Căng thẳng ngoại giao giữa Đức - Mỹ vì bê bối gián điệp

Quan hệ giữa Đức - Mỹ đang có nguy cơ “chìm vào bóng đêm” khi Bộ Ngoại giao Đức cho triệu Đại sứ Mỹ tại Berlin tới để làm rõ các nghi vấn liên quan đến việc bắt giữ một người Đức bị nghi ngờ làm gián điệp cho Mỹ. Nếu những cáo buộc được chứng minh thì đây là vụ scandal gián điệp hai mang lớn nhất giữa hai quốc gia này kể từ Chiến tranh thế giới lần II.

Yếu tố NSA

Thông tin về bê bối gián điệp này đã được các trang mạng của Đức đăng tải từ chiều tối 4/7 và đến sáng 5/7 thì tràn ngập trên báo giấy. Theo đó, truyền thông Đức khẳng định, gián điệp hai mang này là người Đức, đang làm việc cho cơ quan tình báo Đức nhưng lại bị Cơ quan an ninh quốc gia Mỹ (NSA) mua chuộc. Không loại trừ khả năng nhân vật này cũng có liên quan đến các hoạt động mà NSA từng triển khai ở Đức như thu thập dữ liệu trong thư điện tử và nghe lén điện thoại quan chức cấp cao trong chính phủ, kể cả đương kim Thủ tướng Angela Merkel.

Tờ Der Spiegel của Đức thì khẳng định, đây là một thanh niên 31 tuổi, làm công việc văn thư trong Cơ quan tình báo đối ngoại Đức (BND). Nhân vật này đã bị bắt giữ từ hôm 2/7 và qua khai thác đã thu nhận có chuyển cho phía Mỹ thông tin về một ủy ban đặc biệt của Quốc hội Đức được thành lập để điều tra về những tiết lộ của cựu nhân viên CIA Edward Snowden về chương trình nghe lén của NSA. Đổi lại, phía Mỹ đã chuyển một số tiền không nhỏ cho nhân vật này, coi như khoản tiền bồi dưỡng vì đã cung cấp thông tin quan trọng.

Còn theo tờ Suddeutsche Zeitung, nhân vật này đã làm việc cho NSA nhiều lần và đã cung cấp tài liệu cho cơ quan tình báo Mỹ từ năm 2012 đến nay. Các tài liệu mà nhân vật này copy được đều lưu giữ vào USB và gửi cho cơ quan tình báo Mỹ. Tính đến nay số tài liệu được chuyển lên tới 300 loại tài liệu mật. 

Nhân vật bị bắt giữ vừa làm việc cho BND, vừa cung cấp thông tin cho NSA. Ảnh: Reuters.
Nhân vật bị bắt giữ vừa làm việc cho BND, vừa cung cấp thông tin cho NSA. Ảnh: Reuters.

Hiện cơ quan điều tra Đức vẫn đang tiếp tục tìm hiểu xem ai là người trung gian giúp nhân vật này liên hệ với NSA và giúp chuyển tài liệu giữa hai bên. Một nguồn tin giấu tên từ Bộ Ngoại giao Đức tiết lộ rằng, người trung gian là một nhân viên ngoại giao của Mỹ. Tuy nhiên, vẫn chưa có bằng chứng hay những xác minh cụ thể về thông tin này. Đại sứ quán Mỹ tại thủ đô Berlin của Đức, Bộ Ngoại giao Mỹ và Nhà Trắng đã từ chối bình luận vụ việc này. Trong khi đó, một nguồn tin khác từ Bộ Quốc phòng Đức thì khẳng định, vụ bắt giữ được công bố một ngày sau khi Ủy ban điều tra của Quốc hội Đức về hoạt động do thám của NSA lần đầu tiên tiến hành thẩm vấn William Binney, một nhân viên đã làm việc trên 30 năm cho NSA. Chưa rõ liệu có phải ông William Binney đã khai ra nhân vật này hay không.

Chỉ biết rằng, trong lời khai của mình, ông William Binney đã cáo buộc rằng, NSA mở rộng hoạt động do thám quy mô lớn vì muốn có thông tin về tất cả mọi thứ nhằm mục đích kiểm soát con người. Từ sau vụ tấn công khủng bố 11/9/2001 ở Mỹ, NSA đã đẩy mạnh hơn hoạt động thu thập thông tin một cách bất hợp pháp và ép buộc nhiều công ty dịch vụ internet, dịch vụ viễn thông và các trang mạng xã hội phục vụ mục đích của mình. Hãng AP cho biết, ông William Binney từng là Giám đốc kỹ thuật của NSA, đã nghỉ việc cuối năm 2001 để phản đối việc thu thập dữ liệu bất hợp pháp, vi phạm quyền riêng tư của công dân.

