Con gái nhạc sĩ Thanh Tùng tiết lộ nhiều sự thật xúc động về người bố tài hoa

​

Những thông tin trên được con gái nhạc sĩ Thanh Tùng – bà Nguyễn Thị Bạch Dương tiết lộ vào chiều 25/5, trong ngày ra mắt Triển lãm Thanh Tùng - Legacy of Love - không gian lưu giữ ký ức, âm nhạc và tinh thần sống của nhạc sĩ Thanh Tùng, tại Hà Nội, hướng tới kỷ niệm 10 năm ngày mất của ông (2016 – 2026).

Cô đơn và tài hoa

Nhạc sĩ Thanh Tùng, sinh năm 1948, quê ở Nha Trang. Lúc sinh thời, nhạc sĩ thường nói, ông sinh ra với thân phận cô đơn bẩm sinh. Từ lúc mới 2-3 tuổi, ông đã sống với bà nội. Có lẽ chính sự thiếu thốn tình cảm của cha mẹ thủa nhỏ đã tạo nên một Thanh Tùng giàu cảm xúc và sáng tác nên rất nhiều tác phẩm âm nhạc nổi tiếng sau này.

1954, nhạc sĩ Thanh Tùng tập kết ra Bắc và là 1 trong những học sinh miền Nam ra miền Bắc, học tập ở Hải Phòng. Ông được đào tạo toàn diện cả về văn, thể, mỹ nên biết cả võ, thể thao, đàn hát. Có lẽ, chính những năm tháng ở Hải Phòng đã góp phần tạo nên tính cách của ông – tính cách mà sau này nhiều người nói rằng khá giống người Hải Phòng.

Theo ông nội của Bạch Dương, khoảng năm 10 tuổi, nhạc sĩ Thanh Tùng lên Hà Nội, học tại trường Chu Văn An. Những năm tháng ở Thủ đô cũng chính là khoảng thời gian ông gặp gỡ mẹ của Bạch Dương và bà chính là nguồn cảm hứng cho nhiều sáng tác của nhạc sĩ.

Năm 1990, nhạc sĩ Thanh Tùng trải qua một biến cố lớn khi vợ ông đột ngột qua đời. Sự ra đi đột ngột của vợ là một cú sốc, nỗi đau lớn với ông. Nỗi nhớ thương và tình yêu của ông dành cho vợ đã trở thành nguồn cảm hứng cho nhiều sáng tác sâu lắng và cảm xúc cho giai đoạn này, trong đó có “Một mình”, “Lối cũ ta về”… Người vợ xinh đẹp ấy cũng là nhân vật trong tác phẩm cuối cùng của ông – “Hoa cúc vàng”.

Bà Bạch Dương cho hay, lâu nay, nhiều người vẫn cho rằng, “Lối cũ ta về” là bài hát về Nha Trang. Một số bài báo cũng viết rằng đây là ca khúc nhạc sĩ viết về Nha Trang – quê hương của ông. Nhưng thực ra bài hát này nhạc sĩ Thanh Tùng viết về Hà Nội. Vào khoảng năm 1991 – 1992, sau khi vợ mất, lần đầu tiên quay trở về Hà Nội, nhạc sĩ rất xúc động, nhớ lại những kỷ niệm cũ, nên ông đã viết “lối cũ ta về, dường như nhỏ lại, trời xanh xanh mãi, một màu ấu thơ”.

“Trong bài hát này có những ký ức rất hay như “chiều nghiêng mắt nắng”, “thoảng hương ngọc lan”. Thời ấy, ông “cưa cẩm” mẹ. Hai người đi trên con đường Phan Đình Phùng, thoang thoảng hương ngọc lan… Sau rất nhiều năm, ông vẫn thường đệm piano và hát “Lối cũ ta về”, con gái nhạc sĩ thanh Tùng xúc động chia sẻ.

Con gái nhạc sĩ Thanh Tùng cũng tiết lộ khá nhiều câu chuyện bất ngờ về cha của mình như chuyện ông từng học Hàng hải ở Bắc Triều Tiên, từng học lái tàu. Mỗi sáng, tàu chở ra học viên ra biển, cách 5km, thả xuống nước và cho tự bơi vào bờ. Sau này, nhà trường phát hiện ông có năng khiếu về âm nhạc nên chuyển lên Nhạc viện Bình Nhưỡng, học về sáng tác, chỉ huy. Năm 1971, ông về lại Hà Nội, cưới vợ, công tác tại Đài phát thanh Giải phóng, phục vụ cán bộ chiến sĩ trên chiến trường. Cùng đi B với nhạc sĩ Thanh Tùng thời điểm ấy còn có nhiều nghệ sĩ khác rất nổi tiếng như NSND Thanh Hoa…

Có một chi tiết khá thú vị khác mà con gái nhạc sĩ tiết lộ, đó là bức ảnh ông bế một bé gái chừng 2 tuổi. Nhiều người nhầm tưởng đây là nhạc sĩ bế con gái Bạch Dương. Một số báo chí cũng nhầm lẫn khi đăng tải, thông tin về bức ảnh này. Thực tế, năm 1992, khi quay về phố Thuỵ Khuê, Hà Nội – nơi nhạc sĩ có gắn bó tình cảm sâu nặng, chưa nguôi ngoai nỗi nhớ người vợ đã khuất – ông đã cùng với một số người bạn quyên góp, xây một trường mồ côi ở Quận Ba Đình, nuôi chừng hơn 30 trẻ. Bé gái trong bức ảnh nói trên là một trong số các trẻ em được nhận nuôi tại ngôi trường này.

