Chuyện người quản lý

Cần nỗ lực để thoát “bẫy gia công”

Tận dụng cơ hội việc làm tạo ra từ các ngành thâm dụng lao động và phải tận dụng thật nhanh khi tham gia TPP là những điều các chuyên gia khuyến nghị Việt Nam tại hội nghị bàn tròn do World Bank (WB) tổ chức thời gian gần đây.

Trong quá trình phát triển, giai đoạn đầu tiên thường dựa nhiều vào yếu tố đầu vào như vốn, lao động để tạo ra phát triển. Việt Nam đã thực hiện rất thành công giai đoạn này. 

Việc mở cửa đất nước và tiến hành các cải cách, đặc biệt thông qua hội nhập kinh tế quốc tế đã giúp có bước tăng trưởng rất nhanh giai đoạn đầu.

Nhưng đến nay, bên cạnh thu hút nguồn đầu vào để phát triển thì quan trọng hơn là tăng tính hiệu quả của nền kinh tế. Trong bối cảnh đó, Việt Nam đã quyết định tham gia nhiều Hiệp định thương mại tự do (FTA) tiêu chuẩn cao, trong đó có TPP. 

Một trong những thông điệp rất rõ ràng của Chính phủ Việt Nam là tham gia các FTA này không chỉ nhằm tạo ra cơ hội thị trường mới cho doanh nghiệp (DN), mà rộng hơn là tạo ra một môi trường mới để Việt Nam có thể phát triển dài hạn, tạo ra mô hình tăng trưởng mới dựa trên cạnh tranh. Đây cũng là cách tiếp cận của rất nhiều nước khi tham gia FTA.

Đối với Việt Nam, đa số các nhận định đều cho rằng những ngành được hưởng lợi nhất từ TPP và những ngành thâm dụng lao động, tiêu biểu là dệt may. Đây là ngành tạo ra 33% số lao động trong các ngành công nghiệp (năm 2011) và theo tính toán của Hiệp hội Dệt may Việt Nam, cứ 1 tỷ USD tăng thêm của xuất khẩu dệt may có thể tạo ra từ 150.000 – 200.000 việc làm.

Để đón đầu TPP, hàng loạt các dự án FDI trong lĩnh vực này đã đổ vào Việt Nam. Ngoài các dự án lớn như Texhong (Hong Kong) đã đầu tư nhà máy 300 triệu USD ở Quảng Ninh, Kyungbang (Hàn Quốc) đầu tư 40 triệu USD sản xuất sợi ở Bình Dương, thì theo Bộ Công Thương, có khoảng 1 tỷ USD đang chờ đầu tư vào ngành Dệt may Việt Nam. FDI đang được kỳ vọng sẽ tạo ra chuyển giao công nghệ và tác động liên kết xuôi lan tỏa đến các DN trong nước, đặc biệt là DN vừa và nhỏ.

Tuy nhiên, theo ông Phạm Minh Đức – chuyên gia cao cấp của WB, Việt Nam đang phải đối mặt với “bẫy giá trị gia tăng thấp”, hay còn gọi là “bẫy gia công”. “Việt Nam tham gia vào phần giá trị thấp của chuỗi giá trị toàn cầu: 70% số DN gia công cắt may, 90% là các DN hợp đồng. 

Câu hỏi đặt ra là liệu Việt Nam có thể tận dụng cơ hội của các FTA, của TPP để thoát bẫy gia công hay không? Đây là một nguy cơ hiện hữu, và nếu không thoát được, chắc chắn Việt Nam không nâng cao được sức cạnh tranh quốc gia và chắc chắn không thoát được bẫy thu nhập trung bình” – ông Đức khẳng định.

Hiện công đoạn cung ứng thượng nguồn của sản xuất trong nước kém phát triển làm cho Việt Nam lệ thuộc nhiều vào nhập khẩu nguyên liệu sản xuất. Phần lớn nhập khẩu của Việt Nam nằm ngoài các nước TPP (chỉ chiếm 5,3%), trong khi nhập từ Trung Quốc và Đài Loan chiếm đến gần 60%. 