Lung lay quan hệ đồng minh

Các nhà quan sát nhận định, vụ bắt giữ gián điệp hai mang lần này có thể là “giọt nước tràn ly” khiến quan hệ đồng minh giữa Đức-Mỹ dậy sóng. Bởi lẽ, từ năm ngoái, khi các thông tin mà “người thổi còi” Edward Snowden cung cấp cho báo giới đã khiến chính giới và người dân Đức nổi giận. Hồi tháng 11 năm ngoái, Quốc hội Đức đã mở cuộc điều trần về bê bối do thám của NSA và quyết định mở cuộc điều tra riêng rẽ về vấn đề này. Sau đó, câu chuyện về những cuộc điện thoại nghe lén còn tiếp tục là chủ đề nóng được báo chí Đức và châu Âu khai thác triệt để trong một thời gian dài, nhất là khi ngày càng có thêm nhiều thông tin xung quanh các hoạt động của NSA, FBI và CIA bị Edward Snowden phanh phui.

Hôm 4/7, Bộ Ngoại giao Đức đã triệu Đại sứ Mỹ John B.Emerson tại Berlin tới để phản đối và yêu cầu làm rõ vụ việc trong quá trình công tố liên bang tiến hành điều tra. Vụ việc cũng đã được trình lên Thủ tướng Đức Angela Merkel. Phát ngôn viên của bà Angela Merkel, ông Steffen Seibert cho hay, toàn thể nghị viện liên bang Đức cũng đã được thông báo về vụ bắt giữ.

Bà Angela Merkel đã có cuộc điện đàm với Tổng thống Mỹ Barack Obama trong tối 4/7 để thảo luận các vấn đề đối ngoại giữa hai bên. Có một điều đáng chú ý là ông Steffen Seibert lại bác bỏ thông tin đăng tải trên các phương tiện thông tin đại chúng của Đức rằng người bị bắt giữ là nhân viên BND. Nhiều nhà phân tích cho rằng, vụ việc không những ảnh hưởng xấu đến quan hệ ngoại giao song phương mà còn có thể khiến Đức và Mỹ gặp khó khăn hơn trong việc hợp tác giải quyết vấn đề Ukraine, cũng như kiểm soát chương trình hạt nhân của Iran

Ngọc Khuê

Các tin khác

Thượng viện Mỹ phê chuẩn nữ đại sứ đầu tiên tại Việt Nam

Thượng viện Mỹ phê chuẩn nữ đại sứ đầu tiên tại Việt Nam

Trang thông tin của Quốc hội Mỹ mới đây đưa tin, Thượng viện nước này hôm 18/5 (giờ địa phương) đã bỏ phiếu thông qua đề cử nhân sự, trong đó bà Jennifer Wicks McNamara được phê chuẩn làm Đại sứ Mỹ tại Việt Nam, trở thành người phụ nữ đầu tiên sẽ giữ vị trí này.

Cảnh báo khẩn từ IEA về giai đoạn đặc biệt nhạy cảm của năng lượng

Cảnh báo khẩn từ IEA về giai đoạn đặc biệt nhạy cảm của năng lượng

Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) vừa phát đi cảnh báo nghiêm trọng về nguy cơ thế giới bước vào một cuộc khủng hoảng dầu mỏ mới, khi lượng dự trữ dầu thương mại toàn cầu đang giảm với tốc độ chưa từng thấy, trong bối cảnh xung đột tại Trung Đông tiếp tục làm gián đoạn nguồn cung năng lượng chiến lược, đồng thời mùa du lịch hè ở Bắc bán cầu đang đến gần.

Chuyên gia nêu nghi vấn lỗi thao tác trong vụ hai tiêm kích Mỹ va chạm

Chuyên gia nêu nghi vấn lỗi thao tác trong vụ hai tiêm kích Mỹ va chạm

Vụ va chạm giữa hai tiêm kích tác chiến điện tử EA-18G Growler của hải quân Mỹ tại bang Idaho cuối tuần qua đang thu hút sự chú ý lớn của dư luận và giới chuyên gia quân sự. Dù toàn bộ phi hành đoàn đã thoát hiểm an toàn, nhiều nhận định ban đầu cho rằng sự cố có thể liên quan tới lỗi thao tác hoặc sai lệch trong quá trình duy trì đội hình biểu diễn trên không.

Tổng thống Mỹ ra chỉ thị vào phút chót về kế hoạch tấn công Iran

Tổng thống Mỹ ra chỉ thị vào phút chót về kế hoạch tấn công Iran

Theo Reuters, Tổng thống Mỹ Donald Trump hôm 18/5 (giờ địa phương) đã quyết định tạm hoãn kế hoạch tấn công quân sự nhằm vào Iran, dự kiến diễn ra trong ngày 19/5, để tạo thêm dư địa cho các nỗ lực đàm phán ngoại giao. Trong khi đó, phía Iran đã đưa ra đề xuất mới với Mỹ qua trung gian Pakistan.

WHO ban bố tình trạng khẩn cấp quốc tế vì đợt bùng phát Ebola tại châu Phi

WHO ban bố tình trạng khẩn cấp quốc tế vì đợt bùng phát Ebola tại châu Phi

Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) đã tuyên bố đợt bùng phát Ebola mới nhất tại Cộng hòa dân chủ (CHDC) Congo và nước láng giềng Uganda là “tình trạng khẩn cấp y tế công cộng gây quan ngại quốc tế”, sau khi virus này khiến gần 90 người thiệt mạng và làm dấy lên lo ngại về nguy cơ lây lan trong khu vực.

