Bầu cử Tổng thống Iran:

Cuộc đấu giữa cựu Tổng thống Hashemi Rafsajani với phe bảo thủ

Vào ngày 14/6 tới sẽ diễn ra cuộc bầu cử tổng thống tại Iran. Cho đến nay, danh sách ứng cử viên chính thức vẫn chưa được công bố sau vài lần hoãn. Có đến hàng trăm người đăng ký tranh cử, nhưng sẽ chỉ có vài chục người được điền tên vào lá phiếu bầu cử. Việc cựu Tổng thống Ali Akbar Hashemi Rafsajani đăng ký tranh cử đã khiến cho cuộc bầu cử trở nên hấp dẫn, thu hút cử tri Iran quan tâm nhiều hơn đến cuộc đua.

Tính luôn ông Rafsajani, tổng số người đăng ký ra tranh cử trong cuộc bầu cử Tổng thống Iran đến nay đã vượt qua 700 người. Tuy không bằng số người đăng ký trong các kỳ bầu cử trước đây (khoảng trên dưới 1.000 người), nhưng đây cũng đã là con số đủ khiến cho 12 thành viên trong Hội đồng Bảo vệ - cơ quan phụ trách sàng lọc ứng cử viên Tổng thống - phải làm việc vã mồ hôi suốt nhiều ngày liền. Rốt cuộc, thời gian công bố danh sách 23 ứng cử viên chính thức được ấn định là ngày 23/5.

Ngày 11/5, cựu Tổng thống Rafsajani đã chính thức tham gia tranh cử, và cuộc đua tranh bắt đầu sôi động, không chỉ thu hút sự quan tâm của cử tri, mà còn châm ngòi cho màn công kích kịch liệt của phái bảo thủ thân với Đại giáo chủ Ali Khamenei nhắm vào Rafsajani. Các đối thủ thuộc phái bảo thủ bắt đầu phát pháo tấn công Rafsajani thông qua những bài viết đăng trên báo, những bài phát biểu trước công chúng của các lãnh đạo tôn giáo, các nghị sĩ và ngay chính bản thân các ứng cử viên bảo thủ.

Tuổi tác là yếu điểm trước tiên phái bảo thủ tận dụng để tấn công Rafsajani. "Một đất nước trẻ sẽ không bầu cho một ông lão 80 tuổi" - ứng cử viên bảo thủ Kamran Bagheri Lankarani phát biểu trên một chương trình phát thanh địa phương.

Phái bảo thủ Iran lập luận, với tuổi 79 (sinh năm 1934), Rafsajani đã quá già để có thể điều hành đất nước Iran một cách hiệu quả, để có thể tham gia những cuộc đấu chính trị đòi hỏi nhiều sức lực thể chất lẫn nhuệ khí tinh thần với các "kẻ thù" ở bên ngoài. Tuy nhiên, trên thế giới vẫn có những chính trị gia ngoài 80 tuổi vẫn chưa nghỉ, như Tổng thống Italia Giorgio Napolitano (87 tuổi), Tổng thống Israel Simon Peres (90 tuổi).

Quá khứ chính trị cũng là lý do để phái bảo thủ công kích Rafsajani. Là một trong những "khai quốc công thần" từ thời Cách mạng Hồi giáo năm 1979, Rafsajani từng được Đại giáo chủ Ruhollah Khomeini sủng ái nhờ công trạng to lớn trong cuộc cách mạng và cả trong việc chấm dứt chiến tranh biên giới với Iraq năm 1988. Rafsajani được bổ nhiệm một loạt chức danh, từ Bộ trưởng Nội vụ cho đến Chủ tịch Hội đồng Chuyên gia rồi Chủ tịch Nghị viện (Quốc hội) Iran trước khi được chọn ra ứng cử và trở thành Tổng thống Iran năm 1989, nổi tiếng với chương trình tái thiết Iran sau chiến tranh Iraq-Iran (1980-1988).

Rafsajani cũng có lúc mạnh dạn thể hiện quan điểm cởi mở, chủ trương cải cách và một thái độ hòa hoãn với những quốc gia mà giới giáo sĩ cầm quyền ở Iran xem là "kẻ thù". Sau thất bại trước Mahmoud Ahmadinejad vào năm 2005, dù không công khai ủng hộ ứng cử viên đảng Xanh ngay từ đầu, nhưng sau đó Rafsajani lại công khai ủng hộ thành phần nổi loạn tổ chức xuống đường rầm rộ phản đối kết quả cuộc bầu cử tổng thống ngày 12/6/2009, trong đó ứng cử viên đảng Xanh là Mir-Hossein Mousavi thất bại và xuống đường phản đối. Con gái của ông Rafsajani cũng ủng hộ những người biểu tình và hậu quả là đã bị lực lượng an ninh Basij bắt giam và bị xử tù 6 tháng.