Nếu giữ nguyên cơ cấu này, dệt may Việt Nam sẽ không được hưởng lợi từ TPP do sự ngặt nghèo của quy tắc xuất xứ. 

Tuy nhiên, thay vì nhìn đây như một thách thưc, các chuyên gia lại cho rằng quy tắc này tạo cơ hội cho dệt may Việt Nam tái cấu trúc ngành theo hướng tăng cường kết nối thượng nguồn cung ứng và thúc đẩy giá trị gia tăng.

“Việt Nam trước hết phải là thành viên tham gia tích cực vào cuộc chơi, tiến tới làm chủ cuộc chơi ở những khu vực có lợi thế” – ông Đức khuyến nghị. Nhìn xa hơn, ông Nguyễn Thắng – Giám đốc Trung tâm phân tích và dự báo, Viện Khoa học xã hội Việt Nam lại cho rằng cơ hội phải được tận dụng thật nhanh. 

Điều cảnh báo cuối cùng của ông Thắng chính là khả năng bảo vệ lao động Việt Nam trong hội nhập và cái giá phải trả về môi trường.

Vũ Hân

Các tin khác

The Komorebi giành giải thưởng Asia Pacific Property Awards 2026

The Komorebi giành giải thưởng Asia Pacific Property Awards 2026

Giải thưởng Asia Pacific Property Awards 2026 đánh dấu lần thứ hai chỉ trong vòng một năm khu The Komorebi (Vinhomes Royal Island) được xướng tên trên bản đồ kiến trúc châu Á, khẳng định sức hút của chuẩn sống wellness cùng phong cách kiến trúc Nhật Bản giữa lòng đảo Vũ Yên - thủ phủ mới của giới thượng lưu Hải Phòng.

Roadshow “hút” các nhà tư vấn, doanh nghiệp nước ngoài

Roadshow “hút” các nhà tư vấn, doanh nghiệp nước ngoài

Chiều ngày 15/5, sự kiện Roadshow (khảo sát thị trường và thu thập phản hồi) do Bộ Xây dựng tổ chức đã thu hút sự chú ý đặc biệt của giới chuyên môn trong và ngoài nước, với mục tiêu giới thiệu gói thầu tư vấn TV02 - lập Báo cáo nghiên cứu khả thi (FS) và thiết kế kỹ thuật tổng thể (FEED) cho Dự án đường sắt tốc độ cao trên trục Bắc - Nam.

Gần 1.000 Cửa hàng xăng dầu PVOIL đã sẵn sàng kinh doanh xăng E10

Gần 1.000 Cửa hàng xăng dầu PVOIL đã sẵn sàng kinh doanh xăng E10

Ngày 15/5, Tổng công ty Dầu Việt Nam – CTCP (PVOIL), thành viên của Tập đoàn Công nghiệp – Năng lượng Quốc gia Việt Nam (Petrovietnam) chính thức triển khai kinh doanh xăng sinh học E10 tại gần 1.000 cửa hàng xăng dầu trên cả nước, đánh dấu bước chuyển lớn trong lộ trình phát triển nhiên liệu sinh học và chuyển dịch năng lượng xanh tại Việt Nam.

Hàng không và du lịch tìm giải pháp kích cầu du lịch

Hàng không và du lịch tìm giải pháp kích cầu du lịch

Giá vé máy bay cao, chi phí đầu vào tăng mạnh trong khi du khách thắt chặt chi tiêu đang tạo áp lực lớn lên ngành hàng không và du lịch. Tại tọa đàm “Giải pháp nào kích cầu hàng không - du lịch trong tình hình mới?” do Báo Tiền Phong tổ chức ngày 15/5, các chuyên gia cho rằng, cần đồng bộ giải pháp để phục hồi thị trường và kích cầu du lịch.

