Theo Bộ VH, TT&DL, Bộ đã chỉ đạo chặt chẽ công tác xét tặng trên tinh thần đổi mới, cải tiến các khâu thẩm định, kiểm tra chéo hồ sơ, công khai. Lễ trao Giải thưởng Hồ Chí Minh và danh hiệu Nghệ sĩ Nhân dân được tổ chức trang trọng, hoành tráng, trên tinh thần tiết kiệm vào ngày 19/5 tại Nhà hát Lớn Hà Nội. Chủ tịch nước sẽ trực tiếp trao Giải thưởng và danh hiệu cho các tác giả và nghệ sĩ.
Các bộ, ngành, tỉnh, thành phố trực thuộc TW sẽ tổ chức lễ trao Giải thưởng Nhà nước và danh hiệu Nghệ sĩ Ưu tú cho các tác giả, nghệ sĩ. Tuy nhiên, Bộ VH, TT&DL khẳng định: Qui mô, tính chất trang trọng cũng không kém lễ trao Giải thưởng Hồ Chí Minh và Nhà nước. Tác giả được Giải thưởng Hồ Chí Minh sẽ được thưởng kèm 200 triệu đồng, Giải thưởng Nhà nước được 120 triệu đồng.
Điểm nóng nhất tại buổi họp báo là việc 3 tác giả không có tên trong danh sách trước khi chính thức công bố, là nhà văn hóa Vũ Ngọc Liễn, họa sĩ Nguyễn Gia Trí và NSƯT Đặng Xuân Hải, dù các nghệ sĩ này đều đã qua các hội đồng xét duyệt và đều đủ điều kiện, nhưng do có đơn khiếu nại nên tạm thời bị gác lại.
Trả lời thắc mắc của các nhà báo, ông Hải Anh, Vụ trưởng Vụ Thi đua-Khen thưởng, Bộ VH, TT&DL cho biết: Cả 3 trường hợp trên đã được xem xét đúng thủ tục, tiêu chuẩn, nhưng vẫn có ý kiến gửi lên một số cơ quan chức năng. Vì thế, buộc phải để lại theo đúng qui định, để làm rõ. Bộ VH, TT&DL đã tiến hành xem xét, xác minh từ cơ sở để sớm có ý kiến cuối cùng trình Chủ tịch nước. Thẩm quyền quyết định cuối cùng thuộc Chủ tịch nước.
Tuy nhiên, đại diện Bộ VH, TT&DL cho biết thêm: Với 3 trường hợp trên, Bộ VH, TT&DL đã phối hợp với Bộ Công an, Bộ Quốc phòng và tỉnh Bình Định để làm rõ các nội dung khiếu nại. Kết quả điều tra ban đầu cho thấy: 2 ý kiến khiếu nại về trường hợp NSƯT Đặng Xuân Hải không thực sự mang tính xây dựng, vì Bộ VH, TT&DL cũng đã thẩm định, nhận thấy hồ sơ của ông Hải khai trung thực những thành tích đạt được, nên tiếp tục ủng hộ ý kiến xét tặng Giải thưởng Nhà nước và danh hiệu Nghệ sĩ Nhân dân cho ông Hải.
Trường hợp khiếu nại cho rằng họa sĩ Nguyễn Gia Trí có tham gia một số đảng phái, do hồ sơ liên quan đến sinh mạng chính trị của một người, nên Bộ VH, TT&DL đã làm việc với Bộ Công an. Bộ Công an đã thấm định các tàng thư liên quan và các ý kiến đều ủng hộ họa sĩ Nguyễn Gia Trí, vì chưa có bằng chứng nào khẳng định việc họa sĩ Nguyễn Gia Trí tham gia các hoạt động đảng phái phản động. Khi xem xét Giải thưởng Nhà nước cho họa sĩ Nguyễn Gia Trí, Hội đồng chuyên ngành nhận thấy, các tác phẩm của ông đều là những tác phẩm nghệ thuật xuất sắc, được quốc tế biết đến và có ý nghĩa góp phần tôn vinh nền mỹ thuật Việt Nam ra thế giới, nên Hội đồng chuyên ngành đã bỏ phiếu xem xét tặng Giải thưởng Hồ Chí Minh với họa sĩ Nguyễn Gia Trí và kết quả đã được nhất trí.
Với kết quả điều tra, xác minh của Bộ VH, TT&DL và đã báo cáo Hội đồng cấp Nhà nước, trình Chính phủ, nhiều khả năng, 3 trường hợp tạm gác lại nói trên sẽ được tiếp tục ủng hộ để tặng Giải thưởng và danh hiệu.
Bộ VH, TT&DL cũng khẳng định, việc khiếu kiện 3 tác giả trên không có vấn đề phức tạp. Kết quả xác minh cũng đã được Bộ VH, TT&DL trao đổi với những người khiếu kiện và thống nhất rằng, việc xảy ra là do những người làm đơn chưa hiểu đúng về Luật Thi đua-khen thưởng cũng như các Qui chế liên quan.
Trước một số ý kiến về những bất cập trong các qui định xem xét, trao thưởng và tặng danh hiệu, Thứ trưởng Lê Khánh Hải khẳng định, Bộ VH, TT&DL sẽ tiếp tục xem xét, chỉnh sửa nhưng chặt chẽ hơn, đảm bảo đúng chất lượng và đặc biệt là, sẽ xem xét thảo đáng những đóng góp của các nghệ sĩ có nhiều thành tích xứng đáng.
>> Danh sách các Nghệ sĩ được phong tặng danh hiệu Nghệ sĩ Nhân dân
>> Danh sách các Nghệ sĩ được phong tặng danh hiệu Nghệ sĩ Ưu tú lần thứ 7
