Có còn ốc gạo Phú Đa?

Nguồn ốc gạo đang dần cạn kiệt bởi sự khai thác theo kiểu hủy diệt như khai thác bằng xung điện, thuốc độc… bên cạnh đó là vấn đề môi trường tự nhiên bị thay đổi một cách nghiêm trọng như nguồn nước ngày càng bị ô nhiễm, hậu quả của việc khai thác tài nguyên bừa bãi.

Ở đồng bằng sông Cửu Long con ốc gạo có rất nhiều nơi. Những vùng ốc gạo nổi tiếng như Tân Phong (Tiền Giang), Vĩnh Bình (Bến Tre), Tân Châu (An Giang). Nhưng ngày nay nguồn ốc gạo dần dần cạn kiệt bởi sự khai thác theo kiểu hủy diệt như khai thác bằng xung điện, thuốc độc… bên cạnh đó là vấn đề môi trường tự nhiên bị thay đổi một cách nghiêm trọng như nguồn nước ngày càng bị ô nhiễm, hậu quả của việc khai thác tài nguyên bừa bãi, trong đó có vấn đề khai thác cát ở các dòng sông. Nhiều vùng cù lao ở ĐBSCL từng được ví là "mỏ ốc, mỏ cá" thì nay con cá, con ốc cũng không còn nữa.

Bên dòng sông Cổ Chiên quanh năm nước ngọt, dòng chảy ổn định, hạt cát mịn màng có một khu đất cồn mọc lên và trở thành miền đất hứa của con ốc gạo, con ốc ở đây có vỏ màu xanh biếc, ruột vàng óng ánh, thịt vừa béo, vừa ngọt, vì vậy hàng chục năm qua đã trở thành thương hiệu được nhiều người biết đến: Ốc gạo cồn Phú Đa thuộc xã Vĩnh Bình, huyện Chợ Lách, tỉnh Bến Tre. Cồn Phú Đa có chiều dài khoảng 4km, ngang chừng 1km, khu vực có thể khai thác ốc gạo trải dài trên 2km, rộng khoảng 150ha.  

Vào tháng 5 âm lịch hàng năm, tức là những ngày trước và sau Tết Đoan Ngọ (mùng 5 tháng 5 âm lịch) cũng là thời điểm thu hoạch ốc gạo ở cồn Phú Đa, những món ăn làm từ con ốc gạo như ốc luộc chấm nước mắm sả ớt, ốc hấp sữa, cháo ốc, ốc luộc chế mỡ hành, ốc xào thịt bò, ốc trộn dừa nạo cuốn bánh tráng chấm tương xay… Nhưng có lẽ món ăn khoái khẩu nhất, làm nên thương hiệu ốc gạo Phú Đa là món bánh xèo nhân ốc với tàu hũ dừa ăn chung với rau đồng chấm nước mắm sả ớt và bên cạnh nếu có ly rượu Phú Lễ thì còn gì bằng.

Một phương tiện đang hút cát trộm ở đầu cồn Phú Đa.

Một phương tiện đang hút cát trộm ở đầu cồn Phú Đa.

Người dân kể rằng trước đây ốc nhiều vô số kể, mãi đến năm 1978, sản lượng vẫn còn hằng trăm tấn/năm. Nhưng sau đó, do mạnh ai nấy bắt, có người còn sử dụng kiểu đánh bắt huỷ diệt, cộng với môi trường bị ô nhiễm khiến cho nguồn ốc cạn kiệt dần, hành vi của con người đã phải trả giá đắt: con ốc bỏ đi làm vắng lạnh những bãi cồn.

