Chuyện người quản lý

Cần nỗ lực để thoát “bẫy gia công”

Tận dụng cơ hội việc làm tạo ra từ các ngành thâm dụng lao động và phải tận dụng thật nhanh khi tham gia TPP là những điều các chuyên gia khuyến nghị Việt Nam tại hội nghị bàn tròn do World Bank (WB) tổ chức thời gian gần đây.

Trong quá trình phát triển, giai đoạn đầu tiên thường dựa nhiều vào yếu tố đầu vào như vốn, lao động để tạo ra phát triển. Việt Nam đã thực hiện rất thành công giai đoạn này. 

Việc mở cửa đất nước và tiến hành các cải cách, đặc biệt thông qua hội nhập kinh tế quốc tế đã giúp có bước tăng trưởng rất nhanh giai đoạn đầu.

Nhưng đến nay, bên cạnh thu hút nguồn đầu vào để phát triển thì quan trọng hơn là tăng tính hiệu quả của nền kinh tế. Trong bối cảnh đó, Việt Nam đã quyết định tham gia nhiều Hiệp định thương mại tự do (FTA) tiêu chuẩn cao, trong đó có TPP. 

Một trong những thông điệp rất rõ ràng của Chính phủ Việt Nam là tham gia các FTA này không chỉ nhằm tạo ra cơ hội thị trường mới cho doanh nghiệp (DN), mà rộng hơn là tạo ra một môi trường mới để Việt Nam có thể phát triển dài hạn, tạo ra mô hình tăng trưởng mới dựa trên cạnh tranh. Đây cũng là cách tiếp cận của rất nhiều nước khi tham gia FTA.

Đối với Việt Nam, đa số các nhận định đều cho rằng những ngành được hưởng lợi nhất từ TPP và những ngành thâm dụng lao động, tiêu biểu là dệt may. Đây là ngành tạo ra 33% số lao động trong các ngành công nghiệp (năm 2011) và theo tính toán của Hiệp hội Dệt may Việt Nam, cứ 1 tỷ USD tăng thêm của xuất khẩu dệt may có thể tạo ra từ 150.000 – 200.000 việc làm.

Để đón đầu TPP, hàng loạt các dự án FDI trong lĩnh vực này đã đổ vào Việt Nam. Ngoài các dự án lớn như Texhong (Hong Kong) đã đầu tư nhà máy 300 triệu USD ở Quảng Ninh, Kyungbang (Hàn Quốc) đầu tư 40 triệu USD sản xuất sợi ở Bình Dương, thì theo Bộ Công Thương, có khoảng 1 tỷ USD đang chờ đầu tư vào ngành Dệt may Việt Nam. FDI đang được kỳ vọng sẽ tạo ra chuyển giao công nghệ và tác động liên kết xuôi lan tỏa đến các DN trong nước, đặc biệt là DN vừa và nhỏ.

Tuy nhiên, theo ông Phạm Minh Đức – chuyên gia cao cấp của WB, Việt Nam đang phải đối mặt với “bẫy giá trị gia tăng thấp”, hay còn gọi là “bẫy gia công”. “Việt Nam tham gia vào phần giá trị thấp của chuỗi giá trị toàn cầu: 70% số DN gia công cắt may, 90% là các DN hợp đồng. 

Câu hỏi đặt ra là liệu Việt Nam có thể tận dụng cơ hội của các FTA, của TPP để thoát bẫy gia công hay không? Đây là một nguy cơ hiện hữu, và nếu không thoát được, chắc chắn Việt Nam không nâng cao được sức cạnh tranh quốc gia và chắc chắn không thoát được bẫy thu nhập trung bình” – ông Đức khẳng định.

Hiện công đoạn cung ứng thượng nguồn của sản xuất trong nước kém phát triển làm cho Việt Nam lệ thuộc nhiều vào nhập khẩu nguyên liệu sản xuất. Phần lớn nhập khẩu của Việt Nam nằm ngoài các nước TPP (chỉ chiếm 5,3%), trong khi nhập từ Trung Quốc và Đài Loan chiếm đến gần 60%. 

