Cùng bị khởi tố với bà Roxana Baldetti còn có cựu Bộ trưởng Nội vụ Guatemala Mauricio Lopez Bonillam - bị cáo buộc vận chuyển có chủ đích số lượng cocain kể trên mặc dù biết rõ hành động này là trái phép.
Đại sứ quán Mỹ còn cho biết, mấy ngày tới Bộ Tư pháp Mỹ sẽ gửi yêu cầu chính thức tới Bộ Tư pháp Guatemala, đề nghị dẫn độ 2 cựu quan chức kể trên tới Mỹ để xét xử.
Nữ cựu Phó Tổng thống từng bị bắt (tháng 8-2015) và bị kết án với cáo buộc là một trong những kẻ cầm đầu mạng lưới có tên gọi "La Linea" (đường dây). Còn cựu Bộ trưởng Nội vụ Mauricio Lopez Bonillam bị bắt (tháng 6-2016) vì liên quan tới một vụ tham nhũng lớn.
Dư luận cho rằng, Tổng thống Jimmy Morales sẽ sớm đáp ứng yêu cầu của Bộ Tư pháp Mỹ vì ông từng cam kết chống tham nhũng khi tranh cử. Và sau khi nhậm chức (14-1-2016), ông Jimmy Morales đã mạnh tay với cuộc chiến chống tham nhũng, và làm trong sạch Chính phủ. Bởi trong thời gian nắm quyền, cựu Tổng thống Otto Perez Molina bị cáo buộc đã cùng với bà Roxana Baldetti điều hành mạng lưới "La Linea", biển thủ trị giá hàng triệu USD công quỹ.
Thẩm phán Miguel Angel Galvez từng ra lệnh bắt tạm giam không cho tại ngoại đối với cựu Phó Tổng thống Roxana Baldetti để phục vụ công tác điều tra. Và vụ tham nhũng liên quan tới ông Otto Perez Molina và bà Roxana Baldetti đã tạo điều kiện để ông Jimmy Morales giành chiến thắng trong cuộc bầu cử hôm 6-9-2015.
 |
| Cựu Phó Tổng thống Guatemala Roxana Baldetti. |
Theo giới truyền thông, Thẩm phán Miguel Angel Galvez buộc phải ra lệnh bắt tạm giam không cho tại ngoại đối với cựu Phó Tổng thống bởi bà Roxana Baldetti có quốc tịch Italia (dễ đào tẩu ra nước ngoài) và gây khó khăn cho cuộc điều tra của Ủy ban Quốc tế chống tình trạng tội phạm không bị trừng phạt ở Guatemala (CICIG) và Bộ Công cộng Guatemala.
Trước đó, Tòa án đã ra lệnh phong tỏa tài khoản ngân hàng của cựu Phó Tổng thống cùng 11 bất động sản của gia đình bà Roxana Baldetti. Theo kết quả điều tra của CICIG và Bộ Công cộng, bà Roxana Baldetti có liên quan tới việc nhận hối lộ 3,7 triệu USD, nên nữ Phó Tổng thống phải từ chức hôm 8-5-2015. Và việc này diễn ra sau khi Juan Carlos Monzon, thư ký riêng của bà Roxana Baldetti bị cáo buộc là người đứng đầu đường dây tham nhũng và trốn thuế.
CICIG cho biết, đường dây nhận hối lộ kể trên có khoảng 100 người, trong đó có 28 nhân viên hải quan, và người điều hành đường dây này là Juan Carlos Monzon.
Trước khi CICIG công bố vụ án tham nhũng khiến bà Roxana Baldetti phải từ chức Phó Tổng thống, Đại sứ Mỹ tại Guatemala từng gây sức ép buộc Tổng thống Otto Perez Monila phải gia hạn hoạt động cho CICIG.
Gần 2 năm trước (7-5-2015), Quốc hội Guatemala đã chính thức thành lập Ủy ban đặc biệt với 5 thành viên để điều tra, làm rõ mối liên quan của ông Otto Perez Monila trong các vụ gian lận của quan chức cấp cao thuộc hệ thống hải quan và an ninh xã hội quốc gia.
Ngày 30-6-2015, Tòa án Hiến pháp Guatemala từng bác đề nghị của ông Otto Perez Monila yêu cầu được hưởng quyền miễn trừ của Tổng thống, khi phải đối mặt với cáo buộc tham nhũng. Ngày 3-7-2015, một ủy ban của Quốc hội đã đề nghị tước quyền miễn trừ và cho phép điều tra đối với ông Otto Perez Monila.
Ngày 21-8-2015, khi phát biểu tại cuộc họp báo chung với các công tố viên địa phương, đại diện Ủy ban điều tra của Liên hợp quốc Ivan Velasquez cho biết, đã tìm thấy bằng chứng về việc Tổng thống Otto Perez Monila và cựu Phó Tổng thống Roxana Baldetti tham gia và cầm đầu mạng lưới "La Linea" nhận hối lộ để giúp trốn thuế quy mô lớn.
Ngày 25-8-2015, Tòa án Tối cao Guatemala đã chấp thuận đề nghị của Tổng chưởng lý kết tội ông Otto Perez Molina do nghi ngờ cựu Tổng thống có liên quan tới vụ bê bối tham nhũng với bà Roxana Baldetti. Ngày 1-9-2015, với 132 phiếu thuận, Quốc hội Guatemala đã nhất trí tước quyền miễn trừ đối với Tổng thống Otto Perez Molina.
Tối 1-9-2015, ông Otto Perez Molina bị cấm ra nước ngoài và đây là biện pháp chưa từng diễn ra ở Guatemala. Ngày 3-9-2015, ông Otto Perez Molina phải từ chức Tổng thống và bị Thẩm phán Miguel Angel Galvez ra lệnh bắt với cáo buộc tham nhũng.
Ngày 4-9-2015, cựu Tổng thống Otto Perez Molina cho biết, trùm ma túy Joaquin "El Chapo" Guzman từng hối lộ gấp từ 10 đến 15 lần số tiền mà ông đang bị các công tố viên cáo buộc - nhận hối lộ khoảng 3,7 triệu USD.
Bộ trưởng Tư pháp Guatemala Thelma Albania khi đó cho biết, ông Otto Perez Molina còn bị điều tra tội rửa tiền, nên khối tài sản của cựu Tổng thống đã bị phong tỏa. Ông Otto Perez Molina bị luật sư Juan Carlos Carrera gọi là Tổng thống tham nhũng nhất trong lịch sử Guatemala.
