Ngày 22/4, TAND cấp cao tại Hà Nội mở phiên tòa hình sự phúc thẩm xem xét đơn kháng cáo của bị cáo Lã Thị Viễn (SN 1985, cựu Kế toán UBND xã Xuân Nội (huyện Trùng Khánh, tỉnh Cao Bằng) về tội "Tham ô tài sản". Liên quan đến vụ án này có bị cáo Bế Văn Quỳnh (SN 1974, cựu Chủ tịch UBND xã Xuân Nội), nhưng bị cáo Quỳnh không kháng cáo, cũng không bị kháng nghị nên bản án dành cho bị cáo Quỳnh đã có hiệu lực pháp luật.
Trước đó, tháng 1/2022, TAND tỉnh Cao Bằng đã mở phiên toà sơ thẩm xét xử vụ án trên và tuyên phạt Viễn và Quỳnh, mỗi bị cáo 5 năm tù về tội "Tham ô tài sản". Sau phiên toà sơ thẩm, bị cáo Viễn làm đơn kháng cáo xin giảm nhẹ hình phạt. Bị cáo Quỳnh không kháng cáo, chấp nhận hình phạt của Toà án cấp sơ thẩm.
Theo bản án sơ thẩm, tháng 12/2020, Công an tỉnh Cao Bằng nhận được đơn tố cáo của các hộ dân nghèo xã Xuân Nội (huyện Trùng Khánh, tỉnh Cao Bằng) tố cáo Chủ tịch UBND xã Xuân Nội Bế Văn Quỳnh thực hiện dự án hỗ trợ giảm nghèo không đúng quy định.
Nội dung tố cáo nêu rõ, năm 2018, các hộ dân nghèo trong xã Xuân Nội chỉ được cấp phát cây giống, không được cấp phân bón, không được tập huấn kỹ thuật và không được cấp phát tiền khoanh nuôi bảo vệ rừng năm 2019.
Quá trình điều tra, cơ quan điều tra xác định, từ năm 2016 đến 2019, hai bị cáo Quỳnh và Viễn có nhiều sai phạm trong quá trình thực hiện dự án hỗ trợ phát triển sản xuất, đa dạng hóa sinh kế và nhân rộng mô hình giảm nghèo (Chương trình 135 của Chính phủ).
Cụ thể, năm 2016, UBND xã Xuân Nội được phê duyệt cấp cho 19 hộ dân, mỗi hộ được 68 con vịt siêu nạc. Nhưng thực tế, mỗi hộ dân chỉ nhận được 50 con vịt siêu nạc. Số vịt không cấp đủ cho 19 hộ dân là 342 con, tương ứng số tiền hơn 6,8 triệu đồng. Năm 2018, thực hiện dự án cấp cây giống và phân bón cho 177 hộ dân, nhưng Chủ tịch UBND xã Xuân Nội Bế Văn Quỳnh và kế toán UBND xã Xuân Nội Lã Thị Viễn đã không mua phân bón để cấp cho 35 hộ, tương đương hơn 8,4 triệu đồng.
Ngoài ra, hai bị cáo Quỳnh và Viễn không tổ chức tập huấn kỹ thuật tương ứng với số tiền hơn 3,9 triệu đồng, và cả hai sau đó đã giả mạo chữ ký để quyết toán khống hơn 12 triệu đồng. Năm 2019, cặp đôi Quỳnh và Viễn vẫn không tổ chức tập huấn kỹ thuật cho các hộ dân, lập chứng từ khống để chiếm đoạt hơn 12 triệu đồng dự án giảm nghèo.
Tổng số tiền hai bị cáo Quỳnh và Viễn lập chứng từ khống để chiếm đoạt tiền của dự án năm 2018 và 2019 hơn 25 triệu đồng. Ngoài ra, cựu Chủ tịch UBND xã Xuân Nội Bế Văn Quỳnh còn bị cáo buộc chiếm đoạt tiền của dự án năm 2016 hơn 6,8 triệu đồng.
Tại phiên toà phúc thẩm, bị cáo Viễn giữ nguyên nội dung kháng cáo xin giảm nhẹ hình phạt. Trình bày lý do kháng cáo, bị cáo Viễn cho rằng, mức án mà bị cáo bị Toà án cấp sơ thẩm tuyên phạt là quá nghiêm khắc.
Mặt khác, việc Toà án cấp tòa sơ thẩm áp dụng mức hình phạt tù đối với bị cáo ngang bằng với cựu Chủ tịch xã Xuân Nội Bế Văn Quỳnh là chưa cá thể hóa trách nhiệm hình sự và không bảo đảm tính công bằng giữa các bị cáo...
Xem xét kháng cáo của bị cáo Viễn, HĐXX phúc thẩm TAND cấp cao tại Hà Nội nhận định, quá trình xét xử sơ thẩm, TAND tỉnh Cao Bằng đã xem xét đầy đủ các tình tiết giảm nhẹ cho bị cáo Viễn và bị cáo Viễn cũng đã khắc phục hậu quả. Tuy nhiên, bị cáo Viễn chỉ giữ vai trò giúp sức, làm theo sự chỉ đạo của cựu Chủ tịch UBND xã Xuân Nội Bế Văn Quỳnh, nhưng Tòa án cấp sơ thẩm xử phạt bị cáo 5 năm tù, bằng với mức án của bị cáo Quỳnh là chưa phù hợp.
Do đó, Toà án cấp phúc thẩm nhận thấy, cần phải phân hóa và cá thể hóa vai trò phạm tội của từng bị cáo trong vụ án để áp dụng cho phù hợp, đảm bảo tính chất, mức độ phạm tội của các bị cáo là khác nhau.
Sau khi xem xét, đánh giá hành vi phạm tội của từng bị cáo, Toà án cấp phúc thẩm quyết định chấp nhận kháng cáo của bị cáo Viễn, đồng thời giảm hình phạt cho bị cáo này từ 5 năm tù xuống 4 năm tù về tội "Tham ô tài sản". Các quyết định khác của bản án sơ thẩm không có kháng cáo, cũng không bị kháng nghị nên Toà án cấp phúc thẩm không xem xét.
