Cán bộ y tế trại giam - sợi dây nối giữ tình người

Những việc đó, dù không có trong quy định nhưng với trách nhiệm của người thầy thuốc, họ đã sẵn sàng chia sẻ với phạm nhân, bởi đối với phạm nhân, họ chính là người thân, là niềm tin để phạm nhân vượt qua khó khăn, cải tạo tốt để làm lại cuộc đời.

Nói về lực lượng này, Trung tướng Trần Văn Thiện, Cục trưởng Cục Cảnh sát Quản lý Trại giam, Cơ sở giáo dục bắt buộc, Trường giáo dưỡng (QLTG, CSGDBB, TGD) cho rằng, việc làm tốt công tác y tế không những giúp đảm bảo an ninh, an toàn cơ sở giam giữ mà còn thể hiện chính sách khoan hồng của pháp luật nước ta đối với người phạm tội.

1.Trong chuyến đi công tác tại Trại giam Quảng Ninh vừa qua, điều tôi ấn tượng là hình ảnh cán bộ y tế của trại bế phạm nhân lên xe ôtô, đỡ ngồi suốt chặng đường đưa đến bệnh viện cấp cứu. Sở dĩ phạm nhân không nằm cáng được mà phải đỡ ngồi vì bệnh nhân bị bệnh phổi, nếu nằm sẽ rất khó thở. Trung tá Trần Huy Hoàng, Đội trưởng Đội Y tế và bảo vệ môi trường, Trại giam Quảng Ninh cho biết, việc các y, bác sĩ phải dìu đỡ, bế phạm nhân là khá bình thường vì nhiều người bệnh nặng, không có người thân chăm sóc, không tự chủ sinh hoạt được nên mọi việc đều nhờ vào các cán bộ.

Điển hình như phạm nhân Tráng A Vàng, (SN 1975), trú ở Lóng Luông, Mộc Châu, Sơn La, phạm tội mua bán trái phép chất ma tuý, bị ung thư từ năm 2021 nên phải mổ, nối dạ dày trực tiếp xuống ruột, sinh hoạt vô cùng khó khăn. Đặc biệt, do khối u di căn rộng, có triệu chứng đau nhiều, xuất huyết dạ dày, thiếu máu nên phải thường xuyên nằm viện để truyền máu. Theo đó, mỗi lần bệnh nhân đi viện, các cán bộ y tế, cán bộ bảo vệ phải cùng đi, làm các thủ tục cần thiết, chăm sóc, nuôi dưỡng, động viên bệnh nhân.

“Bệnh nhân đủ điều kiện để tạm đình chỉ thi hành án, đơn vị đã liên hệ với gia đình hướng dẫn họ làm đơn và các thủ tục cần thiết để đề nghị tạm đình chỉ thi hành án nhưng gia đình chưa hợp tác. Chính vì vậy, khi phạm nhân đi cấp cứu, chúng tôi phải thay người nhà chăm sóc. Trong quá trình bệnh nhân nằm viện, ngoài việc mua cháo, sữa cho phạm nhâm, có những loại thuốc, vật tư y tế bệnh viện không đáp ứng được, các cán bộ phải ra ngoài mua trực tiếp” - Trung tá Trần Huy Hoàng cho biết.

Không chỉ chăm sóc bệnh nhân, khi có phạm nhân bị bệnh nặng tử vong, đặc biệt là vào ban đêm, thì trong lúc chờ cơ quan điều tra, pháp y, Viện Kiểm sát đến làm việc, các cán bộ y tế phải phối hợp với phân trại để bảo vệ xác, canh coi, thắp hương cho phạm nhân như chính thân nhân của mình.

Phạm nhân Bàn Văn Cán, (SN 1976), ở Pắc Nặm, Bắc Kạn, phạm tội mua bán trái phép chất ma tuý thì từ khi thi hành án tại Trại giam Quảng Ninh đến nay đều nằm ở bệnh xá. Cán bị mù từ nhỏ, không học hành, không chữ và cũng rất ít giao tiếp. Ông ta từng lấy vợ có con nhưng sau đó vợ bỏ, sống 1 mình. Vì thế, khi có người hàng xóm đến rủ cầm “hàng” để đưa cho người khác, Cán đã đồng ý, từ đó, nhà anh ta bị lợi dụng trở thành đầu mối bán lẻ ma tuý. Cán và đồng bọn bị bắt, anh ta bị kết án 6 năm tù giam.

