9 năm trước, nhà báo trẻ người Italia Roberto Saviano đã viết cuốn sách "Gomorrah" kể về cuộc chiến giữa hai băng đảng mafia khét tiếng ở Naples. Cuốn sách ngay lập tức trở thành một trong những cuốn sách được bán nhiều nhất trên thế giới. Tuy nhiên, cái giá phải trả cho sự nổi tiếng của Roberto Saviano quá lớn. Anh đã bị các băng nhóm mafia "kết án tử hình" và truy lùng gắt gao. Anh buộc phải nhờ cảnh sát bảo vệ, tá túc hết đồn cảnh sát này đến trại lính khác. Anh thường xuyên đổi chỗ ở, song đến bất cứ đâu, cũng bị từ chối thuê nhà. Ai chưa biết chuyện, lỡ cho thuê, thì xin anh cuốn gói cho nhanh…
 |
| Nhà báo trẻ Roberto Saviano đang bị mafia truy lùng. (ảnh: AP). |
Vậy mà Roberto Saviano không hề nao núng, anh tiếp tục viết và công bố cuốn sách thứ 2 mang tên "Ngược với cái chết - Hình ảnh cuộc sống ở Napoli", kể về những nạn nhân của mafia ở Napoli với những sự thật nghẹt thở. Roberto Saviano còn hứa sẽ ra mắt cuốn sách thứ ba về mafia ở Mexico với sự tiếp tay của Ndranheta, thế lực mafia mới của Italia.
Ngày nay, nhiều nhà báo Italia trở thành mục tiêu đe dọa của mafia vì những bài viết, phóng sự hoặc ảnh của họ liên quan đến những hoạt động bẩn thỉu của chúng. Tin từ tờ Guardian cho hay, hiện ở Italia có khoảng 20 nhà báo đang "nằm" dưới sự bảo vệ của lực lượng cảnh sát. Hồi năm ngoái, 9 nhà báo trong "chương trình bảo vệ nhân chứng" đã bị mafia sát hại. Và tình trạng này đang ngày càng gia tăng.
Báo cáo mới nhất của Ủy ban chống mafia thuộc Quốc hội Italia cho hay, từ năm 2006 đến nay, đã có 2.060 vụ mafia đe dọa phóng viên được ghi nhận, trong đó đỉnh điểm là 10 tháng đầu năm 2014, với 421 vụ, tương đương với trung bình cứ 2 ngày thì có 3 vụ đe dọa phóng viên… Trong một tuyên bố được đưa ra hồi năm ngoái, tổ chức Phóng viên không biên giới đã kêu gọi phải có những biện pháp nhằm bảo vệ an toàn cho các nhà báo Italia chống mafia, những người đang phải tác nghiệp trong điều kiện khó khăn và đối mặt với hàng loạt đe dọa về sinh mệnh cho bản thân và gia đình…
Được biết, những đe dọa đối với các nhà báo chống mafia ở Italia diễn ra trên mọi hình thức, từ việc gọi điện nặc danh đến để dọa giết phóng viên hoặc người thân, đốt xe ôtô, tấn công nhà ở của họ, cho đến việc gửi các viên đạn trong phong bì… Những vùng nguy hiểm nhất cho phóng viên là Sicily và Calabria, nơi xuất xứ của hai hệ thống mafia lớn Cosa Nostra và 'Ndrangheta.
Còn theo chỉ số tự do báo chí năm 2014 thì Italia đang xếp ở thứ hạng 73 trên tổng số 180 quốc gia, giảm 24 thứ hạng so với năm 2013. Antoine Héry, chuyên gia về đánh giá sự an toàn của báo giới tại các quốc gia trên thế giới khẳng định: "Công lý cần phải được thực thi. Chính quyền trung ương và các cấp ở Italia cần phải thúc đẩy hơn nữa việc bảo vệ các nhà báo, những người dám nói lên sự thật và hết mình vì sự thật ấy".
 |
| Thành phố Naples bị xếp hạng là một trong những nơi mà mạng người quá rẻ mạt. (ảnh: Getty Imagine). |
Trở lại với câu chuyện về nhà báo trẻ Roberto Saviano. Trong một lần hiếm hoi xuất hiện trước báo chí hồi trung tuần tháng 8, Roberto Saviano đã kể lại phần nào cuộc sống anh đang phải trải qua. Anh luôn được cảnh sát bảo vệ cẩn mật, kể cả ra nước ngoài. Anh không được liên lạc trực tiếp với cha mẹ dù họ vẫn luôn là chỗ dựa vững chắc cho anh. Nhưng nhờ có internet và sự giúp đỡ nhiệt tình của cảnh sát lẫn bạn bè khắp bốn phương, anh vẫn đối thoại với thế giới bên ngoài và dõi theo từng bước các hoạt động của những băng đảng mafia khét tiếng tại Italia.
Chưa hết, Roberto Saviano còn lập một trang mạng mang tên Oltre Gomorra, thường xuyên cập nhật các vụ án và bê bối của các băng nhóm mafia tại Italia. Roberto Saviano từng tâm sự, anh không ân hận đã phanh phui sự thật, không sợ sự truy đuổi của mafia và nếu trở lại quá khứ, anh sẽ vẫn chọn con đường đã đi.