Nếu giữ nguyên cơ cấu này, dệt may Việt Nam sẽ không được hưởng lợi từ TPP do sự ngặt nghèo của quy tắc xuất xứ. 

Tuy nhiên, thay vì nhìn đây như một thách thưc, các chuyên gia lại cho rằng quy tắc này tạo cơ hội cho dệt may Việt Nam tái cấu trúc ngành theo hướng tăng cường kết nối thượng nguồn cung ứng và thúc đẩy giá trị gia tăng.

“Việt Nam trước hết phải là thành viên tham gia tích cực vào cuộc chơi, tiến tới làm chủ cuộc chơi ở những khu vực có lợi thế” – ông Đức khuyến nghị. Nhìn xa hơn, ông Nguyễn Thắng – Giám đốc Trung tâm phân tích và dự báo, Viện Khoa học xã hội Việt Nam lại cho rằng cơ hội phải được tận dụng thật nhanh. 

Điều cảnh báo cuối cùng của ông Thắng chính là khả năng bảo vệ lao động Việt Nam trong hội nhập và cái giá phải trả về môi trường.

Vũ Hân

Các tin khác

Dấu mốc UPCoM và bước chuyển sang giai đoạn tăng tốc mới

Dấu mốc UPCoM và bước chuyển sang giai đoạn tăng tốc mới

PVcomBank đang bước vào một giai đoạn phát triển mới khi những chuyển biến tích cực ngày càng được phản ánh rõ nét qua hiệu quả kinh doanh, chất lượng tài sản và quy mô hoạt động. Việc cổ phiếu PCB chính thức giao dịch trên UPCoM mở thêm kênh tiếp cận với nhà đầu tư, đồng thời tạo động lực để Ngân hàng tiếp tục nâng cao tính minh bạch, năng lực quản trị và chất lượng tăng trưởng.

Nam A Bank phát hành thành công 1.000 tỷ đồng trái phiếu bổ sung vốn cấp 2

Nam A Bank phát hành thành công 1.000 tỷ đồng trái phiếu bổ sung vốn cấp 2

Ngân hàng TMCP Nam Á (HOSE: NAB) vừa hoàn tất thành công đợt phát hành 1.000 tỷ đồng trái phiếu ra công chúng vào cuối năm 2025. Toàn bộ lượng trái phiếu đã được phân phối hết cho gần 300 nhà đầu tư, thể hiện mức độ quan tâm lớn của thị trường và niềm tin của nhà đầu tư với đợt chào bán.

Phát triển điện khí LNG, góp phần bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia

Phát triển điện khí LNG, góp phần bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia

Trong bối cảnh Việt Nam đặt mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số, nhu cầu điện tiếp tục gia tăng mạnh, đặt ra yêu cầu cấp thiết về bảo đảm nguồn cung ổn định. Hội thảo tại Đà Nẵng ngày 14/8 đã tập trung nhận diện những điểm nghẽn, đề xuất giải pháp phát triển điện khí LNG đồng bộ, biến “công suất trên bản quy hoạch” thành năng lực bảo đảm an ninh năng lượng thực tế.

Buộc tiêu hủy 7,7 tấn chân gà đông lạnh hết “đát”

Buộc tiêu hủy 7,7 tấn chân gà đông lạnh hết “đát”

Ngày 14/8, UBND TP Đồng Nai đã ra quyết định xử phạt vi phạm hành chính đối với Công ty TNHH SX TM và DV Lạc Anh Food ở phường Hố Nai với 4 hành vi vi phạm hành chính trong lĩnh vực bảo quản, sử dụng nguyên liệu thực phẩm…

Meey Group chuẩn hoá năng lực vận hành theo mô hình CMMI

Meey Group chuẩn hoá năng lực vận hành theo mô hình CMMI

Khi doanh nghiệp công nghệ mở rộng quy mô, thách thức dần chuyển từ tốc độ phát triển sản phẩm sang khả năng duy trì chất lượng và vận hành nhất quán. Chuẩn hóa quy trình vì thế trở thành nền tảng để giảm phụ thuộc vào cá nhân, tăng khả năng đo lường và hình thành năng lực vận hành bền vững ở cấp tổ chức.