Cũng may đến đầu những năm 2000, người dân xứ cồn phát hiện con ốc lại quay về, có lẽ dòng sông Cổ Chiên màu mỡ phù sa đã làm con ốc gạo quyến luyến không nỡ rời xa. Để bảo tồn nguồn tài nguyên thiên nhiên, năm 2004, Hợp tác xã Thuỷ sản Vĩnh Tiến được thành lập với mục đích quản lý chặt chẽ khu vực khai thác bảo đảm tính bền vững, lâu dài. HTX đã tổ chức bảo vệ khu khai thác ốc gạo một cách nghiêm ngặt nhằm phát hiện, ngăn chặn, xử lý các hành vi khai thác trộm, khai thác theo kiểu huỷ diệt nguồn lợi thuỷ sản… bởi con ốc ở đây được xác định là một phần nguồn sống của người dân địa phương.

Tuy nhiên cái khó hiện nay làm sao cho con ốc gạo phát triển mạnh khỏe tránh sự tấn công của một số loài ký sinh làm ảnh hưởng đến chất lượng thịt, bên cạnh đó là tình trạng khai thác cát diễn ra một cách ồ ạt diễn ra xung quanh.

Hiện nay trên khúc sông gần khu vực cồn Phú Đa ngày đêm sôi động bởi những cần cẩu đang cạp cát và hàng chục chiếc ghe hút trộm cát. Tại đây một dự án làm khu du lịch sinh thái cũng tạm thời phải gác lại do quá trình sạt lở ở đầu cồn ngày càng nhanh, trong khi đó cách một đoạn sông là đến khu vực nuôi trồng khai thác ốc gạo, những người quản lý HTX đang lo ngại về chất lượng cũng như sản lượng của con ốc mai này.

Việc khai thác cát một cách ồ ạt chắc chắn sẽ tác động đến môi trường tự nhiên, môi trường nước, ảnh hưởng đến sự phát triển của con ốc gạo, chưa kể bãi cồn nơi đây còn là một trong những cái rốn của loài cá bông lau, một loại cá đặc sản của vùng đồng bằng sông Cửu Long, liệu con cá bông lau có còn chịu quay về bãi bần quen thuộc ven sông một khi môi trường thay đổi?

Và mai này liệu có còn thương hiệu - ốc gạo Phú Đa?

Trần Thắng

Các tin khác

Xử phạt hàng loạt cơ sở thẩm mỹ, nha khoa, phòng khám vi phạm

Xử phạt hàng loạt cơ sở thẩm mỹ, nha khoa, phòng khám vi phạm

Chiều 9/11, Phòng Kiểm tra - Pháp chế Sở Y tế TP Hồ Chí Minh vừa ban hành danh sách xử phạt vi phạm hành chính đối với nhiều tổ chức, cá nhân hoạt động trong lĩnh vực khám bệnh, chữa bệnh (KCB) và kinh doanh dược trên địa bàn do mắc nhiều sai phạm...

Bãi trông giữ ô tô bị xử phạt vì sử dụng đường, hè sai phép

Bãi trông giữ ô tô bị xử phạt vì sử dụng đường, hè sai phép

Được cấp phép sử dụng một phần lòng đường để trông giữ ô tô, nhưng đơn vị quản lý lại bố trí phương tiện tràn ra lòng đường, vỉa hè ngoài phạm vi cho phép. Qua kiểm tra, lực lượng CSGT Hà Nội đã phát hiện, lập biên bản xử phạt và yêu cầu chấn chỉnh vi phạm.

Giảm áp lực tài chính, mở rộng cơ hội học tập cho người học

Giảm áp lực tài chính, mở rộng cơ hội học tập cho người học

Việc thu học phí đại học định kỳ hằng tháng, thay vì mặc định yêu cầu sinh viên đóng gộp theo học kỳ hoặc cả năm không chỉ giúp giảm áp lực tài chính mà còn thể hiện rõ hơn trách nhiệm của các cơ sở giáo dục trong bảo đảm quyền tiếp cận giáo dục đại học.

