Có dịp ghé thăm xã Pá Lau, huyện Trạm Tấu, chúng tôi được nghe rất nhiều câu chuyện về lực lượng Công an xã trong công tác đấu tranh với tội phạm, mang lại sự bình yên vốn có của những bản làng nơi đây. Trong đó, nổi bật là công tác xử lý người nghiện ma túy trên địa bàn của các đồng chí Công an xã.
Chúng tôi đến xã Pá Lau vào đầu tuần, nhưng hầu hết cán bộ Công an xã đã xuống các thôn, bản để thu thập thông tin dân cư. Ở lại trụ sở nhận nhiệm vụ trực ban và tiếp công dân chỉ còn Đại úy Hoàng Quốc Hoàn, Trưởng Công an xã Pá Lau. Tiếp chúng tôi, Đại úy Hoàn cho biết, hiện nay toàn xã có 351 hộ, 1914 nhân khẩu, với gần 100% là đồng bào dân tộc Mông, dân cư phân bố không đồng đều, trình độ dân trí còn hạn chế. Chính vì vậy, những năm trước đây việc kiểm soát các đối tượng tham gia sử dụng, tàng trữ trái phép chất ma túy (thuốc phiện) của lực lượng chức năng gặp rất nhiều khó khăn; những tác hại, hệ lụy của ma túy đối với dân bản là rất nặng nề.
Sắp xếp công việc tại trụ sở, đồng chí Trưởng Công an xã dẫn chúng tôi đến thăm gia đình già làng, người có uy tín Hảng A Vư, ở thôn Pa Lau, xã Pá Lau. Sinh ra và lớn lên trên mảnh đất vùng cao quanh năm bao phủ bởi những đám mây mù, ông đã tận mắt chứng kiến những hệ lụy xấu do việc trồng và sử dụng thuốc phiện gây ra.
Nhớ lại quãng thời gian trước đây, ông Vư trầm ngâm kể lại: Trước đây khi việc trồng cây thuốc phiện chưa bị Nhà nước cấm thì người dân ở đây đi trồng rất nhiều. Có thời điểm cả bản vắng ngắt, chỉ có những đứa trẻ con ở nhà, còn người lớn thì vào rừng trồng cây thuốc phiện. Vì thuốc phiện có sẵn nên ngày ấy ở nhiều bản làng, số người nghiện thuốc phiện nhiều lắm. Không chỉ người già nghiện mà cả người trẻ, thanh niên cũng nghiện. Vì không thoát khỏi cây thuốc phiện nên cái đói, cái nghèo cứ bám dai dẳng với đời sống của bà con dân bản...
Sau nhiều năm với sự cố gắng và nỗ lực của lực lượng chức năng, cây thuốc phiện đã được triệt xóa hoàn toàn, trên địa bàn không còn tình trạng tái trồng nữa, thế nhưng hậu quả của nó để lại vẫn hết sức nặng nề đối với chính quyền và người dân địa phương; tỷ lệ người nghiện trên địa bàn vẫn rất cao, và đây cũng là nguồn phát sinh ra các loại tội phạm, các hành vi phạm tội khác như: trộm cắp, mâu thuẫn gia đình..., cái đói, cái nghèo cứ đeo bám cuộc sống nhiều hộ gia đình, gây mất ANTT là nỗi bất an đối với người dân nơi đây.
Có rất nhiều nguyên nhân dẫn đến tình trạng người nghiện ma túy, thuốc phiện ở địa bàn luôn chiếm tỷ lệ cao. Trong đó, có thể kể đến yếu tố lịch sử, bởi trước đây, người dân trên địa bàn huyện Trạm Tấu nói chung và xã Pá Lau nói riêng có thói quen trồng và sử dụng thuốc phiện. Theo thống kê sơ bộ của Công an xã Pá Lau, thời điểm Công an chính quy về nhận nhiệm vụ tại địa bàn, số người nghiện chiếm tỷ lệ khá cao, đây cũng là nguyên nhân dẫn đến tình trạng mất ANTT ở địa phương. Đại úy Hoàng Quốc Hoàn, Trưởng Công an xã Pá Lau chia sẻ thêm.
Ngay trong những ngày đầu tiếp nhận địa bàn, các đồng chí Công an xã Pá Lau đã nhanh chóng triển khai các nhiệm vụ công tác công an. Chủ động xây dựng chương trình công tác; trên cơ sở vai trò, chức trách và nhiệm vụ được giao, các đồng chí đã phát động mạnh mẽ phong trào Toàn dân bảo vệ An ninh Tổ quốc (ANTQ); phòng trào thi đua vì ANTQ, đề ra các mục tiêu, yêu cầu, chỉ tiêu công tác cho từng đồng chí; đặc biệt quan tâm đến công tác điều tra cơ bản, công tác nghiệp vụ, công tác nắm tình hình, nắm địa bàn, xác định những vấn đề, đối tượng trọng tâm, trọng điểm, cần tập trung giải quyết, từ đó đưa ra những phương hướng, biện pháp phù hợp với thực tiễn.
