Giúp người lầm lỡ hoàn lương
Phó trưởng Công an xã Minh Châu, Thiếu tá Đào Anh Tuấn đón chúng tôi bằng nụ cười rạng rỡ. “Vào mùa này, nhà báo có thể đi bằng đường bộ vào Minh Châu… Phần đất ở đầu làng do người dân ở tỉnh Phú Thọ trao tặng để mở đường”, anh cho biết. Cùng anh thị sát địa bàn, tôi bắt gặp nụ cười tỏa nắng của những người con từng bỏ xứ đi làm ăn xa, nay trở về quê hương an cư, lạc nghiệp. Giữa vùng đất đang từng ngày thay da đổi thịt, tôi cảm nhận được tình cảm, sợi dây gắn bó và niềm tin yêu mà bà con nơi đây dành cho những cán bộ Công an xã Minh Châu.
Nhớ lại những ngày đầu nhận nhiệm vụ tại cơ sở, Thiếu tá Đào Anh Tuấn chia sẻ: “Giai đoạn 2016 - 2019, Minh Châu có tới hơn 100 đối tượng nghiện, chủ yếu sử dụng ma tuý truyền thống là heroin. Đối với một xã đảo có diện tích nhỏ, con số ấy là một áp lực không nhỏ, khiến Minh Châu trở thành điểm nóng phức tạp bậc nhất về an ninh trật tự của huyện Ba Vì”. Đó cũng là lý do vào thời điểm đó, Công an TP Hà Nội đã điều động một đồng chí là Đội trưởng Đội CSĐT tội phạm về ma túy, Công an huyện Ba Vì (cũ) về làm Trưởng Công an xã Minh Châu. Và Thiếu tá Đào Anh Tuấn là cán bộ Đội CSĐT tội phạm về ma tuý Công an huyện Ba Vì được điều động xuống xã.
Ngay khi nhận nhiệm vụ, Thiếu tá Đào Anh Tuấn cùng đồng đội đã bắt tay vào việc nắm tình hình địa bàn. Cùng với đó là việc tham mưu với cấp ủy, chính quyền địa phương triển khai các biện pháp nghiệp vụ phù hợp với đặc điểm tình hình địa bàn Minh Châu. Anh cho biết: Minh Châu là xã đảo nằm giữa bãi bồi sông Hồng, nơi hợp lưu của 3 dòng sông lớn gồm sông Hồng, sông Đà và sông Lô. Cũng bởi thế, vùng đất này vào thời điểm đó gần như biệt lập giữa lòng thủ đô Hà Nội. Trên địa bàn xã không có đường quốc lộ, không có cơ sở kinh doanh có điều kiện như nhà nghỉ, nhà trọ, khách sạn cũng không có nhà hàng hay quán ăn.
Từ công tác nắm tình hình địa bàn, anh cùng đồng đội đã tìm ra được nguyên nhân sâu xa dẫn đến tình hình phức tạp về ma túy trên địa bàn. “Cũng vì miếng cơm, manh áo, nhiều thanh niên trong xã đã bỏ lên miền ngược đào, đãi vàng. Từ đó, không ít trường hợp thiếu bản lĩnh đã dính vào các tệ nạn xã hội, trong đó có việc sử dụng trái phép chất ma túy”, Thiếu tá Đào Anh Tuấn cho biết. Nhằm quản lý chặt số cai nghiện tại cộng đồng, chặn đứng nguồn cầu về ma túy. Thiếu tá Đào Anh Tuấn đã phối hợp với lực lượng Công an xã bán chuyên trách lên danh sách người nghiện. Sau đó, các cán bộ đến từng nhà gặp gỡ, vận động. Qua đó, phân loại các đối tượng nghiện để có những giải pháp phù hợp… Kiên trì với mục tiêu giảm cung, triệt cầu, Minh Châu dần chuyển hoá địa bàn. Khi địa bàn tạm ổn định, Thiếu tá Đào Bá Tuấn đã chuyển sang một nhiệm vụ công tác khác.