Hai tiêm kích va chạm tại triển lãm hàng không Mỹ

Hai tiêm kích va chạm tại triển lãm hàng không Mỹ

Một buổi trình diễn hàng không gần căn cứ không quân Mountain Home ở bang Idaho, Mỹ đã bị hủy đột ngột ngày 17/5 (giờ địa phương) sau khi hai tiêm kích va chạm trên không rồi rơi xuống đất trong lúc biểu diễn.

UAV tấn công nhà máy điện hạt nhân UAE

UAV tấn công nhà máy điện hạt nhân UAE

Một vụ tấn công bằng máy bay không người lái (UAV) đã gây hỏa hoạn tại nhà máy điện hạt nhân Barakah của Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE), trong bối cảnh căng thẳng tại Trung Đông tiếp tục gia tăng khi Mỹ và Iran chưa đạt được đột phá ngoại giao nhằm chấm dứt xung đột kéo dài nhiều tháng qua.

Tehran có khả năng thu phí cáp internet ngầm qua Hormuz

Tehran có khả năng thu phí cáp internet ngầm qua Hormuz

Theo truyền thông Iran, nước này nhiều khả năng đang xem xét một đề xuất mang tính chiến lược, khẳng định chủ quyền dưới đáy biển tại eo biển Hormuz nhằm thu phí các tuyến cáp internet ngầm quốc tế. Giới quan sát nhận định, việc này sẽ có thể tạo đòn bẩy mới cho Iran trong bối cảnh căng thẳng khu vực ngày càng gia tăng.

Xung đột Mỹ - Iran trước các biến số mới đa mặt trận

Xung đột Mỹ - Iran trước các biến số mới đa mặt trận

Chính quyền Mỹ và Israel dường như đang chuẩn bị cho khả năng nối lại chiến dịch tấn công quân sự táo bạo hơn nhằm vào Iran ngay trong tuần tới, bao gồm cả phương án triển khai đặc nhiệm trên bộ để thu giữ uranium làm giàu tại các cơ sở hạt nhân của Tehran. Ngược lại, Iran bị nghi triển khai hàng loạt chiến dịch cơ hội, trong đó có vụ xâm nhập hệ thống giám sát nhiên liệu tại nhiều bang của Mỹ, làm dấy lên lo ngại về nguy cơ chiến tranh mạng nhằm vào hạ tầng năng lượng trọng yếu của nước này.

Rộ tin Israel hạ sát thủ lĩnh cánh quân sự phong trào Hamas tại Gaza

Rộ tin Israel hạ sát thủ lĩnh cánh quân sự phong trào Hamas tại Gaza

Trong thông cáo trên mạng xã hội X hôm 16/5, Bộ Tổng tham mưu Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF) tuyên bố, binh chủng không quân của họ vừa hạ sát Izz al-Din al-Haddad, thủ lĩnh cánh quân sự cấp cao nhất của Hamas trong một cuộc không kích chính xác ở thành phố Gaza.

Tàu hỏa đâm xe buýt ở Bangkok, hơn 30 người thương vong

Tàu hỏa đâm xe buýt ở Bangkok, hơn 30 người thương vong

Ít nhất tám người thiệt mạng và hàng chục người khác bị thương sau khi một đoàn tàu chở hàng đâm vào xe buýt công cộng tại giao lộ đường sắt ở thủ đô Bangkok (Thái Lan) chiều 16/5. Vụ tai nạn nghiêm trọng khiến xe buýt bốc cháy dữ dội, nhiều phương tiện khác cũng bị cuốn vào va chạm liên hoàn.

Chuyên gia lý giải về trạng thái "hoà bình lạnh" giữa Mỹ và Trung Quốc

Chuyên gia lý giải về trạng thái "hoà bình lạnh" giữa Mỹ và Trung Quốc

Tổng thống Mỹ Donald Trump chiều tối 15/5 đã kết thúc chuyến thăm ba ngày tới Trung Quốc. Giới học giả nhận định, chuyến thăm của nhà lãnh đạo Mỹ đã góp phần tạo thêm “không gian thở” cho quan hệ Mỹ - Trung, đồng thời mở ra một gian đoạn hoà bình lạnh. Có thể, đây không phải kết quả lý tưởng nhất sau cuộc gặp thượng đỉnh, song trong bối cảnh hiện nay, hoà bình lạnh được đánh giá là lựa chọn thực tế nhất.

Nga và Ukraine tiến hành trao đổi tù binh

Nga và Ukraine tiến hành trao đổi tù binh

Nga và Ukraine ngày 15/5 đã tiến hành trao đổi tù binh chiến tranh, mỗi bên trao trả 205 người, trong khuôn khổ một thỏa thuận liên quan tới lệnh ngừng bắn kéo dài ba ngày hồi đầu tháng này do Tổng thống Mỹ Donald Trump làm trung gian.