Danh tính của cố Thẩm phán Giovanni Falcone lại được dư luận đề cập sau khi bức tượng bán thân của ông (đặt trước ngôi trường mang tên cố Thẩm phán Giovanni Falcone tại thành phố Palermo, thủ phủ đảo Sicily) bị đập phá nghiêm trọng hôm 11-7 và Thủ tướng Italia Paolo Gentiloni phải lên tiếng.
Chỉ vài giờ sau, cũng tại Palermo, những kẻ chưa xác định danh tính đã đốt một tấm áp phích có hình ảnh cố Thẩm phán Giovanni Falcone được đặt trước cửa trường mang tên Alcide De Gasperi. Trên Twitter, Thủ tướng Paolo Gentiloni coi hành động hủy hoại và xúc phạm hình ảnh của cố Thẩm phán Giovanni Falcone là "hèn hạ".
Và hành động này đang dấy lên mối quan ngại về sự trỗi dậy của tổ chức mafia địa phương cực đoan và bạo lực. Cảnh sát đã mở cuộc điều tra ngay sau khi vụ việc xảy ra.
Giới chuyên môn coi đây là dấu hiệu cho thấy sự trở lại của Cosa Nostra, tổ chức mafia khét tiếng ở đảo Sicily. Giới truyền thông vừa dẫn lời các công tố viên lo ngại trước khả năng “trỗi dậy” của nhiều phần tử mafia sau khi chúng mãn hạn tù và tái hợp.
Sự lo ngại xuất hiện sau khi “bố già” mafia Giuseppe Dainotti (từng là thủ lĩnh Cosa Nostra) bị bắn chết giữa ban ngày và vụ đập phá tượng bán thân của cố Thẩm phán Giovanni Falcone. Giuseppe Dainotti bị bắn chết trước ngày tưởng niệm 25 năm ông Giovanni Falcone bị ám sát. Và cảnh sát coi đây là vụ thanh trừng đầu tiên kể từ năm 2010 ở Palermo. “Mafia đang tìm thủ lĩnh mới khi nhiều ông trùm ra tù và thanh trừng lẫn nhau để tranh giành quyền lực và địa bàn”, Cảnh sát trưởng Palermo, ông Renato Cortese cảnh báo.
 |
| Cảnh sát phong tỏa hiện trường vụ trùm mafia Giuseppe Dainotti bị bắn chết ở Palermo. |
Mặc dù đã chết hơn 25 năm (23-5-1992), nhưng cho tới nay người dân Italia vẫn tôn vinh và lấy hình ảnh của ông Giovanni Falcone làm nguồn cảm hứng cho cuộc chiến chống lại mafia.
Thẩm phán Giovanni Falcone được coi là một trong những người tiên phong trong cuộc chiến chống lại Cosa Nostra. Và ông nổi danh với chiến dịch "Bàn tay sạch" nhằm vào liên minh giữa mafia với chính trị gia ở nước này đầu những năm 1990 của thế kỷ trước.
Chính vì trở thành “cái gai” trong mắt các ông trùm nên ông Giovanni Falcone đã bị mafia dùng 500kg thuốc nổ ám sát khi đang cùng vợ và đội hộ tống từ sân bay về Palermo.
Cái chết của ông Giovanni Falcone, và vụ ám sát sau đó 2 tháng đối với Thẩm phán Paolo Borsellino, đã làm chấn động đất nước Italia, mở ra chương mới trong cuộc chiến chống mafia trên phạm vi toàn quốc.
1/4 thế kỷ đã trôi qua, nhưng hàng vạn người dân vẫn xuống đường ở nhiều thành phố lớn của Italia để kỷ niệm ngày mất của Thẩm phán Giovanni Falcone. Bởi ông là một trong những người đầu tiên xác lập được hệ thống thượng tầng của Cosa Nostra, và cũng là người đã tham gia điều tra, xét xử nhiều vụ án liên quan đến mafia, đưa hàng trăm tên ra vành móng ngựa và tống chúng vào tù.
 |
| Thẩm phán Falcone và Borsellino trong một tấm ảnh chụp cuối những năm 1980. |
Những kẻ chủ mưu và sát thủ trực tiếp đặt bom giết hại vợ chồng Thẩm phán Giovanni Falcone lần lượt bị bắt, nhiều băng nhóm mafia ở Sicily bị tiêu diệt. Gần 3 năm trước (19-11-2014), các trùm mafia liên quan tới những vụ đánh bom của Cosa Nostra trong năm 1992 và 1993 đã bị tòa tuyên với những bản án khác nhau.
Theo đó, trùm mafia Gaspare Spatuzza bị tuyên 12 năm tù vì tham gia vào vụ đánh bom, giết chết vợ chồng Thẩm phán Giovanni Falcone và 3 cảnh sát. Giuseppe Barranca và Cristoforo Cannella bị tuyên án chung thân, còn Cosimo DAmato bị tuyên 30 năm tù.
Vì cung cấp tin cho cảnh sát, giúp đưa ra ánh sáng một số tên tội phạm và chứng cứ giúp thẩm phán biết về cách thức chế tạo và sử dụng chất nổ trong các vụ đánh bom nên Spatuzza được tòa tuyên mức án nhẹ, cho dù hắn nhận trách nhiệm về cái chết của khoảng 40 người.
Mặc dù là kẻ trực tiếp ra lệnh sát hại Thẩm phán Giovanni Falcone, nhưng Salvatore “Toto” Riina, “bố già” Cosa Nostra, kẻ có biệt danh “Con quỷ” và được giới giang hồ gọi là “Trùm của các trùm mafia”, 86 tuổi, lại vừa được Tòa án tối cao tuyên bố, sẽ sớm phóng thích do mang nhiều trọng bệnh ung thư, tim mạch và Parkinson.
Gia đình của các nạn nhân mafia đều bày tỏ sự phẫn nộ trước quyết định của Tòa án tối cao - cho Salvatore “Toto” Riina ra tù trước hạn để “chết trong danh dự”. “Tòa cần nhớ rằng người này chính là kẻ đã kích nổ khiến 2 thẩm phán thiệt mạng và ném một cậu bé vào thùng axit”, Salvator Borsellino, em trai của một trong hai thẩm phán xấu số (Giovani Falcone và Paolo Borsellino) tuyên bố.
Công tố viên chống mafia Franco Roberti tuyên bố, Salvatore “Toto” Riina vẫn còn là mối nguy cho xã hội, và nhà tù có đủ phương tiện để điều trị bệnh cho hắn. Hơn 2 năm trước (tháng 5-2015), Bộ trưởng Nội vụ Angelino Alfano đã có mặt tại lễ khai trương đồn cảnh sát Trapassi và Bartolotta - tên của 2 cảnh sát bị chết khi bảo vệ một thẩm phán bị mafia ám sát năm 1983. Đồn cảnh sát Trapassi và Bartolotta chính là tòa biệt thự của Salvatore “Toto” Riina.