Đại diện T&T Group và Yusys Technologies ký kết Biên bản ghi nhớ hợp tác chiến lược.

T&T Group “bắt tay” Yusys xây dựng hệ sinh thái công nghệ tài chính vươn tầm ASEAN

Ngày 12/8, T&T Group và Yusys Technologies – Tập đoàn công nghệ tài chính hàng đầu Trung Quốc đã ký kết Biên bản ghi nhớ hợp tác chiến lược, qua đó đặt nền móng cho việc nghiên cứu các cơ hội hợp tác chiến lược trong lĩnh vực công nghệ tài chính, chuyển đổi số và dịch vụ tài chính tại Việt Nam và các thị trường trọng điểm Đông Nam Á.

Gamuda Land hoàn thành cất nóc dự án căn hộ cao cấp Eaton Park

Gamuda Land hoàn thành cất nóc dự án căn hộ cao cấp Eaton Park

Ngày 12/8 vừa qua, chủ đầu tư Gamuda Land cùng tổng thầu Coteccons đã tổ chức Lễ cất nóc Cove và Lagoon (A3 & A4) – hai tòa tháp cuối cùng thuộc khu phức hợp căn hộ hạng sang Eaton Park. Sự kiện mang ý nghĩa vô cùng quan trọng trong quá trình phát triển dự án, đánh dấu cột mốc hoàn thành toàn bộ phần thô theo đúng tiến độ đề ra, bước vào giai đoạn thi công hoàn thiện chuẩn bị bàn giao cho khách hàng.

Cảnh báo những thủ đoạn lừa đảo trong mùa thu hoạch sầu riêng

Cảnh báo những thủ đoạn lừa đảo trong mùa thu hoạch sầu riêng

Bằng các chiêu trò như “ký hợp đồng thu mua với cam kết giá cao hơn thị trường”, “tuyển nhân viên thu mua sầu riêng hoa hồng cao”, “tạo lòng tin nhập sầu riêng trước, trả tiền sau”…, nhiều người dân đã sập bẫy của nhóm đối tượng lừa đảo dẫn đến nợ nần chồng chất, vật vã trả lãi ngân hàng chỉ vì bị doanh nghiệp thu mua xù nợ…

Vốn ưu đãi tiếp sức thanh niên tỉnh Bắc Ninh khởi nghiệp

Vốn ưu đãi tiếp sức thanh niên tỉnh Bắc Ninh khởi nghiệp

Nguồn vốn vay ưu đãi dành cho thanh niên khởi nghiệp đang trở thành “đòn bẩy” giúp nhiều bạn trẻ trong tỉnh Bắc Ninh mạnh dạn đầu tư sản xuất, kinh doanh, góp phần phát triển kinh tế địa phương, đồng thời khẳng định hiệu quả từ các chính sách đồng hành của tổ chức Đoàn.

Sinh kế cho người lầm lỡ

Sinh kế cho người lầm lỡ

Thực hiện Quyết định số 08/2026/QĐ-TTg ngày 3/3/2026 của Thủ tướng Chính phủ về tín dụng đối với người sau cai nghiện, có hiệu lực từ ngày 1/5/2026, thời gian qua, chi nhánh NHCSXH tỉnh Lạng Sơn đã phối hợp với các đơn vị liên quan triển khai giải ngân nguồn vốn kịp thời đến đối tượng đủ điều kiện.