Do bị mù mắt, lại có nhiều bệnh tật nên từ khi đến trại, Cán đều phải nằm ở bệnh xá, mọi sinh hoạt đều phải nhờ cán bộ và phạm nhân khác giúp đỡ. Bố mẹ đã mất, vợ bỏ nên từ khi Cán thi hành án ở Trại giam Quảng Ninh chưa có người thân nào đến thăm. Hàng năm, anh ta được Giám thị tặng quà. Phạm nhân này cho biết “tôi ở trại tốt hơn ở nhà, có cơm ăn, có quần áo mặc, được bác sĩ cho uống thuốc hàng ngày, chăm sóc, hỏi han rất tận tình. Tôi rất biết ơn các cán bộ. Họ tốt hơn cả người thân của tôi”.

Được biết, ở Trại giam Quảng Ninh có hàng chục phạm nhân thường xuyên nằm bệnh xá, trong đó, liên tục có 5-6 bệnh nhân có HIV, bệnh nhân ung thư, đái tháo đường, hen phế quản…Chính vì vậy, ngoài các nhiệm vụ thường xuyên như khám, cấp giấy nghỉ cho các phạm nhân, thì các y bác sĩ thay nhau trực, cấp cứu, chữa bệnh cho phạm nhân nằm bệnh xá; đưa các phạm nhân bệnh nặng đến viện. Chính vì vậy, hàng ngày, trước giờ làm chính thức 45 phút, tức là 5h45, CBCS y tế phải có mặt ở đơn vị để tổ chức khám cho các phạm nhân trước khi xuất trại. Nếu phạm nhân nào ốm thì cấp giấy để họ được nghỉ học tập, lao động, đồng thời, phát hiện các trường hợp giả bệnh để trốn lao động.

2. Không chỉ chăm sóc, giúp đỡ phạm nhân, Đại uý Trần Văn Nhạ và Đại uý Phạm Văn Tám, cán bộ Trại giam Đồng Sơn (đóng quân tại tỉnh Quảng Bình) còn sẵn sàng hiến máu để kịp thời cứu chữa cho phạm nhân bị ung thư trực tràng. Đó là vào những ngày Tết Ất Tỵ vừa qua. Trong lúc thăm khám, Đại uý Trần Văn Nhạ phát hiện phạm nhân Nguyễn Văn Sơn, ở đội 24 có biểu hiện sức khoẻ không bình thường nên đã hỏi thăm.

Phạm nhân Sơn cho biết, không thấy có biểu hiện gì đặc biệt, chỉ thi thoảng thấy chóng mặt, đi ngoài. Anh Nhạ và các cán bộ y tế đã thăm khám kỹ lưỡng bởi nhìn bề ngoài thì phạm nhân khoẻ mạnh nhưng da sạm, mặt nhợt nhạt, có biểu hiện rõ ràng của bệnh thiếu máu. Chính vì vậy, các bác sĩ đã lưu bệnh nhân Sơn ở lại trạm xá để làm các bước khám xét chuyên sâu. Từ đó, các anh phát hiện phạm nhân này bị u trực tràng, thiếu máu nghiêm trọng và đưa đi viện điều trị.

Ngày 24/1 (tức 25 Tết), phạm nhân chuyển bệnh nặng, sức khoẻ yếu do thiếu máu nghiêm trọng, đe doạ tính mạng. Đơn vị đã liên hệ với bệnh viện để truyền máu cho phạm nhân nhưng vào thời điểm giáp Tết, ngân hàng máu của bệnh viện khan hiếm, chưa có đủ máu để truyền. Trước sự nguy cấp của phạm nhân, Đại uý Trần Văn Nhạ và Đại uý Phạm Văn Tám tình nguyện hiến máu để cứu chữa cho phạm nhân. Nhờ có nguồn máu kịp thời để điều trị, sức khoẻ của phạm nhân Sơn đã dần ổn định, hiện đã được xuất viện về theo dõi, chăm sóc, điều trị tại bệnh xá của phân trại.

Nói về ân nhân của mình, phạm nhân Nguyễn Văn Sơn rơm rớm nước mắt: “Quê tôi ở tận Thanh Hoá, chấp hành án 93 tháng tại Trại giam Đồng Sơn. Do xa xôi nên từ ngày vào đây đến nay, bố tôi mới thăm 1 lần, còn tất cả đều nhờ vào các cán bộ. Tôi cũng không biết mình bị bệnh cho đến khi được cán bộ phát hiện, đưa đi điều trị. Tôi chưa bao giờ nghĩ một người từng phạm tội như mình lại được nhà nước quan tâm, tạo điều kiện như vậy, được các cán bộ chăm sóc, thương yêu như người thân trong gia đình. Đặc biệt, cán bộ hiến máu cứu tôi khiến tôi vô cùng xúc động và biết ơn, điều này, chưa chắc người thân đã làm được. Từng mua bán trái phép chất ma tuý, tôi thường xuyên tiếp xúc với mặt trái xã hội, nhưng vào trại, tôi mới hiểu, có những thứ không mua được bằng tiền, đó là tình người, tình thương yêu thật sự của cán bộ dành cho chúng tôi”.

