Việc này diễn ra trong bối cảnh chính phủ Liberia đang mở cuộc điều tra nghiêm túc đối với vụ thất thoát 104 triệu USD ở Ngân hàng Trung ương và đây được coi là vấn đề có tác động nghiêm trọng tới an ninh quốc gia.
Bởi 104 triệu USD tương đương với 5% GDP của quốc gia Tây Phi này đã biến mất hồi năm ngoái. Và khi đó bà Ellen Johnson Sirleaf vẫn đang tại nhiệm (rời ghế Tổng thống hôm 22-1-2018, sau 12 năm cầm quyền).
Theo giới truyền thông, Tổng thống George Weah rất quan tâm tới vụ thất thoát kể trên. Bởi ngay sau khi phát hiện ra vụ thất thoát 104 triệu USD, cơ quan chức năng đã ra lệnh cấm xuất cảnh đối với 15 người, trong đó đáng chú ý nhất là con trai cựu Tổng thống Ellen Johnson Sirleaf và cựu Thống đốc Ngân hàng Trung ương Milton Weeks.
Mặc dù cho đến nay chưa có bất cứ thông tin chính thức nào đề cập tới việc “cậu ấm” Charles Sirleaf có liên quan tới sự bốc hơi của 104 triệu USD, nhưng việc ra lệnh cấm xuất cảnh và quá khứ của cựu Phó Thống đốc Ngân hàng Trung ương khiến người ta “không thể không liên tưởng”.
Bà Ellen Johnson Sirleaf có 3 người con trai và họ đều nắm giữ các chức vụ trong chính phủ (ông Robert Sirleaf là Chủ tịch Công ty dầu khí quốc gia NOCAL, ông Fumba Sirleaf là Giám đốc Cơ quan An ninh quốc gia), trong đó đáng quan tâm nhất là “cậu ấm” Charles Sirleaf.
Hơn 6 năm trước (21-8-2012), khi đang làm Tổng thống nhiệm kỳ thứ nhất, bà Ellen Johnson Sirleaf đã ra lệnh “treo chức” - đình chỉ vô thời hạn chức vụ của “cậu ấm” Charles Sirleaf cùng 45 quan chức chính phủ và địa phương vì không kê khai tài sản theo yêu cầu của Ủy ban Phòng chống tham nhũng quốc gia.
Bởi theo quy định, trong vòng 14 ngày kể từ khi được bổ nhiệm, tất cả những người nằm trong diện kê khai tài sản đều phải “nhất luật thực hiện”. Và trước khi được phục chức, những quan chức kể trên đều phải nộp công quỹ số tiền tương ứng với giá trị mức lương và trợ cấp của họ trong thời gian bị “treo chức”.
Khi đó Văn phòng tổng thống cho biết, lệnh “treo chức” có hiệu lực cho đến khi bà Ellen Johnson Sirleaf được Ủy ban Phòng chống tham nhũng quốc gia khẳng định, những người kể trên đã thực hiện đúng bổn phận của họ.
Nhưng điều đáng nói là bà Leymah Gbowee, người cùng nhận giải Nobel Hòa Bình năm 2011 và đã giúp bà Ellen Johnson Sirleaf tái đắc cử nhiệm kỳ thứ hai, nhưng lại quyết định từ bỏ chức vụ trong chính phủ cùng chỉ trích về “nạn tham nhũng và gia đình trị”.
 |
| Bà Ellen Johnson Sirleaf khi đương chức. |
Theo thống kê của Liên hợp quốc, tham nhũng là vấn đề nghiêm trọng ở Liberia. Giới truyền thông cho biết, trong 12 năm cầm quyền, bà Ellen Johnson Sirleaf đã tỏ rõ quyết tâm chống tham nhũng - một trong những rào cản lớn nhất cho sự phục hồi kinh tế của Liberia.
Thậm chí bà Ellen Johnson Sirleaf còn quyết định thành lập Ủy ban độc lập để điều tra các cáo buộc có liên quan đến tham nhũng, hối lộ của những quan chức cấp cao trong chính phủ và đảng cầm quyền, nhưng kết quả không như mong đợi.
Hơn 2 năm trước (25-5-2016), Thượng nghị sỹ Varney Sherman, Chủ tịch đảng Thống nhất cầm quyền của bà Ellen Johnson Sirleaf đã bị bắt tại tư dinh ở thủ đô Monrovia vì bị cáo buộc có liên quan đến tham nhũng và nhận hối lộ.
Theo cáo buộc của Tổ chức Nhân chứng Toàn cầu (GWO), chủ mỏ Sable của Anh đã phải hối lộ 950.000 USD cho một số quan chức Liberia để sửa đổi Bộ luật chuyển nhượng quyền sử dụng đất nhằm có lợi cho chủ đầu tư trong việc thăm dò, khai thác khoáng sản ở khu vực phía Bắc nước này.
 |
| Bà Ellen Johnson Sirleaf với các thành viên của Phái bộ gìn giữ hòa bình của Liên hợp quốc. |
Hơn 7 tháng trước (12-2), bà Ellen Johnson Sirleaf đã vinh dự giành giải thưởng danh giá Mo Ibrahim 2017 trị giá 5 triệu USD. Đây là giải thưởng cá nhân lớn nhất thế giới nhằm tôn vinh những nhà lãnh đạo châu Phi được bầu dân chủ, thành công đặc biệt trong điều hành đất nước, làm việc trọn nhiệm kỳ và mới rời nhiệm sở trong vòng 3 năm trở lại đây.
Cựu Tổng Thư ký Liên minh châu Âu Salim Ahmed Salim, Chủ tịch Ủy ban giải thưởng Mo Ibrahim đánh giá cao những đóng góp của bà Ellen Johnson Sirleaf đối với Liberia - đã làm thay đổi vận mệnh của quốc gia Tây Phi này.
Động thái kể trên diễn ra sau khi đảng Thống nhất thông báo, đã khai trừ đảng đối với bà Ellen Johnson Sirleaf vì bị cáo buộc từng can thiệp vào cuộc bầu cử tổng thống hồi năm ngoái khiến ứng cử viên Joseph Boakai của đảng này bị thất bại.
Mặc dù bác bỏ cáo buộc đã có nhiều cuộc gặp riêng không thích hợp với các quan chức bầu cử trước thềm vòng 1 cuộc bầu cử hôm 10-10-2017, nhưng nữ Tổng thống đầu tiên của Liberia vẫn bị khai trừ ra khỏi đảng Thống nhất trước khi rời nhiệm sở.
