Chỉ đưa được 33 người nghiện vào cơ sở bắt buộc trong tháng 9
Điều đáng chú ý, số người nghiện được đưa vào cai nghiện bắt buộc tại các trung tâm đã giảm ở mức đáng kể. 9 tháng đầu năm 2014, trong số 142 trung tâm cai nghiện ma túy cả nước, đã tiếp nhận cai nghiện cho 3.946 người, chủ yếu là những người đã có quyết định trước khi Luật Xử lý vi phạm hành chính có hiệu lực. Đến tháng 9/2014, chỉ có 10 tỉnh, thành phố tổ chức đưa được 33 người nghiện ma túy vào cơ sở cai nghiện bắt buộc theo quyết định của TAND cấp huyện. Hầu hết các học viên đều phải chấp hành đủ 24 tháng cai nghiện tại trung tâm.
Tại các trung tâm cai nghiện bắt buộc, sau giai đoạn cắt cơn, các học viên được chăm sóc sức khỏe, điều trị các bệnh cơ hội, tư vấn tâm lý, được tổ chức học nghề, tạo việc làm và nhiều hoạt động khác. Con số này quá ít ỏi so với số người nghiện theo rà soát, quản lý người nghiện của Bộ Công an (đến cuối tháng 9, cả nước có 204.377 người nghiện ma túy). Số người nghiện ma túy có hồ sơ quản lý đã tăng gần 4 lần trong 20 năm kể từ năm 1994 đến nay (năm 1994 là 55.445 người, trung bình mỗi năm tăng khoảng 7.000 người). Người nghiện ma túy đã có ở 100% các tỉnh, thành phố, gần 90% quận, huyện và khoảng 70% số xã, phường, thị trấn. Người nghiện cũng đã xuất hiện ở mọi thành phần trong xã hội: học sinh, sinh viên, cán bộ công chức, viên chức, người lao động…
Người nghiện được học nghề tại trung tâm cai nghiện bắt buộc.
Về cai nghiện tại cộng đồng, trong 9 tháng đầu năm đã có 2.902 người được cai nghiện, tương đương với 1,4% số người nghiện ma túy có hồ sơ quản lý; trong đó, số cai tại gia đình là 1.567 người và số cai tại cộng đồng là 1.335 người.
Bộ LĐ-TB&XH cũng đánh giá, công tác cai nghiện tại gia đình và cộng đồng chưa được đầu tư và hỗ trợ đúng mức về kinh phí, cơ sở vật chất và nhân lực nên nhiều địa phương chưa tổ chức triển khai thực hiện. Hơn nữa, hiệu quả cai nghiện không cao do khó khăn trong quản lý địa bàn, quản lý người nghiện. Thực tế, việc tổ chức cai nghiện tại gia đình, tại cộng đồng đang được coi là công đoạn đầu tiên để đủ điều kiện đưa vào cai nghiện bắt buộc tại trung tâm.
Bộ trưởng Bộ LĐ-TB&XH Phạm Thị Hải Chuyền đề xuất với Quốc hội, để khắc phục những tồn tại cần ban hành nghị quyết chung về công tác phòng chống AIDS, ma túy, mại dâm để có cơ sở giải quyết bất cập, tồn tại trong hệ thống chính sách pháp luật hiện hành. Xem xét đưa vào chương trình xây dựng Luật pháp khóa XIV về Dự án Luật dự phòng và Điều trị nghiện ma túy để thống nhất các quy định pháp luật hiện hành về lĩnh vực cai nghiện.
Đề xuất giải pháp tình thế hạn chế người nghiện ngoài xã hội
Cũng trong chiều 27/10, Trưởng đoàn đại biểu Quốc hội TP Hồ Chí Minh, đại biểu Huỳnh Thành Lập đã ký bản kiến nghị gửi Quốc hội. Hiện nay, số người nghiện ma túy ở TP Hồ Chí Minh là hơn 19.000 người, tăng 7.000 người so với năm 2013, trong đó có hơn 60% người nghiện từ các tỉnh nhập cư về và không có địa chỉ quản lý. Quy trình, thủ tục xem xét, quyết định áp dụng các biện pháp xử lý hành chính đưa vào trường giáo dưỡng, cơ sở giáo dục bắt buộc… phức tạp. Trong khi đó, thực tế gia đình của người nghiện không cư ngụ ở thành phố, còn tổ chức xã hội lại không có quy định cụ thể là tổ chức nào hay phải thành lập thêm một tổ chức mới, từ đó để đưa người nghiện vào cai nghiện tập trung phải mất cả năm.
Đoàn đại biểu TP Hồ Chí Minh kiến nghị Ủy ban Pháp luật và Ủy ban về các vấn đề xã hội nghiên cứu, xem xét báo cáo gửi Ủy ban Thường vụ Quốc hội để trình Quốc hội cho phép giải pháp tình thế đối với công tác cai nghiện tại TP Hồ Chí Minh, sớm tháo gỡ những khó khăn, ách tắc công tác cai nghiện và quản lý người nghiện ma túy sống ở các địa bàn dân cư và kiến nghị Quốc hội cho phép dưới hình thức một nghị quyết hoặc lồng ghép vào nội dung của Nghị quyết về kinh tế - xã hội tại kỳ họp thứ 8, giao cho thành phố quản lý cắt cơn, giải độc, tư vấn tâm lý cho người nghiện ma túy tại trung tâm tiếp nhận đối tượng xã hội (thay cho các tổ chức xã hội) trong khi chờ lập hồ sơ ban hành quyết định của TAND đưa đi cai nghiện tập trung. “Đây là vấn đề hết sức cấp bách, vì mức độ lây lan ngày càng nhanh, ngày càng nghiêm trọng, là “bước đếm” quản lý nhằm hạn chế người nghiện tràn lan ngoài xã hội, gây bất ổn cho người dân”, đại biểu Huỳnh Thành Lập chia sẻ