Người tiêu dùng ngày càng khắt khe, buộc ngành sữa Việt phải nâng chuẩn

Người tiêu dùng ngày càng khắt khe, buộc ngành sữa Việt phải nâng chuẩn

Khi người tiêu dùng ngày càng kỹ tính hơn trong việc chọn sữa, chất lượng không nằm ở tuyên bố “cao cấp” tự xưng, mà từ trải nghiệm thực tế  và  sự bảo chứng từ các tổ chức kiểm định uy tín. Ở vị thế “anh cả”, với gần 50 năm đồng hành cùng người Việt và một cam kết không đổi về chất lượng, Vinamilk khẳng định sự “cao cấp” với bảng thành tích quốc tế ấn tượng.

Shopee mở rộng các chương trình hỗ trợ chi phí cho người bán và gia tăng giá trị trải nghiệm

Shopee mở rộng các chương trình hỗ trợ chi phí cho người bán và gia tăng giá trị trải nghiệm

Nhằm tiếp tục đồng hành cùng cộng đồng người bán và nâng cao hiệu quả kinh doanh trên nền tảng, trong Quý II/2026, Shopee triển khai nhiều giải pháp hỗ trợ dành cho nhà bán hàng và người dùng. Các hoạt động tập trung vào hai trọng tâm gồm: Thêm 5 danh mục ngành hàng phục vụ nhu cầu thiết yếu được áp dụng giảm Phí Cố Định; Hỗ trợ nhà bán mới với chương trình hỗ trợ Phí Cố Định trong giai đoạn đầu kinh doanh

Bỏ qua biến động lãi suất, khách hàng "chốt" hợp đồng

Bỏ qua biến động lãi suất, khách hàng "chốt" hợp đồng

Trong khi thị trường vẫn đang quan sát những biến số về lãi suất, các nhà đầu tư sành sỏi đã quyết đoán "chốt" hợp đồng tại Sao Mai Residence. Họ không chờ đợi sự ổn định giả tạo của dòng tiền mà chọn sở hữu ngay hôm nay để đón đầu chu kỳ tăng giá của một dự án đã chính thức "về đích" hạ tầng.

Kinh tế tư nhân bền bỉ chống chịu và sẵn sàng bứt phá

Kinh tế tư nhân bền bỉ chống chịu và sẵn sàng bứt phá

Khu vực kinh tế tư nhân Việt Nam đã vượt qua giai đoạn phòng thủ, đang tích lũy nội lực và sẵn sàng bứt phá nếu các điểm nghẽn về thị trường, vốn và minh bạch chính sách được khai thông quyết liệt trong 12 đến 18 tháng tới.

Giá vàng đảo chiều giảm tiền triệu

Giá vàng đảo chiều giảm tiền triệu

Trong khi giá vàng thế giới giảm cả trăm USD/ounce, thì giá vàng trong nước chỉ giảm 1 triệu đồng mỗi lượng, nới khoảng cách chênh lệch lên 17 triệu đồng/lượng.

Quảng Trị: Hỗ trợ ngư dân yên tâm bám biển bảo vệ ngư trường

Quảng Trị: Hỗ trợ ngư dân yên tâm bám biển bảo vệ ngư trường

Trong số các tỉnh ven biển Miền Trung, Quảng Trị là tỉnh có số lượng tàu cá lớn và nhiều ngư dân đi biển. Hiện nay, Quảng Trị có khoảng 4.600 đến 4.666 tàu cá có chiều dài từ 6m trở lên, trong đó có hơn 1.300 tàu hoạt động xa bờ. Nhằm hỗ trợ ngư dân, Quảng Trị đang có nhiều chính sách hỗ trợ ngư dân yên tâm bám biển bảo vệ ngư trường.

Khách hàng đổi tiền rách, hỏng không phải trình giấy tờ

Khách hàng đổi tiền rách, hỏng không phải trình giấy tờ

Nhiều nội dung mới đáng chú ý như việc đổi tiền rách, hỏng sẽ không phải trình giấy tờ, không giới hạn số lượng, hoặc phân cấp trực tiếp cho Ngân hàng Nhà nước khu vực xử lý, sẽ tạo thuận lợi cho khách hàng khi cần đổi tiền.