Hiệu quả từ mô hình Công an 2 cấp
Ngày 1/7/2025, khi triển khai mô hình chính quyền địa phương hai cấp và tổ chức lại lực lượng Công an, thành lập Công an xã Minh Châu mới, Thiếu tá Đào Anh Tuấn trở lại Minh Châu và phân công nhiệm vụ là Phó Trưởng Công an xã, phụ trách công tác phòng, chống tội phạm.
“Xác định phòng ngừa là nhiệm vụ trọng tâm, lực lượng Công an xã đã chủ động triển khai đồng bộ các biện pháp nghiệp vụ. Trên cơ sở làm tốt công tác điều tra cơ bản, nắm chắc địa bàn để dựng lên bức tranh toàn cảnh về an ninh, trật tự, Công an xã Minh Châu đã tham mưu cho cấp ủy, chính quyền địa phương triển khai hiệu quả các giải pháp phòng ngừa xã hội; trong đó đặc biệt đẩy mạnh công tác tuyên truyền, nâng cao nhận thức cho nhân dân” - đại diện Công an xã nhấn mạnh.
Đồng thời, Công an xã Minh Châu đã chủ động xây dựng, triển khai nhiều kế hoạch tuyên truyền; phối hợp chặt chẽ với các ban, ngành, đoàn thể, nhà trường và khu dân cư đẩy mạnh phổ biến, giáo dục pháp luật về phòng, chống ma túy. Thực tiễn cho thấy, việc tuyên truyền "mưa dầm thấm lâu", lặp đi lặp lại đã tạo chuyển biến rõ nét trong nhận thức và ý thức chấp hành pháp luật của nhân dân. Song song với công tác đấu tranh, triệt xóa, đơn vị còn làm tốt công tác tái hòa nhập cộng đồng: trực tiếp cảm hóa, giúp đỡ nhiều người nghiện cai nghiện thành công, đồng thời phối hợp hỗ trợ họ tiếp cận nguồn vốn vay ưu đãi để phát triển kinh tế, ổn định cuộc sống. Đến nay, Công an xã Minh Châu đã giúp đỡ được một số người nghiện cai nghiện thành công. Đồng thời, tạo điều kiện cho vay vốn phát triển kinh tế, xã hội.
Một trong số đó phải kể đến trường hợp của vợ chồng anh Nguyễn Thái Tiến. Hơn 20 năm trước, anh Tiến theo bạn bè lên mạn ngược đào vàng với ước mơ đổi đời. Giàu có đâu chẳng thấy nhưng sau vài năm trở về địa phương, người thanh niên trai tráng hôm nào thân tàn, ma dại, vật vã với những cơn thèm thuốc. Ngày ấy, trong căn nhà xiêu vẹo, đồ đạc gì giá trị cũng bị anh Tiến mang đi bán hoặc cầm cố lấy tiền sử dụng ma túy. “Đến chiếc kiềng bếp nấu cơm, tôi cũng mang đi bán...” - nhắc lại quá khứ tối đen, ánh mắt anh Tiến không khỏi xót xa, e dè. Nhiều lần ra tù vào tội và 3 lần đi cai nghiện trở về rồi lại “ngựa quen đường cũ”, toàn bộ gánh nặng gia đình đều đổ dồn lên vai người vợ. Chị Nguyễn Thị Vân - vợ anh, từ mờ sáng khi gà chưa gáy đã lặn lội buôn bán hoa quả khắp các xã để nuôi cả gia đình.
Sau khi nắm bắt được hoàn cảnh của anh Tiến, Công an xã Minh Châu đã thường xuyên gặp gỡ, động viên anh từ bỏ ma tuý để làm lại cuộc đời. Sự cảm hóa bền bỉ của lực lượng Công an cơ sở, cùng tình yêu của người vợ đã thức tỉnh bản lĩnh của người đàn ông. Anh Tiến quyết tâm đoạn tuyệt với ma túy… Cách đây không lâu, vợ chồng anh vừa dành dụm xây dựng được căn nhà khang trang. Nhưng trái ngọt chưa hái được bao lâu thì biến cố lại ập đến, anh bất ngờ đổ bệnh nặng… Trải qua ranh giới sinh tử, nhìn người vợ gầy gò, tần tảo, buông bỏ tất cả công việc để một tay chăm sóc mình đêm ngày, anh Tiến càng trân trọng giá trị của sự sống và tình thân. Đến nay, dù di chứng căn bệnh khiến việc đi lại còn nhiều khó khăn, nhưng tinh thần và nghị lực làm lại cuộc đời của anh càng thêm quyết tâm. Mới đây, vợ chồng anh Tiến đã được Công an xã Minh Châu bảo lãnh khoản vay 50 triệu từ ngân hàng chính sách để đầu tư cho vườn chuối.
