Bệnh viện E (Hà Nội) tiếp nhận một số bệnh nhân nguy kịch khi đang tập gym vào cấp cứu.
Gần đây nhất là nam thanh niên 31 tuổi (Hà Nội) vào nhập viện trong tình trạng đau mỏi nhiều tại vùng cơ hai bên tay, đỏ rát vùng cánh tay 2 bên, buồn nôn… Thông qua khám lâm sàng cùng các xét nghiệm cần thiết, các bác sĩ nhanh chóng xác định anh này bị tiêu cơ vân do vận động quá sức.
Nam thanh niên là kỹ sư xây dựng, anh thường xuyên làm việc tại các công trình với cường độ lao động tương đối cao. Ngoài thời gian làm việc, anh dành từ 1-2 giờ mỗi ngày để tập gym. Các bài tập chủ yếu tập trung vào nhóm cơ tay, vai và ngực với mức tạ dao động từ 5-10kg.
Việc tập luyện chủ yếu dựa trên kinh nghiệm cá nhân và chưa từng được đánh giá thể trạng hay xây dựng giáo án tập luyện bài bản bởi huấn luyện viên hoặc chuyên gia y học thể thao. Do đó, anh thường xuyên duy trì cường độ tập luyện cao trong nhiều ngày liên tiếp và ít chú trọng đến thời gian nghỉ ngơi phục hồi. Kết quả, anh phải nhập viện do tập quá sức dẫn đến nguy cơ suy thận cấp.
Theo BS Nguyễn Thị Hoa, Khoa Thận tiết niệu và lọc máu, Bệnh viện E, tiêu cơ vân là tình trạng các tế bào cơ bị tổn thương và phá hủy, làm giải phóng các chất bên trong tế bào cơ vào máu. Nguyên nhân có thể xuất phát từ nhiều yếu tố khác nhau như chấn thương, sử dụng thuốc, nhiễm trùng hoặc vận động quá sức…
Trong trường hợp này, việc tập luyện cường độ cao kéo dài, không có thời gian nghỉ ngơi hợp lý đã khiến các nhóm cơ chịu áp lực quá mức và dẫn đến tổn thương cơ.
"May mắn là người bệnh được phát hiện và điều trị ở giai đoạn sớm, sau quá trình điều trị tích cực, tình trạng cải thiện rõ rệt, các chỉ số xét nghiệm dần trở về mức ổn định", BS Hoa cho biết.
Trong những năm gần đây, các hoạt động thể dục thể thao như gym, pickleball, chạy bộ, đạp xe và các môn thể thao sức bền… phát triển mạnh và thu hút rất nhiều người luyện tập. Đây là tín hiệu tích cực cho thấy người dân ngày càng quan tâm hơn đến việc chăm sóc và nâng cao sức khỏe.
Tuy nhiên, nhiều người lại có xu hướng tập luyện theo trào lưu hoặc đặt mục tiêu cải thiện vóc dáng, tăng cơ, giảm cân trong thời gian ngắn. Điều này khiến không ít người liên tục tăng cường độ, thời gian và khối lượng vận động vượt quá khả năng thích nghi của cơ thể mà không chú trọng đến chế độ nghỉ ngơi, phục hồi sau tập luyện.
Tại Bệnh viện Bạch Mai cũng tiếp nhận một số trường hợp bị hội chứng tiêu cơ vân, dẫn tới suy thận cấp do tập gym quá sức.
Các bác sĩ cảnh báo, tiêu cơ vân không phải lúc nào cũng có biểu hiện điển hình, nhiều trường hợp chỉ xuất hiện đau nhức hoặc sưng cơ sau vận động nên dễ bị nhầm lẫn với tình trạng mỏi cơ thông thường, khiến người bệnh chủ quan tiếp tục tập luyện hoặc tự điều trị tại nhà. Nếu không được phát hiện và xử trí kịp thời, bệnh có thể gây ra nhiều biến chứng nguy hiểm như suy thận cấp do các chất từ cơ bị phá hủy giải phóng vào máu, rối loạn điện giải, đặc biệt là tăng kali máu dẫn đến rối loạn nhịp tim, thậm chí đe dọa tính mạng…
Một số trường hợp nặng còn có thể gặp hội chứng chèn ép khoang, gây tổn thương mạch máu, thần kinh và ảnh hưởng đến chức năng vận động của chi.
Vì vậy, BS Hoa khuyến cáo, người dân cần xây dựng chế độ tập luyện khoa học, phù hợp với thể trạng và tình trạng sức khỏe của bản thân, không nên đột ngột tăng cường độ hoặc thời gian tập luyện, đặc biệt đối với người mới bắt đầu hoặc những người quay trở lại tập luyện sau thời gian dài gián đoạn.
Cần bảo đảm uống đủ nước trước, trong và sau khi tập luyện; tập luyện dưới sự hướng dẫn của huấn luyện viên hoặc chuyên gia có chuyên môn cũng giúp giảm thiểu đáng kể nguy cơ gặp phải các chấn thương và biến chứng không mong muốn.