Cuộc đấu giữa cựu Tổng thống Hashemi Rafsajani với phe bảo thủ ảnh 1
Cựu Ngoại trưởng Ali-Akbar Velayati.

Từ sau vụ bầu cử 2009, Rafsajani đã trở thành kẻ đối nghịch với phái bảo thủ. Đại giáo chủ Ahmad Jannati, Chủ tịch Hội đồng Bảo vệ, đã có những lời chỉ trích bóng gió nhắm vào ông Rafsajani. Ngay trước khi Rafsajani chính thức đăng ký tranh cử, một bức thư với chữ ký của 7.000 chuyên viên trong ngành luật và giáo dục đã được gửi đến Đại giáo chủ Jannati yêu cầu ông hủy tư cách ứng cử viên của Rafsajani do có dính líu trong cuộc nổi dậy sau cuộc bầu cử năm 2009. Sau bức thư đó, 100 nghị sĩ bảo thủ đã ký một bức thư khác cũng yêu cầu hủy tư cách ứng cử viên của Rafsajani.

Bất chấp những đòn công kích quyết liệt của phái bảo thủ, Rafsajani vẫn được đa số công chúng ủng hộ, được xem là một ứng cử viên nặng ký nếu ông được phép ra tranh cử. Kinh nghiệm dày dạn trong điều hành kinh tế, tinh thần cải cách mạnh mẽ là những ưu điểm khiến Rafsajani trở thành tâm điểm thu hút sự quan tâm của cử tri Iran đối với cuộc bầu cử. Trước khi ông đăng ký tranh cử, phần lớn người Iran không có ý định đi bỏ phiếu. Nhưng từ khi có ông tham gia, nhiều người trong số họ đã thay đổi ý định, tuyên bố sẽ đi bỏ phiếu và sẽ bầu cho Rafsajani để hy vọng ông có thể giúp tháo gỡ những khó khăn chồng chất hiện nay của đời sống kinh tế.

Cựu Trưởng đoàn đàm phán Saeed Jalili.
Cựu Trưởng đoàn đàm phán Saeed Jalili.

Mặt khác, nội bộ phái bảo thủ cũng đang chia rẽ, không thống nhất cùng nhau ủng hộ chung một ứng cử viên. Quả thực rất khó để phái bảo thủ tìm được tiếng nói chung, bởi lẽ có quá nhiều tên tuổi nổi cộm cùng nuôi tham vọng làm người thay thế ông Ahmadinejad. Trong số họ, người sáng giá nhất phải kể đến cựu Trưởng đoàn đàm phán hạt nhân Saeed Jalili, rất mực trung thành với Đại giáo chủ Khamenei. Kế đến là Thị trưởng thành phố Tehran, Mohammed Baqer Qalibaf, cựu Ngoại trưởng Ali Akbar Velayati, một cựu trưởng đàm phán hạt nhân khác là Hassan Rowhani và Esfandiar Rahim Masheri, cựu cố vấn cao cấp của Tổng thống Ahmadinejad.

Một vấn đề nổi bật gây chia rẽ giữa các ứng cử viên của phái bảo thủ là chính sách đối ngoại của đất nước. Chính sách đối ngoại của Iran với cộng đồng quốc tế, đặc biệt là xoay quanh chương trình hạt nhân của nước này, có ảnh hưởng mạnh lên nền kinh tế, và tác động từ các biện pháp trừng phạt của Liên Hiệp Quốc đang khiến cho kinh tế Iran lâm vào tình trạng khủng hoảng, đời sống người dân gặp nhiều khó khăn. Ai đảm bảo giải quyết được tình trạng kinh tế khó khăn, người đó sẽ giành được lá phiếu của cử tri. Mà muốn giải quyết được tình trạng kinh tế khó khăn thì phải dựa vào chính sách ngoại giao phù hợp

An Châu (tổng hợp)

Các tin khác

Núi thách thức chờ đợi tân thủ tướng trẻ nhất lịch sử Nepal

Núi thách thức chờ đợi tân thủ tướng trẻ nhất lịch sử Nepal

Chiến thắng áp đảo trong cuộc bầu cử quốc hội đưa Balendra Shah - cựu rapper 35 tuổi - tiến gần tới vị trí thủ tướng trẻ nhất lịch sử Nepal. Nhưng, phía sau làn sóng ủng hộ mạnh mẽ là những kỳ vọng khổng lồ và cả một núi thách thức quản trị phức tạp, đặt ra bài toán không dễ giải đối với một chính khách chưa trải qua nhiều kinh nghiệm.