Hay như phạm nhân Nguyễn Văn Hiệp đang thi hành án về tội tàng trữ trái phép chất ma tuý ở Đội 17, Phân trại số 1. Hiệp mắc suy tim từ khi còn trẻ. Lúc còn ở ngoài xã hội, gia đình nghèo không có tiền để điều trị nên khi vào trại được 1 thời gian, Hiệp đã lên cơn đau tim, nguy hiểm đến tính mạng. Các cán bộ Trại giam Đồng Sơn đã đưa Hiệp đến bệnh viện để điều trị. Tại đây, phạm nhân chỉ định không được đi lại, vận động, phải nằm bất động trên giường. Chính vì vậy, mọi việc sinh hoạt, vệ sinh của phạm nhân đều do cán bộ thực hiện, kể cả những việc tế nhị hàng ngày như đại tiểu tiện, cán bộ cũng đều phải dọn.

Do phạm nhân bệnh nặng nên trại đã thông báo cho gia đình. Chị gái Hiệp từ Đắk Lắk ra thăm em nhưng không có tiền đi xe ôm, không có tiền mua đồ ăn và các vật dụng sinh hoạt cho bản thân. Chị gái Hiệp cho biết, gia đình quá nghèo, không có tiền, nghe tin Hiệp bệnh nặng nên hàng xóm quyên góp được chút tiền để tôi đi xe khách ra thăm, nhìn cậu ấy lần cuối cùng. Thương hoàn cảnh Hiệp như vậy, các cán bộ lại góp tiền giúp đỡ cả chị lẫn em. Nhờ được điều trị tốt, bệnh tình của Hiệp đã ổn định, dự kiến tháng 4 tới, Hiệp hết án được về nhà.

Được biết, trong những năm qua, CBCS làm công tác y tế ở Trại giam Đồng Sơn luôn nêu cao tinh thần trách nhiệm, khám, điều trị, chăm sóc sức khoẻ cho CBCS và phạm nhân, đặc biệt là số phạm nhân có HIV/AIDS, lao và các bệnh truyền nhiễm khác. Đối với số phạm nhân ốm tại bệnh xá, gia đình bỏ rơi, già yếu, khuyết tật, ngoài việc điều trị theo chế độ thì cán bộ y tế cũng đóng góp tiền để giúp đỡ, thi thoảng cho sữa, mì tôm và các vật dụng cá nhân... Đại uý Trần Văn Nhạ cho biết, việc chăm sóc, giúp đỡ bệnh nhân không chỉ là trách nhiệm của cán bộ y tế mà còn giúp họ và những phạm nhân khác tin tưởng vào chính sách nhân đạo của Đảng, Nhà nước, tin tưởng vào cán bộ để từ đó họ phấn đấu học tập, cải tạo tốt để trở về với gia đình, xã hội.

3. Đại tá Hà Thị Minh Huệ, Trưởng phòng Y tế Cục Cảnh QLTG, CSGDBB, TGD cho biết, thực hiện nhiệm vụ quản lý, chăm sóc bảo vệ, điều trị và nâng cao sức khoẻ CBCS lực lượng cán bộ y tế thuộc Cục đã định kỳ kiểm tra sức khoẻ cho CBCS, kịp thời phát hiện và có phương án điều trị, chăm sóc cho CBCS đảm bảo CBCS có sức khoẻ hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao. Bên cạnh đó, công tác chăm sóc, bảo vệ sức khoẻ, phòng bệnh, chữa bệnh cho phạm nhân thực hiện đúng quy định. Hàng năm, đơn vị phối hợp với Bệnh viện phổi Trung ương và các bệnh viện lao tuyến tỉnh khám sàng lọc để phát hiện, chữa trị các phạm nhân mắc lao, chăm sóc, điều trị HIV/AIDS cho phạm nhân.

Các phạm nhân ốm đau, bệnh tật đều được điều trị tại bệnh xá trại giam, trường hợp bệnh nặng, vượt quá khả năng điều trị của bệnh xá thì được chuyển đến bệnh viện điều trị. Nhờ đó, không có phạm nhân ốm, chết do suy kiệt và bất thường trong các cơ sở giam giữ. Làm tốt công tác này là thực hiện chính sách nhân đạo, khoan hồng của Nhà nước đối với người vi phạm pháp luật nhằm thực hiện mục đích giáo dục, cảm hoá đối tượng trở thành người có ích cho xã hội. Ngay từ ngày đầu vào cơ sở quản lý giam giữ, 100% phạm nhân được khám, lập hồ sơ sức khoẻ để theo dõi và thực hiện các yêu cầu về phòng, chữa bệnh, chăm sóc sức khoẻ và được khám định kỳ hàng năm.