Một câu chuyện rất xúc động khác về nhạc sĩ tài hoa được con gái ông chia sẻ là sau khi vợ mất, trong suốt 25 năm, ông vừa làm bố, vừa làm mẹ. Nhạc sĩ giữ lời hứa với vợ, nuôi dạy 3 con. Ông vừa kinh doanh, vừa hoạt đông nghệ thuật thông qua việc sáng tác các ca khúc, phát hiện và phát triển các tài năng nghệ thuật.

Gìn giữ và lan toả giá trị tinh thần âm nhạc của Thanh Tùng trong đời sống

Diễn ra từ ngày 25/5 - 8/6 tại Nhà Triển lãm 16 Ngô Quyền, Hoàn Kiếm, Hà Nội, triển lãm Thanh Tùng - Legacy of Love mở cửa tự do cho công chúng tham quan.

Ban tổ chức cho biết, Legacy of Love không được thực hiện chỉ để nhìn lại một nhạc sĩ hay hoài niệm về một thời đã qua. Dự án được hình thành từ mong muốn tiếp tục gìn giữ và lan tỏa những giá trị tinh thần mà âm nhạc Thanh Tùng đã để lại trong đời sống nhiều thế hệ người Việt.

Trong hơn nửa thế kỷ sáng tác, nhạc sĩ Thanh Tùng đã viết nên nhiều ca khúc trở thành ký ức tập thể của công chúng như: Một mình, Hoa tím ngoài sân, Hát với chú ve con, Giọt nắng bên thềm, Lời tỏ tình của mùa xuân, Ngôi sao cô đơn… Âm nhạc của ông không chỉ hiện diện trên sân khấu hay trong những bản thu âm nổi tiếng mà còn sống trong những căn nhà nhỏ, những chuyến xe đêm, những cuộc tình đầu và những ký ức riêng tư của nhiều thế hệ khán giả.

Triển lãm Legacy of Love giới thiệu hơn 100 hình ảnh, tư liệu quý, bản nhạc viết tay và nhiều hiện vật lần đầu được công bố từ kho lưu trữ riêng của gia đình nhạc sĩ Thanh Tùng, đồng thời tiếp nhận nhiều tư liệu hiếm do bạn bè, nghệ sĩ, nhà sưu tầm và những người yêu mến âm nhạc Thanh Tùng trong và ngoài nước gửi về.

Không gian triển lãm được thiết kế như một hành trình đi qua ký ức và đời sống nghệ thuật của ông, từ thời kỳ du học tại Nhạc viện Bình Nhưỡng, những năm tháng hoạt động âm nhạc sôi nổi sau ngày trở về nước, cho đến giai đoạn ông trở thành một trong những nhạc sĩ đại chúng có ảnh hưởng mạnh mẽ nhất từ năm 1980 - 2000.

Đặc biệt, công chúng có dịp đắm chìm trong một không gian nghe - nhìn được tái hiện từ những chất liệu âm nhạc quen thuộc của nhiều thập kỷ trước: hàng loạt băng cassette, đĩa than, đĩa CD, tư liệu ghi âm và các đĩa phim mà nhạc sĩ Thanh Tùng tham gia sáng tác nhạc phim như: Ván bài lật ngửa, Hòn đất…

Bên cạnh đó, hàng chục tác phẩm tiêu biểu của nhạc sĩ Thanh Tùng từ thập niên 70, 80 và 90 cũng được số hóa để khách tham quan có thể trực tiếp nghe lại qua hệ thống tai nghe cá nhân ngay tại triển lãm.

Không chỉ là một không gian trưng bày, triển lãm Legacy of Love được kỳ vọng trở thành nơi công chúng có thể lắng nghe, cảm nhận và đối thoại với những giá trị đẹp đẽ mà âm nhạc Thanh Tùng vẫn tiếp tục gìn giữ: tình yêu, sự tử tế, lòng trắc ẩn và khát vọng kết nối con người.

Thông qua triển lãm, gia đình nhạc sĩ cũng chính thức giới thiệu Thanh Tùng Foundation - dự án dài hạn hướng đến việc gìn giữ, lưu trữ, bảo tồn và tiếp tục phát triển di sản âm nhạc cùng tinh thần nhân văn mà ông để lại.

Triển lãm Legacy of Love đồng thời là hoạt động mở đầu cho chuỗi sự kiện kỷ niệm hành trình một thập kỷ kể từ ngày nhạc sĩ Thanh Tùng đi xa. Tiếp nối triển lãm sẽ là chương trình ca nhạc đường phố Legacy of Love, diễn ra vào ngày 29/5 tại khu vực phố đi bộ hồ Hoàn Kiếm - nơi các nghệ sĩ và khán giả sẽ cùng gặp gỡ trong một không gian âm nhạc mở, gần gũi và giàu tính cộng đồng.

Khép lại hành trình là đêm hoà nhạc Thanh Tùng - Legacy of Love vào ngày 28/6 tại Trung tâm Hội nghị Quốc gia với sự tham gia của nhiều nghệ sĩ tên tuổi cùng dàn nhạc giao hưởng quy mô lớn, như một lời tri ân dành cho di sản âm nhạc bền bỉ của nhạc sĩ Thanh Tùng.