Lâm Đồng: Ăn cá nóc, 14 người phải nhập viện

Lâm Đồng: Ăn cá nóc, 14 người phải nhập viện

Sau chuyến đi biển, một ngư dân (phường Phú Thủy, Lâm Đồng) đem 2 con cá nóc về nhà, chế biến cho gia đình và người thân ăn. Sau khi ăn, 14 người đã phải nhập viện, trong đó có một trường hợp rất nặng, hôn mê sâu, suy thận nặng và phải đặt nội khí quản…

30 cán bộ, chiến sĩ Công an kịp thời hiến máu cứu sống sản phụ

30 cán bộ, chiến sĩ Công an kịp thời hiến máu cứu sống sản phụ

Bệnh viện Hữu nghị Việt Nam - Cu Ba Đồng Hới vừa tiếp nhận một sản phụ đang trong tình trạng cấp cứu, cần gấp 20 đơn vị máu toàn phần nhóm O+ để phục vụ phẫu thuật và điều trị. Nhận được thông tin, 30 cán bộ, chiến sĩ Công an tỉnh Quảng Trị đã kịp thời có mặt, hỗ trợ hiến máu cứu sống sản phụ.

Phát huy hiệu quả nguồn lực dịch vụ môi trường rừng

Phát huy hiệu quả nguồn lực dịch vụ môi trường rừng

Công tác quản lý, bảo vệ và phát triển rừng trên địa bàn TP Đà Nẵng thời gian qua đã đón nhận những chuyển biến tích cực nhờ sự vào cuộc đồng bộ của các cấp, các ngành, trong đó có vai trò chủ chốt của Quỹ Bảo vệ và Phát triển rừng (BV và PTR) thành phố.

Khát vọng hướng thiện qua từng nét vẽ

Khát vọng hướng thiện qua từng nét vẽ

Hội thi vẽ và triển lãm tranh do Trại giam Thanh Cẩm (xã Cẩm Thạch, tỉnh Thanh Hóa) tổ chức đã mở ra một không gian đặc biệt, nơi những gam màu của hy vọng được thắp lên từ chính những người từng lầm lỗi. Với họ, mỗi bức tranh không đơn thuần là một tác phẩm hội họa mà còn là nơi gửi gắm những tâm tư, tình cảm, niềm tin và khát vọng hướng thiện. 

Mưa lớn làm sập mố cầu trên tuyến đường Nghi Sơn – Bãi Trành

Mưa lớn làm sập mố cầu trên tuyến đường Nghi Sơn – Bãi Trành

Mưa lớn kéo dài khiến nước từ thượng nguồn đổ về mạnh, làm sập một mố cầu Bái Sim tại Km24+987, trên tuyến đường Nghi Sơn – Bãi Trành, đoạn qua thôn Kim Đồng, xã Thanh Kỳ, tỉnh Thanh Hóa. Sự cố gây ảnh hưởng đến hoạt động giao thông qua khu vực.

Siết chặt điều tiết giao thông đường thủy trước thềm DIFF 2026

Đà Nẵng khẩn trương ứng phó với mưa lớn, không để bị động trước thiên tai

Trước dự báo mưa lớn kéo dài từ hôm nay 9/11 đến 11/11 tới, tổng lượng mưa phổ biến 200-450mm, có nơi trên 550mm, cường suất có thể đạt 150mm trong 3 giờ, chính quyền TP Đà Nẵng đã kích hoạt toàn diện các phương án ứng phó. Các lực lượng được yêu cầu sẵn sàng sơ tán người dân khỏi khu vực nguy hiểm, chủ động phòng ngừa lũ quét, sạt lở đất, ngập lụt và bảo đảm an toàn các hồ chứa thủy lợi, thủy điện.

Đà Lạt rộn ràng "áo hoa" đón mùa lễ hội

Đà Lạt rộn ràng "áo hoa" đón mùa lễ hội

Hơn 1 tháng nữa Festival Hoa Đà Lạt lần thứ XI năm 2026 mới chính thức khai hội nhưng ngay từ những ngày này, phố núi đã khoác lên mình chiếc áo mới. Hoa len lỏi vào từng góc phố, trải dài trên những cung đường, điểm tô cho cảnh sắc Đà Lạt (Lâm Đồng) thêm rực rỡ mà vẫn giữ nguyên nét dịu dàng, lãng mạn vốn có.