Bầu cử địa phương tại Pháp 2026, “nhiệt kế” cho cuộc đua vào Điện Elysee

Bầu cử địa phương tại Pháp 2026, “nhiệt kế” cho cuộc đua vào Điện Elysee

Giữa bối cảnh nước Pháp tiến gần đến cuộc bầu cử tổng thống năm 2027, các cuộc bầu cử địa phương diễn ra ngày 15 và 22/3 đang trở thành “chiếc nhiệt kế” rất quan trọng. Từ những làng quê nhỏ đến các thành phố lớn, lá phiếu của cử tri lần này không chỉ chọn ra các thị trưởng mà còn “cập nhật” tâm trạng chính trị của xã hội Pháp trước cuộc bầu cử lớn hơn vào năm sau.

Siết chặt biên giới, đảm bảo an toàn bầu cử

Siết chặt biên giới, đảm bảo an toàn bầu cử

Với đặc thù là tỉnh biên giới, để đảm bảo an ninh, an toàn cho bầu cử, Công an tỉnh Tây Ninh đã triển khai cao điểm siết chặt quản lý lưu trú và quản lý xuất nhập cảnh tại các cửa khẩu. Qua phối hợp tuần tra, kiểm soát, lực lượng chức năng kịp thời phát hiện, xử lý hàng trăm đối tượng vi phạm pháp luật, ngăn chặn hàng trăm trường hợp không đủ điều kiện nhập cảnh vào trong nước, bắt giữ hàng chục đối tượng có tiền án giao cho Công an các địa phương xử lý theo pháp luật…

Hợp tác cùng hành động trước thách thức an ninh phi truyền thống sẽ định hình tương lai ASEAN

Hợp tác cùng hành động trước thách thức an ninh phi truyền thống sẽ định hình tương lai ASEAN

Năm 2025 khép lại, tình hình an ninh Đông Nam Á có những chuyển biến đáng lo ngại buộc các nhà lãnh đạo cảnh sát khu vực phải nâng cao hợp tác để vừa giải quyết triệt để các thách thức an ninh phi truyền thống mới nảy sinh, vừa bảo đảm tính tự chủ chiến lược của từng quốc gia trong bối cảnh mới đầy biến động.

Nước Đức trước cơ hội có nữ Tổng thống đầu tiên trong lịch sử

Nước Đức trước cơ hội có nữ Tổng thống đầu tiên trong lịch sử

Nhiệm kỳ của Tổng thống Frank-Walter Steinmeier đang dần đi đến những trang cuối, mở ra một cuộc đua không chỉ đơn thuần là tìm người kế nhiệm vị trí nguyên thủ quốc gia Đức. Trong bối cảnh xã hội phân cực và chính trường nhiều biến động, những lời kêu gọi về một nữ Tổng thống đầu tiên trong lịch sử đang trở nên mạnh mẽ hơn bao giờ hết, hứa hẹn một sự thay đổi mang tính biểu tượng tại Đức.

Mexico: El Mencho và an ninh cho World Cup

Mexico: El Mencho và an ninh cho World Cup

Cái chết của trùm ma túy khét tiếng El Mencho đẩy bang Jalisco rơi vào tình trạng hỗn loạn, kéo theo những lo ngại ngày càng lớn về công tác đảm bảo an ninh cho World Cup 2026 - giải đấu mà Mexico trong vai trò quốc gia đồng chủ nhà.

Nhật Bản: “Canh bạc” của bà Takaichi

Nhật Bản: “Canh bạc” của bà Takaichi

Cuộc bầu cử ở Nhật Bản diễn ra vào ngày 8/2, hơn nửa tháng sau khi Thủ tướng Sanae Takaichi giải tán Quốc hội (ngày 23/1). Hầu hết các phân tích đều tập trung vào bối cảnh đây là lần đầu tiên trong 60 năm, Hạ viện Nhật Bản bị giải tán đúng vào ngày khai mạc kỳ họp thường kỳ của Quốc hội và thực hiện chiến dịch tranh cử ngắn ngủi bất thường chỉ vỏn vẹn có 16 ngày.

Thái Lan trước cơ hội chuyển mình

Thái Lan trước cơ hội chuyển mình

Trong bối cảnh nền kinh tế gặp khó khăn và tình trạng tham nhũng, cử tri Thái Lan coi cuộc bầu cử ngày 8/2 là cơ hội để vực dậy đất nước. Đó là chính sách nhằm thắp sáng thời kỳ hoàng kim của việc phát triển cơ sở hạ tầng và đưa Thái Lan trở thành trung tâm thương mại - đầu tư của Đông Nam Á trong nhiều thập kỷ tới.