"Qua công tác nắm tình hình, lực lượng Công an xã xác định ma túy là nguyên nhân phát sinh ra các loại tội phạm khác, gây mất ANTT trên địa bàn, và chính ma túy đã khiến người dân nơi đây rơi vào cảnh nghèo đói và lạc hậu. Chính vì vậy Công an xã đã quyết tâm giải quyết các vấn đề về ma túy, đặc biệt là xử lý các trường hợp nghiện, nghi nghiện thuốc phiện...", Đại úy Hoàng Quốc Hoàn cho biết.
Với quyết tâm trong sạch hóa địa bàn, tìm lại sự bình yên cho nhân dân, CBCS Công an xã Pá Lau đã vượt qua khó khăn, ngày đêm bám bản, tổ chức trực ban 24/24, nắm chắc địa bàn, “đi từng nhà, rà từng khẩu” để kiểm soát tình hình ANTT nói chung và tội phạm, tệ nạn ma túy nói riêng; tập trung rà soát, lập danh sách và đưa đi cai nghiện bắt buộc đối với các trường hợp nghiện ma túy. Trong 5 năm qua, Công an xã Pá Lau đã lập danh sách và đưa đi cai nghiện bắt buộc tại các trung trung cai nghiện 14 trường hợp; rà soát, lập danh sách đưa vào diện quản lý 50 trường hợp; phát hiện và bắt 3 vụ, 5 đối tượng phạm tội về ma túy.
Bên cạnh đó, Công an xã Pá Lau đã phối hợp chặt chẽ với các tổ chức đoàn thể đẩy mạnh công tác tuyên truyền, nâng cao nhận thức và hiểu biết pháp luật cho nhân dân, trọng tâm là các kiến thức liên quan đến tác hại của ma túy nói chung và cây thuốc phiện nói riêng. Tổ chức cho người dân ký cam kết không tái trồng cây thuốc phiện và không sử dụng chất ma túy; vận động nhân dân tham gia phong trào “Toàn dân bảo vệ ANTQ”, đấu tranh mạnh với các loại tội phạm. Nhiều mô hình bảo đảm ANTT được xây dựng và phát huy hiệu quả, được cấp ủy, chính quyền và nhân dân đồng tình ủng hộ, đánh giá cao.
Trao đổi với phóng viên, ông Hảng A Su, Phó Chủ tịch UBND xã Pá Lau, huyện Trạm Tấu khẳng định: Công an xã đã phát huy tốt vai trò là lực lượng nòng cốt trong công tác đảm bảo ANTT. Ngay sau khi về nhận nhiệm vụ, các đồng chí đã nhanh chóng triển khai các mặt công tác, đẩy mạnh công tác rà soát các đối tượng nghiện, nghi nghiện ma túy trên địa bàn, từ đó lập danh sách quản lý và đưa đi cai nghiện bắt buộc; xử lý triệt để các vấn nạn liên quan đến ma túy với 100% người nghiện đã được đưa đi cai và lập danh sách quản lý, không còn phát sinh người nghiện mới. Khi tệ nạn ma túy được đẩy lùi thì các loại tội phạm khác cũng giảm hẳn so với trước đây, bản làng bình yên, người dân yên tâm lao động sản xuất.
Giờ đây sự bình yên đã về với các bản làng qua những tiếng cười hạnh phúc của trẻ thơ, niềm vui của các già làng. Đến với xã Pá Lau ngày hôm nay, không ai còn nghe thấy những câu chuyện về trồng cây thuốc phiện, chuyện về những cái bàn đèn nữa, thay vào đó là những câu chuyện mới, câu chuyện về trồng cây ngô, trồng cây lúa nước trên những thửa ruộng bậc thang...; người dân đã biết sinh hoạt, làm ăn theo nếp sống mới, trẻ em được cắp sách tới trường, các bản làng thi đua xây dựng nông thôn mới; sự ấm no hiện lên qua những ngôi nhà khang trang, kiên cố, những thửa ruộng bậc thang óng vàng mùa lúa chín. Những bước chân thầm lặng của các đồng chí Công an xã Pá Lau đã góp phần tích cực mang lại những tia nắng bình yên và hạnh phúc cho nhân dân.
Yên Bái hoàn thành xây dựng 100% trụ sở Công an xã 