Thiếu tá Đào Anh Tuấn, Phó trưởng Công an xã cho biết: Mỗi trường hợp sau cai nghiện đều được Công an xã lập hồ sơ quản lý; thường xuyên gặp gỡ, động viên, tạo điều kiện để hòa nhập cộng đồng. Những trường hợp đủ điều kiện còn được xác nhận để tiếp cận các nguồn vốn vay phát triển kinh tế, ổn định cuộc sống, hạn chế nguy cơ tái nghiện. Cách làm ấy không chỉ giúp người từng lầm lỡ có cơ hội làm lại cuộc đời mà còn từng bước góp phần thực hiện hiệu quả mục tiêu xây dựng xã không ma túy, giữ vững an ninh, trật tự ngay từ cơ sở.
Từ một địa bàn phức tạp, nhức nhối về ma tuý, giờ đây Minh Châu đã là xã không ma tuý theo tiêu chí đánh giá của đề án xây dựng xã phường không ma tuý của TP Hà Nội. Hiện, trên địa bàn xã không có điểm, tụ điểm phức tạp về ma túy, không có đối tượng bán lẻ ma túy, cũng không có địa điểm nghi vấn tổ chức sử dụng hoặc chứa chấp trái phép chất ma túy. Người dân Minh Châu hạnh phúc bởi lớp trẻ sau này không còn phải sống trong nỗi lo ma tuý và cuộc sống bình yên đã trở lại với vùng đất xanh mát này.
An cư, lạc nghiệp
Đặc biệt, sau sắp xếp địa giới hành chính và thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, Minh Châu tiếp nhận thêm phần đất bãi của thị trấn Tây Đằng và Chu Minh còn dân số vẫn giữ nguyên với khoảng 6.700 nhân khẩu. Việc đổi mới được tiến hành đồng bộ trên nhiều khâu, nhiều lĩnh vực là sự cụ thể hóa chủ trương hướng về cơ sở, đặt lợi ích và sự thuận tiện của người dân lên hàng đầu, biến Minh Châu thành một "hòn đảo xanh" không chỉ về cảnh quan mà còn về chất lượng cuộc sống và sự hài lòng của người dân.
Gần 40 năm lái phà đưa người qua sông, ông Phan Văn Thảo (SN 1966) đã chứng kiến sự đổi thay của xã đảo qua từng năm tháng. Ông chia sẻ: “Từ khi thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp, chính quyền và lực lượng Công an đặc biệt quan tâm đến công tác đảm bảo an toàn giao thông đường thuỷ. Các đồng chí thường xuyên gặp gỡ tuyên truyền, nhắc nhở việc chấp hành các quy định về an toàn giao thông đường thủy. Hiện nay camera giám sát đã được lắp tại bến đò. Phía lực lượng Cảnh sát đường thủy cũng lắp hệ thống camera để theo dõi tình hình hoạt động của bến. Với những thay đổi tích cực xung quanh công tác tuyên truyền của lực lượng Công an và về cảm giác yên tâm khi bến phà luôn có người quan tâm, kiểm tra.
Với người dân Minh Châu, bến phà không chỉ là nơi kết nối xã đảo với đất liền mà còn là tuyến giao thông huyết mạch, gắn liền với đời sống hằng ngày của hàng nghìn người dân. 2,3 tháng mùa khô, người dân có thể đi xe qua đập tràn rồi theo đường đê vào thành phố. Còn là các tháng trong năm, phương tiện duy nhất để những người dân xã đảo nối liên lạc với đất liền chính là thuyền, phà.
