quốc.
Cuối năm 2018, Nhật Bản tuyên bố rằng một tàu hải quân Hàn Quốc đã chuyển radar điều khiển hỏa lực của mình lên một máy bay tuần tra của Nhật Bản, gần như gây ra một cuộc khủng hoảng quân sự. Trong khi đó, Việt Nam đang đối đầu với Trung Quốc về việc thăm dò dầu khí ở Biển Đông.
Xung đột trong khu vực cũng đang đe dọa an ninh trên toàn thế giới. Mặc dù đã có 3 lần gặp mặt thượng đỉnh với Mỹ, CHDCND Triều Tiên vẫn là một quốc gia có khả năng hạt nhân.
Cuộc chiến toàn cầu về tự do dân sự cũng nghiêng về sự kiểm soát của nhà nước lớn hơn, một phần thông qua sự hoàn thiện của Trung Quốc về các hệ thống giám sát công nghệ cao mà họ rất muốn xuất khẩu, ngay cả sang các nền dân chủ phương Tây.
Nhiều người tin rằng Huawei, cùng với các công ty Trung Quốc khác, là một rủi ro bảo mật cho bất kỳ quốc gia nào áp dụng công nghệ của họ. Và FBI đã cảnh báo rằng Trung Quốc là mối đe dọa gián điệp lớn nhất đối với Mỹ.
Các nhà hoạch định chính sách Mỹ đặt cược rằng Trung Quốc hiện đại hóa kinh tế và trỗi dậy hòa bình sẽ dẫn đến một kỷ nguyên thịnh vượng và hợp tác toàn cầu, liên kết các nền kinh tế tiên tiến ở châu Á với người tiêu dùng ở Mỹ, châu Âu và các nơi khác. Điều đó không đúng. Tương tự như vậy, nhiều năm nỗ lực để đưa các đồng minh của Mỹ là Nhật Bản và Hàn Quốc xích lại gần nhau hơn đã bị phá sản.
Thời cơ cho Mỹ
Khi các vấn đề ở châu Á trở nên tồi tệ hơn, chính sách của Mỹ trong khu vực sẽ phải thay đổi. Các đồng minh yếu hơn về kinh tế sẽ ít có khả năng giúp Mỹ duy trì an ninh, và chủ nghĩa dân tộc ngày càng tăng sẽ khiến việc duy trì ổn định trở nên khó khăn hơn. Tệ nhất, lực lượng Mỹ có khả năng bị lôi kéo vào bất kỳ cuộc xung đột vũ trang nào trong khu vực, đặc biệt nếu các đồng minh của Mỹ có liên quan.
Nhưng khủng hoảng của châu Á cũng là cơ hội cho Mỹ. Trên hết, kinh tế Trung Quốc suy thoái, việc gia tăng đàn áp trong nước và hành vi đe dọa ở Biển Đông và các nơi khác đang khiến các quốc gia châu Á trở nên cảnh giác về quyền lực của Bắc Kinh hơn bao giờ hết.
Nếu lúc này, Washington đưa ra được một giải pháp thay thế kinh tế, như viện trợ phát triển lớn hơn và thương mại song phương công bằng với các quốc gia chiến lược, họ sẽ được ủng hộ cao.
Cùng với các đồng minh như Úc và Nhật Bản và các đối tác như Ấn Độ, đây là thời cơ để Mỹ xây dựng một liên minh lợi ích hàng hải liên kết chặt chẽ hơn với hải quân khu vực và lực lượng bảo vệ bờ biển với lực lượng đồng minh của Mỹ.
Trái với ý kiến phổ biến, tương lai không phải của châu Á. Quá nhiều chỉ số chính của khu vực hiện đang có xu hướng sai. Đối mặt với những vấn đề sâu sắc và lâu dài, các dân tộc châu Á sẽ đấu tranh để tạo ra cuộc sống tốt hơn và các chính phủ có thể bị tổn hại bởi những điểm yếu về cấu trúc và tranh chấp ngoại giao. Trong thời gian dài, châu Á sẽ chứng kiến những thăng trầm trong tăng trưởng và thời kỳ hợp tác xen kẽ với khủng hoảng, giống như mọi nơi khác.