Chống tham nhũng tại Albania: “Bộ trưởng ảo” và nghịch lý thật

Chống tham nhũng tại Albania: “Bộ trưởng ảo” và nghịch lý thật

Việc chính phủ Albania ra mắt “bộ trưởng ảo” Diella nhằm mục đích minh bạch hóa bộ máy hành chính đang đối mặt với những nghi ngại lớn sau khi các quan chức đứng đầu cơ quan phát triển hệ thống này bị điều tra vì sai phạm kinh tế. Sự việc không chỉ đặt ra thách thức cho mục tiêu gia nhập EU của Albania mà còn mở ra suy ngẫm về những giới hạn của công nghệ trong quản trị quốc gia.

Cơn bão ICE: Làn sóng phẫn nộ làm lung lay đảng Cộng hòa

Cơn bão ICE: Làn sóng phẫn nộ làm lung lay đảng Cộng hòa

Trong những ngày đầu năm 2026, nước Mỹ chứng kiến một làn sóng phản kháng chưa từng có nhắm vào Cơ quan Di trú và Hải quan (ICE). Cái chết của người mẹ 3 con ở Minneapolis đã trở thành ngòi nổ kéo theo các cuộc biểu tình khắp cả nước và đẩy đảng Cộng hòa của Tổng thống Donald Trump vào thế nguy hiểm chỉ vài tháng trước cuộc bầu cử giữa kỳ quan trọng.

Thủ tướng Friedrich Merz và hành trình đưa nước Đức “vượt dốc”

Thủ tướng Friedrich Merz và hành trình đưa nước Đức “vượt dốc”

Trong bối cảnh một châu Âu chao đảo, nước Đức dưới thời Thủ tướng Friedrich Merz đã thoát khỏi hình ảnh "lưỡng lự" trong chính sách đối ngoại, khẳng định vị thế trụ cột không thể thiếu của EU và NATO. Tuy nhiên, phía sau ánh hào quang của những thành công trên trường quốc tế, một cuộc khủng hoảng nội tại đang âm ỉ đe dọa chính phủ của ông khi những cuộc bầu cử đang tới gần.

Ôtô Trung Quốc bon bon xuất ngoại

Ôtô Trung Quốc bon bon xuất ngoại

Trung Quốc hiện là quốc gia xuất khẩu ô tô nhiều nhất thế giới tính theo đầu xe. Các hãng xe hơi Trung Quốc đang phải chịu sức ép cạnh tranh khủng khiếp trên thị trường nội địa. Nhiều nhà sản xuất xe vì vậy coi thị trường nước ngoài như chiếc “van xả” giúp giảm bớt áp lực.

Cuộc sống hiện tại của gia đình ông Bashar Al-Assad

Cuộc sống hiện tại của gia đình ông Bashar Al-Assad

Trước khi làm Tổng thống Syria, ông Bashar Al-Assad từng là một bác sĩ. Khi làm Tổng thống Syria, ông thường được gọi là “Bác sĩ” hơn là “Tổng thống”. Sau khi từ bỏ ghế Tổng thống Syria và sống lưu vong ở Moscow, ông được cho là đang quay lại với nghề y, tham gia các lớp học nhãn khoa.

Peru: Các cựu Tổng thống liên tục bị kết án

Peru: Các cựu Tổng thống liên tục bị kết án

Đất nước Peru ở Nam Mỹ đang lập một kỷ lục hiếm có trong lịch sử chính trị thế giới đương đại, với việc có đến 7 đời tổng thống trong 7 năm , và đặc biệt là đã bỏ tù đến 6 cựu nguyên thủ quốc gia trong vòng 20 năm qua.

Brazil: Ông Bolsonaro bắt đầu thụ án

Brazil: Ông Bolsonaro bắt đầu thụ án

Cựu Tổng thống Brazil Jair Bolsonaro phải bắt đầu thụ án 27 năm tù vì tội âm mưu đảo chính bất thành, thẩm phán Tòa án Tối cao Alexandre de Moraes ra phán quyết hôm 25/11.

Chiến thắng ở Bihar, đòn bẩy chính trị cho Thủ tướng Modi

Chiến thắng ở Bihar, đòn bẩy chính trị cho Thủ tướng Modi

Chiến thắng áp đảo của Liên minh Dân chủ Quốc gia (NDA) do đảng Nhân dân Ấn Độ (BJP) lãnh đạo tại bang Bihar là đòn bẩy quan trọng cho Thủ tướng Narendra Modi. Kết quả này không chỉ phản ánh sự đồng thuận của cử tri với các chính sách an sinh và phát triển địa phương mà còn mở ra dư địa chính trị để New Delhi cân bằng lợi ích trong quan hệ thương mại với Mỹ và giữ thế chủ động trước căng thẳng kéo dài với Pakistan.