Sau khi điều chỉnh địa giới hành chính và vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp, xã Minh Châu đã đầu tư sang sửa bến phà rộng hơn, khang trang hơn, công tác đảm bảo an toàn giao thông, đảm bảo ANTT cũng được quan tâm hơn. “Với đặc thù bốn bề là sông nước, mỗi quyết định quản lý ở Minh Châu đều phải tính đến yếu tố địa lý” - Chủ tịch UBND xã Minh Châu Bùi Thái Sơn chia sẻ. Theo ông Sơn: Chỉ một trận mưa lớn hay một đợt nước sông dâng cao cũng có thể ảnh hưởng đến việc đi học của học sinh, việc khám chữa bệnh, giải quyết thủ tục hành chính hay vận chuyển nông sản. Chính vì vậy, khi thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp, điều mà Minh Châu xác định đầu tiên không phải là thay đổi bộ máy, mà là thay đổi cách phục vụ người dân.
Bởi thế, thay vì áp dụng máy móc quy trình hành chính như ở các xã, phường nội đô, Minh Châu đã tìm kiếm những giải pháp linh hoạt hơn để đưa chính quyền đến gần người dân. Những thủ tục hành chính trước đây người dân phải đi nhiều nơi, nhiều cấp để giải quyết thì nay được thực hiện ngay tại xã. Cán bộ không còn chờ người dân đến mà chủ động xuống cơ sở, đến từng thôn, từng hộ nắm tình hình, hướng dẫn hồ sơ, giải quyết những vướng mắc phát sinh.
Ở xã đảo Minh Châu – nơi mọi sinh hoạt và giao thương với đất liền đều phải trông chờ vào những chuyến phà – chuyển đổi số đang trở thành một “cây cầu” vững chắc, nối liền khoảng cách giữa chính quyền với nhân dân. Không dừng lại ở việc triển khai các ứng dụng công nghệ theo lộ trình chung của thành phố, Minh Châu đã chủ động biến công nghệ thành “chìa khóa” tháo gỡ điểm nghẽn về địa lý. Việc phủ sóng văn bản điện tử, chữ ký số, xử lý hồ sơ hành chính trên môi trường mạng đến cung cấp dịch vụ công trực tuyến... không chỉ tối ưu hóa quy trình làm việc của bộ máy cơ sở, mà quan trọng hơn là cắt giảm tối đa thời gian, chi phí đi lại, mang lại sự hài lòng và củng cố niềm tin của nhân dân vào bộ máy chính quyền.
Từ sự bứt phá trong quản trị hành chính, một không gian phát triển mới cũng đang nảy mầm trên những đồng ruộng Minh Châu, làm thay đổi toàn diện tư duy sản xuất của người dân nơi đây. Cánh đồng lúa, hoa màu manh mún theo thói quen “nắng mưa nhờ trời” dần nhường chỗ cho mô hình nông nghiệp chất lượng cao gắn với du lịch sinh thái.
Đặc biệt, ngày 12/3, chợ đêm Minh Châu chính thức đi vào hoạt động với 12 gian hàng được thiết kế đồng bộ, kết hợp tổ chức các hoạt động văn hóa, văn nghệ và sự kiện phục vụ nhân dân, du khách.
Mô hình chính quyền địa phương hai cấp mang lại cho Minh Châu không chỉ nằm ở việc tinh gọn bộ máy, mà ở sự thay đổi trong tư duy quản trị. Trên vùng đất bốn bề sông nước, nơi mỗi quyết định của chính quyền đều tác động trực tiếp đến đời sống người dân, chính quyền mới không còn đứng ở vị trí quản lý đơn thuần mà từng bước trở thành người đồng hành, người phục vụ.
Hành trình chuyển hóa địa bàn ở Minh Châu không chỉ ghi dấu bản lĩnh nghiệp vụ của lực lượng CAND, mà còn lan tỏa giá trị nhân văn sâu sắc: Giúp những người từng lỡ bước hoàn lương, hướng thiện, cùng dựng xây cuộc sống mới trên mảnh đất quê hương.
